________________
वृहद्वत्तिः ।
जरायुजास्तु मनुष्याश्चत्वार्यपि सामायिकानि प्रतिपद्यन्ते, पूर्वप्रतिपन्नास्तु तेषां नियमतः सन्ति । देव-नारकाः पुनराये द्वे सामाविशेषायिक प्रतिपद्यन्ते. प्रतिष
यिके प्रतिपद्यन्ते, प्रतिपन्नास्त्वस्य सामायिकद्वयस्य ते नियमतः सन्ति । इह चमूलावश्यकनियुक्त्यामेवं पाठो दृश्यते- “अंडज-पोयज-
जराउय तिग-तिग-चउरो भवे कमसो" इति; टीकायां तु तत्रैवं व्याख्यानमभिवीक्ष्यते- जन्म त्रिविधम्- अण्डज-पोतज-जरायुजभेद॥१०८२॥
भिन्नम् । तत्र यथासंख्यं 'तिग-तिग-चउरो भवे कमसो' । ततोऽण्डजादीनां त्रयाणामपि व्याख्याने कृते पश्चाद् व्याख्यातम् - 'औ. पपातिकास्तु प्रथमयोयोरेव' इति । भाष्यटीकाकृताऽप्येतद् मूलावश्यकटीकागतं सर्व प्रायस्तदवस्थमेव लिखितम् । भाष्ये तु गाथायामप्यौपपातिकानामुपादानं कृतं दृश्यते । ततोऽस्या गम्भीरोक्तेः समाधानं बहुश्रुता एव विदन्ति । अस्माभिस्तु यथा भाष्ये दृष्टं तथा व्याख्यातम् , संगतमसंगतं वेति पुनस्त एव जानन्ति ।। इति नियुक्तिगाथार्थः ॥ २७१९ ॥
अथ भाष्यव्याख्यानम्सम्मविट्ठी किर भावजागरो दुण्णि पुवपडिवन्नो । होज्ज पडिवज्जमाणो चरणं सो देसविरई च ॥ २७२० ॥ मिच्छो उ भावसुत्तोन पवज्जइ सोऽहवा नयमयाओ। सम्मो वा मिच्छो वा निच्छय-ववहारओऽभिहिओ॥२७२१॥ चउरो जराउजम्मे हुज्ज पवण्णो पवज्जमाणो वा । सेसे तिन्नि पवण्णो दोण्णि त ओवा पवज्जेज्ज ॥ २७२२ ॥
तिस्रोऽप्युक्तार्था एवेति । नवरं 'सेसे तिन्नि पवण्णो इत्यादि' इह शेषग्रहणेनाण्डज-पोतजलक्षणं जन्मद्वयमेव गृह्यते, औपपातिकास्तु पूर्वप्रतिपन्नाः प्रतिपद्यमानकाश्चाद्ययोयोरेव भवन्तीति द्रष्टव्यमिति ॥ २७२०॥२७२१॥२७२२ ॥
अथ स्थितिद्वारमाहउक्कोसयट्ठिईए पडिवज्जते य नत्थि पडिवण्णो । अजहण्णमणुक्कोसे पडिवज्जे यावि पडिवण्णे ॥२७२३॥
PERCISE
DIGIRRIAGIRIODictioIRRORNINGHARSHAN
१ अण्डजाः पोतजा जरायुजास्त्रीणि त्रीणि चत्वारि भवेयुः क्रमशः । २ सम्यग्दृष्टिः किल भावजागरो द्वे पूर्वप्रतिपन्नः । भवेत् प्रतिपद्यमानश्चरणं स देशविरतिं च ॥ २७२०॥ मिथ्यस्तु भावसुप्तो न प्रपद्यते सोऽथवा नयमतात् । सम्यग् वा मिथ्या वा निश्चय-व्यवहारतोऽभिहितः ॥ २७२१ ॥
चत्वारि जरायुजन्मनि भवेत् प्रपन्नः प्रपञ्चमानो वा । शेषस्त्रीणि प्रपन्नो द्वे ते औपपातिका प्रपद्येरन् ॥ २७२२ ॥ ३ उत्कृष्टस्थिती प्रतिपद्यमानश्च नास्ति प्रतिपन्नः । अजघन्यानुस्कृष्ट प्रतिपयेत चापि प्रतिपन्नः ॥ २७२३ ।।
AC१०८२॥
Jan Education Intema
For Personal and Price Use Only