________________
स्वोपज्ञवृ- कजाकज जयाजय, अविजाणंतो अगीअजं सेवे।सो होइ तस्स दप्पो, गीए दप्पाऽजए दोसा ॥ १८ ॥गुरुतत्त्वत्तियुतः
II 'कज्जाकज' त्ति । कार्य नाम प्रयोजनं तच्चाधिकृतप्रवृत्तेः प्रयोजकत्वात्कारणम् , अत एवोक्तमन्यत्र-"कारणं ति/विनिश्चयः द्वितीयोडावा कजं ति वा एगट्ट" ततोऽयमर्थः-'अगीतः' अगीतार्थः कार्यमिति कारणं न जानाति यस्मिन् प्राप्ते प्रतिसेवना
ल्लासः क्रियते । तथाऽकार्यमित्यकारणं न जानाति यस्मिन् प्राप्त प्रतिसेवनान क्रियते । तथा कारणेऽकारणे वा प्राप्ते सेवनं कुर्वन् | यतनामयतनां वा न जानाति । एतान्यजानानो 'यत्' प्रतिसेवते स तस्य दर्पो भवति, सा तस्य दर्पिका प्रतिसेवना भवतीति भावः । गीतार्थः पुनः सर्वाण्येतानि जानाति ततः कारणेऽपि यतनया प्रतिसेवत इति शुद्धः, अगीतार्थस्य त्वज्ञानतया दर्पण प्रतिसेवमानस्य प्रायश्चित्तम् । यदि च गीतार्थोऽपि चारित्रमोहोदयेन दर्पण प्रवर्तते, कारणेऽपि न
यतते च, तदा तुल्या अगीतार्थेन सह तस्य दोषाः। तत्राचार्या उपाध्यायाश्च नियमाद्गीतार्था इति गीतार्थत्वापेक्षया वासमाः, केवलं प्रतिसेव्यमानं वस्तु प्रतीत्य विषमाः। भिक्षवो गीतार्था अगीतार्थाश्च भवन्ति, प्रतिसेव्यमपि वस्त्वधिकृत्य
भेद इति वस्तुभेदतो गीतार्थत्वागीतार्थत्वतश्च पृथग विभिन्न विभिन्न प्रायश्चित्तम् , सहासहपुरुषाद्यपेक्षया तु तुल्येऽप्याभवति प्रायश्चित्ते पृथग् विभिन्नविभिन्नं प्रायश्चित्तदानम् ॥ १८॥ तथा चाहदोसविहवाणुरूवो, लोए दंडोवि किमुत उत्तरिए। तित्थुच्छेओ इहरा, णिराणुकंपा ण य विसोही ॥१९॥
॥१२२॥ 'दोस'त्ति । लोकेऽपि दण्डः दोषानुरूपो विभवानुरूपश्च, तथाहि-महत्यपराधे महान् दण्डोऽल्पेऽल्पीयान् । तथा
SCOTAGRSSC
Jain
St
For Private & Personal use only
www.jainelibrary.org
