________________
णिज्जुत्तिचुण्णिजुयं सूयगडंग
सुत्तं
॥१२॥
यणं
| ध्यते, तानि हि द्रव्येन्द्रियाणि विषौषधादिद्रव्यविशेषैः परिणाम्यमानानि औदयिकमेव भावं परिणमन्ति । तेसु सरीरेसु इंदिएसु ITI पदमो वा किं मूलकरणं ? उच्यते--सरीरपज्जत्ती मूलकरणं, सेसं तु मूलकरणस्सेव उत्तरकरणं भवति । जधा-उत्तर कम सुत- सुयक्खंधो जोव्वण-चण्णादी भोयणादीसु, गब्भवतिएसु ओरालिएसु ताव जोणीजम्मणणिक्खंतस्स कल्प-कौमार-यौवन-मध्यम-स्थावि| र्याणि क्रमशः प्रजायन्ते, निषेकादिक्रमो वा यथा भवति, तथा वृक्षेष्वपि अङ्कर-पत्र-कन्द-नाल-गर्भ-तुष-शूक-कणपाकक्रमाः
१ समयज्झ. XIक्रमशो निष्पद्यन्ते । सुते ति कलाधिगमो व्याकरणादिभाषापाटबं वा सौस्वयं वा यतो भवति, तिर्यग्योनिजातीनामपि
शुकादीनां भवति । उक्तं च-"तेण परं सिक्खापुव्वगं वा उत्तरगुणलद्धिं वा पडुच्च भासाविसेसो भवति" [ ] जोव्वणे ति पुनर्नवं यौवनं भवति औषधादिभिः कस्यचित् । वर्णकरणं च भोजनादिमिः क्रियते, यथा स्नेहं पिबतो वर्ण
पडमुद्देसो प्रसादो भवति, आदिग्रहणाद् अभ्यङ्गोद्वर्तनादिभिर्वा वर्णविशेषो भवति । वेउव्वियस्स वि उत्तरकरणं मिण्णमुहत्तो णरएसु भवति । उक्तं हि-"उत्तरवेउव्वियं रूवं विउव्वति" [ दशा० अध्य० ८ सू०२७] ति ॥ ११ ॥ _वुत्तं पयोगभावकरणं । इदाणिं विस्ससाभावकरणं । तत्थ गाथा
वण्णादिगा य वण्णादिगेसु जो कोइ वीससामेलो।।
ते होंति थिरा अथिरा छाया-ऽऽतव-दुद्धमादीसु ॥ १२॥ वण्णादिगा य वण्णादिगेसु० गाधा । वर्णादिगा णाम वण्ण-गंध-रस-फासा। द्वितीयवर्णादिग्रहणं वर्णादिगेसु दम्वेसु
॥१२॥ यथा परमाणुद्रव्यस्य कृष्णादिभिर्वर्णविशेषैः परिणामतः यः परिणामविश्रसाभावः, गंध-रस-फरिसेसु वि । विस्रसामेलो णाम
१ नालतुषगर्भशूकपु० ॥ २ जे केइ वीससामेला खं १ खं २ पु २ वृ०॥
Jain Educat
i onal
For Private & Personal Use Only
lainelibrary.org