________________
Santhan
Sunanisammam
श्रीतचार्थहरि०
अन्तरद्वीपकाः
| आभाषिकमनुष्यावासः, तथा दक्षिणापरस्यां दिशि हिमवतः त्रीणि शतानि लवणजलमवगाह्य त्रिशतायामविष्कम्भो लागुलि| कामिधानः प्रथमद्वीपो लागुलिकमनुष्यावासः, तथोत्तरापरस्यां त्रीणि शतान्यवगाय लवणजलं त्रिशतायामविष्कम्भः प्रथमद्वीपो वैषाणिकनामा वैषाणिकमनुष्यावासः,एवं हयकर्णगजकर्णगोकर्णशष्कुलीकर्णाश्चत्वारि योजनशतान्यवगाह्य हिमवतो लवणो. दधिं पूर्वोत्तरादिविदिक्षु चतुर्योजनशतायामविष्कम्भाश्चत्वारो द्वीपा भवन्ति,एवं शेषचतुष्काण्यपि विजानीयात् यावत् अन्त्यो द्वीपः | शतानि नवाबगाह्य लवणजलधिं नवयोजनशतायामविष्कम्भो विदिशि भवतीति, गजमुखव्याघ्रमुखादर्शमुखगोमुखा अश्वमुख| हस्तिमुखसिंहमुखव्याघ्रमुखा अश्वकर्णसिंहकर्णहस्तिकर्णकर्णप्रावरणा उल्कामुखविज्जुजिह्वमेषमुखविद्युइंता घनदंतगूढदन्तविशि
दन्तशुद्धदन्ताख्याः,एते च युग्मप्रसवाः पल्योपमासंख्येयभागायुषः अष्टधनुःशतोच्चाः पुरुषा भवन्ति, एवमेवाष्टाविंशतिरन्तरद्वी| पकानां हिमवद्गिरिप्रागपरपर्यन्तप्रभवा भवन्त्युक्तेन न्यायेन, तथा हैरण्यवतैरवतकक्षेत्र विभागकारिणः शिखरिणोऽप्येवमेव पूर्वो- | |त्तरादिविदिक्षु क्रमेण अमुनैव नामकलापेन चान्तरद्वीपकानामष्टाविंशतिर्भवति,एकत्र पद्पश्चाशत् अन्तरद्वीपका भवन्ति,एतच्चान्तरद्वीपकभाष्यं प्रायो विनाशितं सर्वत्रकैरपि दुर्विदग्धैः, येन षण्णवतिरन्तरद्वीपका भाष्येषु दृश्यन्ते, अनार्ष चैतदध्यवसीयते, जीवाभिगमादिषु षट्पञ्चाशदन्तरद्वीपकाध्ययनात्, नापि च वाचकमुख्यः सूत्रोल्लङ्घनेनामिदधात्यसंभाव्यमानत्वात्, तस्मात् सैद्धा|न्तिकपाशैविनाशितमिदमिति ॥ तदस्मिन् आर्यानार्यविकल्पे मनुष्यक्षेत्रे काः कर्मभूमयोऽकर्मभूमयश्चेत्यत आह
भरतैरावतविदेहाः कर्मभूमयोऽन्यत्र देवकुरूत्तरकुरुभ्य इति ॥३-१६ ॥ सूत्रम् ।। 'मनुष्यक्षेत्र'इत्यादि भाष्यम् (८९-११) अर्द्धतृतीयद्वीपाभ्यन्तरे पञ्च भरतानि पंचैराबबानि पंच विदेहा: पंचदश कर्म-12
ICICIADEODESI
कैरपि दुर्विदग्धापकानामष्टाविंशतिभवातरवतकक्षेत्र विभागकामपन्ति, एवमेवाष्टा
॥१८॥
॥१८॥
Jan Education International
For Personal & Private Use Only
www.jainelibrary.org
