________________
श्रीस्थानाङ्ग
सूत्र
दीपिका वृत्तिः ।
॥ ३०९ ॥
Jain Education International
मग वामावता ४, १४, एवामेव चत्तारि इत्थीओ पं० त०-वामा णाम एगा वामावत्ता ४ १५ । चत्तारि वणसंडा पं० त०-वामे णाम एगे वामावते ४ १६ । एवामेव चत्तारि पुरिसजाया पं० तं वामे णाम' एगे वामावते ४ १७ (सू० २८९ ) ।
युगमानि, केवलं अलमस्तु - निषेधो भवतु य एवमाह सोऽलमस्त्वित्युच्यते निषेधक इत्यर्थः स चात्मनो दुर्नयेषु प्रवर्त्तमानस्यैको निषेधकः, अथवा 'अलमधु'त्ति समयभाषया समर्थोऽभिधीयते, ततः आत्मनो निग्रहे समर्थः चिदिति १, एको मार्ग ऋजुरादावन्तेऽपि ऋजुः अथवा ऋजुः प्रतिभाति तत्त्वतोऽपि ऋजुरेवेति २. पुरुषस्तु ऋजुः पूर्वापरकालापेक्षया, अन्तस्तत्त्ववहिस्तत्त्वापेक्षया वेति क्वचित्तु 'उज्जू नाम एगे उज्जृमणेति पाठः सोऽपि बहिस्तत्वान्तस्तवापेक्षया व्याख्येयः ३, क्षमो नामैको मार्ग आदी निरुपद्रवतया पुनः क्षेमोऽन्ते तथैव प्रसिद्धिताभ्यां वा ४, एवं पुरुषोऽपि क्रोधाद्युपद्रवरहिततया क्षेम इति ५ क्षेमी भावतोऽनुपद्रवत्वेन, क्षेमरूपः आकारण मार्गः ६, पुरुषस्तु प्रथमो भावद्रव्यलिङ्गयुक्तः साधुः, द्वितीयः कारणिको द्रव्यलिङ्गवर्जितः साधुरेव तृतीयो निह्नवः, agesrafर्थको गृहस्थो वेति ७, 'संबुक्के 'ति शम्बूकाः शङ्खाः वामो वामपार्श्वव्यवस्थितत्वात् प्रतिकूलगुणत्वाद्वा, वामावर्त्तः प्रतीतः, एवं दक्षिणावर्त्तोऽपि दक्षिणो दक्षिणपार्श्व नियुक्तत्वादनुकूलगुणत्वाद्वेति ८, पुरुषस्तु वामः प्रतिकूलस्वभावतया वाम एवावर्त्तते - प्रवर्त्तते इति वामावर्त्तो विपरीतप्रवृत्तेरेकोऽन्यो वाम एव स्वरूपेण कारणवशाद दक्षि णावर्त्तोऽनुकूलवृत्तिः, अन्यस्तु दक्षिणोऽनुकूलस्वभावतया कारणवशाद्वामावर्त्ताऽननुकूलप्रवृत्तिरित्येवं चतुर्थोऽपीति ९, धूमशिखा वामा वामपार्श्ववृत्तितयाऽननुकूलस्वभावतया वा वामत एवावर्त्तते या सा तथा चलनात् वामावर्त्ता १०.
For Private & Personal Use Only
सू० २८९ ।
11302.11
www.jainelibrary.org
