Page Text
________________
विशेषा ०
॥१०९३॥
Jain Educationa Interna
'देवे अणुव्वट्टे दुग तिग चउरो सिया उ उब्वट्टे । उव्वट्टमाणओ पुण सव्वो विन किंचि पडिवज्जे ॥ २७४८ ॥ व्याख्या -- तिर्यक्षु गर्भजेष्वनुद्वृत्तः संत्रिकमार्थ सामायिकत्रयमधिकृत्य 'प्रतिपत्ता पूर्वप्रतिपन्नश्च भवति' इत्यध्याहारः । 'चकमित्यादि' तिर्यग्भ्य उद्वृत्तो मनुष्यादिष्वायातः स्यात् कदाचिच्चतुष्कम्, स्याद्ग्रहणादिदमपि द्रष्टव्यम् - स्यात् त्रिकम् स्याद् द्विकमधिकृत्योभयथापि भवतीति । 'मणुएस अणुब्बट्टे चउरो त्ति' मनुष्येष्वनुवृत्तः संवत्वारि प्रतिपद्यते, प्राक्प्रतिपन्नश्च भवति । 'चि तियं सिउव्वट्टे' मनुष्येभ्य उट्टत्तो देव-नारके पूत्पन्नः प्रथमं सामायिकद्वयमधिकृत्योभयथापि लभ्यते । तिर्यक्षूत्पन्नः पुनः सर्वविरतिवर्जसामायिकत्रिकमाश्रित्य द्विधापि भवतीति । 'देवेसु अणुब्वट्टे दुर्गा त्ति' देवेष्वनुद्वृत्तः सन्नाद्यं सामायिकद्वयमाश्रित्योभयथापि भवति । 'तिग चउरो सिया उ उब्बट्टे त्ति' देवेभ्य उत्तस्तिर्यक्ष्वायातः सर्वविरतिसामायिकत्रिकं, मनुष्येषु स्वायातः सामायिकचतुकमप्याश्रित्य भयथापि स्यादिति । उद्वर्तमानः पुनरपान्तरालगतौ सर्वोऽप्यमरादिर्न किञ्चित प्रतिपद्यते प्राकप्रतिपन्नस्त द्वयोर्भवतीति ।। २७४७ ।। २७४८ ॥
आस्रवकरणद्वार माह---
नीसवमाणो जीवो पडिवज्जइ सो चउण्हमण्णयरं । पुव्वपडिवन्नओ पुण सिय आसवओ व नीसवओ || २७४९ ॥
यत् सम्यक्त्वादिसामायिकं प्रतिपद्यते तदावारकं मिथ्यात्वमोहनीयादिकर्म निश्रावयन् निर्जरयन्नेव शेषकर्म तु वन्नन्नपि जीवः प्रतिपद्यते स चतुर्णामन्यतरदिति । यस्तु पूर्वप्रतिपन्नः सः, वाशब्दस्य व्यवहितसंबन्धात् स्यादाश्रावको बन्धक इत्यर्थः, निश्रावको वा निर्जरकः स्यात् । निर्वेष्टनद्वारोक्त एवार्थोऽत्र पर्यायान्तरेणोक्तः, परमार्थतस्त्वात्यन्तिक भेदाभावादिति ।। २५४९ ।।
अथालङ्कार- शयना-ssसन-स्थान- चङ्क्रमणद्वारकदम्बकं व्याचिख्यासुराह -
उम्मुकमणमुक्के उम्मुच्चते य केसलंकारे । पडिवज्जिज्जन्नयरं सयणाईसुं पि एमेव ॥ २७५० ॥ केशोपलक्षितकटक-केयूर-हार- कङ्कण-वस्त्र-ताम्बूलाद्यलङ्कारः केशालंकारस्तत्रोन्मुक्ते परित्यक्ते, अनुन्मुक्ते चापरित्यक्ते,
१ देवेष्वनुवृत्ते द्वे त्रीणि चत्वारि स्यासूवृत्ते । उद्वर्तमानकः पुनः सर्वोऽपि न किञ्चित् प्रतिपद्येत || २७४८
२ मिश्रावयजीवः प्रतिपद्यते स चतुर्णामन्यतरत् । पूर्वप्रतिपन्नकः पुनः स्यादाश्रावको वा निश्रावकः ॥ २०४९ ॥ ३ उन्मुक्तेऽनुन्मुक्त उन्मुञ्चंश्च केशालङ्कारम् । प्रतिपद्येतान्यतरत् शयनादिष्वप्येवमेव ॥ २७५० ॥
For Personal and Private Use Only
बृहद्वत्तिः ।
||१०९३॥
www.jainelibrary.org
| SR No. | 600167 |
| Book Title | Visheshavashyak Bhashya Part 06 |
| Original Sutra Author | Jinbhadragani Kshamashraman |
| Author | Chaturvijay |
| Publisher | Harakchand Bhurabhai Shah |
| Publication Year | |
| Total Pages | 202 |
| Language | Sanskrit |
| Classification | Manuscript & agam_aavashyak |
| File Size | 13 MB |