________________
**********
**************
शिवश्रीकेलिलीलायितं । मेतार्याय नमो नमोऽस्तु मुनये तस्मै त्रिसंध्यं त्रिधा ||१||
।। इत्याचार्यश्रीदेवेंद्रसूरिविरचितायां प्रश्नोत्तररत्नमालावृत्तौ मैत्रीप्रेयस्यां मेतार्यमुनिकथा || करुणादाक्षिण्यमैत्रीप्रेयसीवैषयिकी: कुमारपालभूपालक्षुल्लककुमारमुनिमेतार्यमुनिकथाः श्रुत्वा पुनरपि शुश्रूषुः शिष्य एकपंचाशत्तमं प्रश्नमाह
प्र. ५१-कंठगतैरप्यसुभिः कस्यात्मा नो समर्प्यते जातु? व्याख्या-हे भगवन्! कंठगतैरपि मृत्युदशां प्राप्तैरप्यसुभिः प्राणैरात्मा जीवः कस्य पुंसो जातु कदाचन नो समर्प्यते न वितीर्यते ? इति प्रश्ने शिष्येण कृते गुरुरपि तदनुयायि षष्टिसंख्यमुत्तरमाह - मूर्खस्य, व्याख्या - हे वत्स ! मूर्खो हीदृक्स्वरूपः स्यात्, उक्तं च- प्रायेणाऽत्र कुलान्वितं कुकुलजा स्त्री वल्लभं दुर्भगा । दातारं कृपणा ऋजूनऋजवो वित्तान्वितं निर्धनाः । वैरूप्योपहताश्च कान्तवपुषं धर्माश्रयं पापिनो । नानाशास्त्रविचक्षणं च पुरुषं निंदन्ति मूर्खाः सदा ||१|| एवंस्वरूपस्य मूर्खस्य जडस्य आत्मा दत्तोऽनर्थाय, अतो न देयः, अत्रार्थे परमतानुयायिवनप्रियकपिराजकथा, तथाहि
इहैव जंबूद्वीपे द्वीपे भारते वर्षे समुद्रतीरे पुष्पाकरं नाम वनं, हिंतालतालकदलीलवलीरसाल–पुन्नागनागकृतमालमुखद्रुमाणाम् || छायाभिरंशुकिरणप्रकरोऽभिभूतो । यत्र प्रवेशमपि नो लभते कदापि ||१|| तत्र वनप्रियो नाम कपिराजः, तारुण्यभाजां कपिसुंदरीणा-मभंगुरैर्भोगभरैर्मद्विष्णुः ।। यो मन्यते नैव तृणाय देवांगनासनाथान्ननु नाकिनोऽपि ।।१।। स कदाचिद्विचरन् सागरान्तसीमांभसि लुण्ठन्तं महाकायं मकरमालोक्य प्रोचे - मित्र !
Jain Education International
For Personal &
***
प्र. ५१
उ.६० वनप्रिय
कपिराज
कथा
प्रश्नो
सटीका
३३५
www.jainelibrary.org
