________________
श्रीवत्वार्थ
हरि० २ अध्या०
॥१॥" अथवा 'उत्कंटारमुदार'मिति उत्कटा-उत्कृष्टा आरा-मर्यादा धर्मनीतिलक्षणा वा यस्य तत्तथा,उद्गम एव वा उदारमिति || उद्गमनमुद्गमः प्रादुर्भावः स एव वोदारः,उत्कटः कथमित्याह-उपादानात् प्रभृति शुक्रशोणितग्रहणादारभ्य अनुसमयमुद्गच्छति औदारिकाप्रतिसमयं प्रादुर्भवत्यवस्थाभेदेन, एतदाह-वर्द्धते वयापरिणामेनोपचीयते जीर्यते जरामधिगच्छति शीर्यते तच्छिथिलभावेन प- दिशब्दार्थः रिणमति पर्यायान्तरात्या, मुहुर्मुहुरुद्गमनाद् ,उदारमेवौदारिक,स्वार्थे प्रत्ययविधानात्, नैवमन्यानि वैक्रियादीनि, वैक्रियस्य (न) | जरा अनमिभवात्, आहारकस्यायामे रविमानत्वात् , तैजसकार्मणयोस्त्वङ्गाद्यभावादिति, प्रकारान्तरमाह-'यथोद्गमंचे'त्यादिना, योग्य उद्गमो यथोद्गमं निरतिशेष निःशेषं ग्राह्यं प्राण्याद्यवयवानां भेद्यं नाराचादीनां दायमग्नेः हार्य वायोः एवमुदाहर-|
णात् पृपोदरादिपाठेनौदारिक, नैवमन्यानीति, भावितार्थ, प्रकारान्तरमाह-'उदारमिति चेत्यादिना, चशब्दोऽथवेत्यस्यार्थे, म उदारमित्येतत् स्थूलनाम स्थूलाभिधानं, एतत्पर्यायानाह-'स्थूलमुद्गम'मित्यादिना,तत्र स्थूलं स्वल्पप्रदेशोपचितं बृहन्चात् भिंड|वत् , ऊर्ध्वगतोच्छ्रायमुद्गतं, गतिप्रमाणत्वाद् भिन्नरेणुवदेव, पुष्टं शुक्रशोणितादिप्रचितं बृहत् प्रतिक्षणवृद्धियुक्तं महद् योजनसहस्रमानं, इत्येवमुदार इति प्रक्रमः, अंत उदारमेवौदारिकमिति,अयं न नियमः, किंतु प्रदर्शनमिदं, क्वचिन्निवृत्याद्यर्थ इति, नैवं शेषाणि वैक्रियादीनि, कुत इत्याह-तेषां यस्मात् परं परं सूक्ष्ममित्युक्तं प्राक् । 'वैक्रिय'मित्यादि, इहापि पर्यायानाह-'विक्रिये'त्यादिना,विविधा विशिष्टा वा क्रिया तस्यां भवं वैक्रियं, प्रकृतेरन्यत्वं विकारः, विचित्रा कृतिर्षिकृतिः, विविधं क्रियत इति |विकरणं,एतेऽनन्तरममिदधति शब्दाः,एतदधुना स्पष्टयबाह-'विविधं क्रियते' इत्यादिना, विविधम्-अनेकप्रकार तक्रियं |
॥१४७॥ क्रियते,कथमित्याह-एक भूत्वा अनेकं भवति तत्,कर्तुरिच्छाऽनुविधानात् ,एतन्निगदसिद्धं यावत् प्रतिघाति भूत्वेत्यादि,
॥१४७॥
Jan Education international
For Personal & Private Use Only
swww.jainelibrary.org
