________________
विशेषा
बृहद्वत्तिः ।
॥११७१॥
अथवा, पृथगनन्तानुबन्ध्यादिभेदात् सर्वेऽपि क्रोधादयश्चतुर्विधा ज्ञेया इति दर्शयन्नाह
माणादओ वि एवं नामाई चउन्विहा जहाजोग्गं । नेया पिहप्पिहा वा सव्वेऽणंताणुबन्धाई ॥२९८९॥ गतार्था ॥ २९८९॥ तत्रानन्तानुबन्ध्य-प्रत्याख्यानावरण-प्रत्याख्यानावरण-संज्वलनस्वरूपाणां क्रोधादीनां पश्चानुपूर्त्या प्रत्येक स्वरूपमाह
जैल-रेणु-भूमि-पव्वयराईसरिसो चउब्बिहो कोहो । तिणिसलया-कट्ठ-द्वियसेलत्थंभोवमो माणो ॥२९९०॥ मायावलेहि-गोमुत्ति-मेढसिंग-घणवंसिमूलसमा । लोहो हरिद-खंजण-कद्दम-किमिरागसामाणो ॥२९९१॥ पक्ख-चउम्मास-बच्छर-जीवज्जीवाणुगामिणो कमसो। देव-नर-तिरिय-नारयगइसाहणहेयवो नेया ॥२९९२॥ एताः स्थानान्तरेष्वतिप्रतीतार्थत्वाद् नेह व्याख्यायन्त इति ।। उक्तं कषायस्वरूपम् ।। २९९० ॥ २९९१ ॥ २९९२ ।।। अथेन्द्रियस्वरूपं विवरीषुराह
ईदो जीवो सव्वोवलडिभोगपरमेसरत्तणओ। सोत्ताइभेयमिदियमिह तल्लिंगाइभावाओ ॥ २९९३ ॥
'इदि परमैश्वर्य' इन्दनात् परमैश्वर्य योगादिन्द्रो जीवः; परमैश्वर्यमस्य कुतः ? इत्याह- 'सव्वो इत्यादि' आवरणाभावे सर्वस्यापि वस्तुन उपलम्भाव, नानाभवेषु सर्वस्यापि त्रिजगद्गतस्य वस्तुनः परिभोगाच्च परमेश्वरो जीव इति तस्य परमैश्वर्यम् । तस्यन्द्रस्य जावस्य लिङ्ग चिह्न तेन दृष्टं सृष्टं वा निपातनादिहेन्द्रियमुच्यते, अत एवाह- इन्द्रियमिह तल्लिङ्गादिभावादिति । तच्च श्रोत्रादिभेदं श्रोत्रनयन-घ्राण-रसन-स्पर्शनभेदात् पञ्चविधमित्यर्थः ॥ २९९३ ॥ तदपि नामादिभेदाच्चतुर्विधमिति दर्शयन्नाह
, मानादयोऽप्येवं नामादयश्चतुर्विधा यथायोग्यम् । ज्ञेयाः पृथक् पृथग वा सर्वेऽनन्तानुबन्ध्यादयः ॥ २५८९ ॥ २ जल रेणु-भूमि-पर्वतराजि (रेखा) सदृशश्चतुर्विधः क्रोधः । तिनिसलता-काष्ठा-स्थिक-शैलस्तम्भोपमो मानः ॥ २९९० ॥ मायावलेखिका गौमूत्रिका में पव-धनदशीमूलसमा । लोभो हरिदा-खञ्जन-कर्दम-कृमिराग-सामानः ॥ २९९१ ॥ पक्ष-चतुर्मास बसर-याबीयानुगामिनः क्रमशः । देव-नर-तिर्यग् नारकगतिसाधनहेतयो ज्ञेयाः ॥ २९९२ ।। इन्द्रो वः सोपलब्धिभोगपरमेश्वरत्वतः । श्रोत्रादिभेदमिन्द्रियमिह तहिमादिभावात् ॥ २९९३ ॥
११७१॥
Srase
JamEducationaimemorior