Page Text
________________
विशेषा.
॥६४७॥
शस्त्रपरिज्ञा' इत्यादि । तेन वा शस्त्रपरिज्ञासमासविशेषेण निर्देशो यथा- 'अज्ञयाऽयं ति' शस्त्रपरिज्ञाध्येताऽयमित्यर्थः, इत्यादि समासनिर्देशः । उद्देशनिर्देशस्तु स उच्यते । कः ? इत्याह- 'पएसो त्ति' अध्ययनस्य प्रदेशोश इत्यर्थः, यथा भगवत्यां पुद्गलोहे- बृहद्वत्तिः । शकः, तस्य निर्देशोऽभिधानमुद्देशनिर्देश इत्यादीति ॥ १५०० ॥ १५०१ ॥ अथ भावनिर्देशं, यकाभ्यां चोदेश-निर्देशाभ्यामिहाधिकारस्तदाह
ओदइओ खइउ ति व नाणं चरणं ति भावनिद्देसो । एत्थ विसेसाहिगओ समास उद्देस निदेसो ॥१५०२॥ अज्झयणं उद्देसो त चिय सामाइयं ति निद्देसो। बुद्धीए जहासंभवमाजोज्ज सेसएसुं पि ॥ १५०३ ॥
औदयिको भावः, क्षायिको भाव इत्यादि, अथवा, ज्ञानं दर्शनं चारित्रमित्यादिको ज्ञानादीनां क्षयिक-क्षायोपशमिकभाववृत्तित्वाद् भावनिर्देशः । इह च प्रत्येकमष्टविध उद्देशे निर्देशे च समासोद्देशः समासनिर्देशश्च विशेषेणाधिकृत; तथाहि- प्रस्तुते । 'अध्ययनम्' इत्येष समासोद्देशः, 'सामायिकम्' इति च विशेषाभिधानरूपत्वात् समासनिर्देशः । एवं स्वबुद्ध्या यथासंभवं शेषेष्वपि श्रुतस्कन्ध-चतुर्विंशतिस्तवाध्ययनेष्वायोज्यम् , यथा श्रुतस्कन्ध इति समासोद्देशः, आवश्यकमिति समासनिर्देश इत्यादि ॥१५०२।। १५१३ ॥
उत्तरगाथासंबन्धनार्थमाह
सामाइयं ति नपुंसयमस्स पुमं थी नपुंसगं वावि । निद्दिट्ठा तत्थिच्छइ के निद्देसं नओ को णु ? ॥१५०४॥ ___ इह सामायिकमिति नपुंसकतया रूढम् । अस्य च त्रिविधो निर्देष्टा-- उच्चारयिता, स्त्री-पुं-नपुंसकभेदात् । तत्रेदं नयैर्विचायते- 'को नयः कं निर्देशमिच्छति ?- किं निर्देश्यवशात् , निर्देशकवशाद् वा ?' इति विनेयः पृच्छति ।। इति गाथासप्तकार्थः ।।१५०४॥
अस्मिंश्च प्रश्ने सत्याहदुविहं पि नेगमनओ निर्टि संगहो य ववहारो । निदेसयमुज्जुसुओभयसरिच्छं च सदस्स ॥ १५०५ ॥
१ औदयिकः क्षयिक इति वा ज्ञानं चरणमिति भावनिर्देशः । अत्र विशेषाधिकृती समासोदेश-निर्देशी ॥ १५०२ ॥
अध्ययनमुदेशस्तदेव सामायिकमिति निर्देशः। बुद्ध्या यथासंभवमायोज्यं शेषकेष्वपि ।। १५०३।। २ सामायिकमिति नपुंसकमस्य पुमान् स्त्री नपुंसकं चापि । निर्देष्टा तत्रेच्छति के निर्देशं नयः को नु ? ॥ १५०४ ।। द्विविधमपि नैगमनयो निर्दिष्टं संग्रहश्च व्यवहारः । निर्देशकमजुसूत्रोभयसरशं च शब्दस्य ॥ १५०५ ॥
॥६४७॥
JanEducationainterma
Foc Personal and Private Use Only
www.janelbrary.org
| SR No. | 600165 |
| Book Title | Visheshavashyak Bhashya Part 04 |
| Original Sutra Author | Jinbhadragani Kshamashraman |
| Author | Chaturvijay |
| Publisher | Harakchand Bhurabhai Shah |
| Publication Year | |
| Total Pages | 202 |
| Language | Sanskrit |
| Classification | Manuscript & agam_aavashyak |
| File Size | 13 MB |