________________
इति संखाए णं वयं नातिसंजोगं विप्पजहिस्सामो इति । का व्याख्या-'इह' अस्मिन् मवे मम वर्तमानस्य अनिष्टादिविशेषणविशिष्टो दुःखातङ्कः समुत्पद्येत, ततोऽसौ तहुःखA दु:खितो ज्ञातीनेवमभ्यर्थयेत् , तद्यथा-इदं ममान्यतरं दुःखातई समुत्पन्नं परिगृहीत यूयं, अहमनेन दुःखातङ्केन पीडि
तोऽस्मि, अतोऽमुष्मान्मां परिमोचयत यूयमिति । न चैतत्तेन दुःखितेन लब्धपूर्व भवति, न हि ते ज्ञातयस्तं दुःखान्मोचयि. तुमलमिति भावः, नाप्यसौ तेषां दुःखमोचनायालमिति । 'तेसिं वा वि भयंताराणं मम नाययाण'मित्यादि
सर्व प्राग्वद्योजनीयं, यावदेवं नो लब्धपूर्व भवतीति । किमित्येवं नो लब्धपूर्व भवतीत्याह-'अन्नस्स दुक्खं नो अन्नो NI परियादियह इत्यादि, सर्वस्यैव संसारोदरविवस्वर्जिनोऽसुमतः स्वकृतकम्र्मोदयाद्यदुःखमुत्पद्यते तदन्यस्य दुःखमन्यो माता
पित्रादिको न पर्यादत्ते तस्मात्पुत्रादेवुःखेनात्यन्तं पीडिताः स्वजना नापि तदुःखमात्मनि कर्तुमलं । किमित्येवमाशङ्कथाह'अन्नेण कडं अन्नो नो पडिसंवेदेति' अन्येन जन्तुना मोहवशगेन यत्कृतं कर्म तदन्यः प्राणी नो प्रतिसंवेदयति-नानुभवति, तदनुभवने यकृतागमकृतनाशौ स्यातां, न चेमौ युक्तिसंगतौ, अतो यद्येन कृतं तत्स एवानुभवति, यस्मात्स्वकृतकर्मफलेश्वरा जन्तवस्तस्मात् 'पत्तेयं जायति पत्तेयं मरति' इत्यादि, सर्वोऽपि प्राणी प्रत्येकं जायते प्रत्येकं च म्रियते, यतः-"एकस्य जन्ममरणे, गतयश्च शुभाशुभा भवावत। तस्मादाकालिकहित-मेकेनैवात्मनः कार्यम् ॥ १॥" इति । तथा
* नास्त्येष शब्दो मुद्रितासु सवृत्तिकप्रतिषु हर्षकुलीयदीपिकायामपि ।
Jan Education in
For Private & Personal Use Only