________________
गमनं, भुजङ्गमनलिकायामतुल्यो विशिष्टगुणस्थानावाप्तिप्रगुणः स्वरसवाही क्षयोपशमविशेषः,
"तथापरिणतिस्वभावत्वात्" तथापरिणतिः--कार्याभिमुखपरिणामः सैव स्वभावो यस्य कालस्य तत्तथा, तद्भावस्तत्त्वं | तस्माद्रव्यपर्यायत्वात्कालस्य "उक्तवदिति” प्राक्सूत्राभिहिताभयधर्मवत् । “मग्गदयाणं", "मार्ग इहे त्यादि" "इह" | सूत्रे "मार्गः" पन्थाः, स किंलक्षण इत्याह-"चेतसो” मनसोऽवक्रगमनम्-अकुटिला प्रवृत्तिः, कीदृश इत्याह-भुजRङ्गमस्य–सर्पस्य गमननलिका-शुषिरवंशादिलक्षणा ययाऽसावन्तः प्रविष्टो गन्तुं शक्नोति, तस्या आयामो-दैर्ध्य तेन |
तुल्यः क्षयोपशमविशेष इति योगः, किंभूत इत्याह-"विशिष्टगुणस्थानावाप्तिप्रगुणः" इति, वक्ष्यमाणविशिष्टगुणलाभ| हेतुः, "स्वरसवाही" निजाभिलाषप्रवृत्तः "क्षयोपशमो” दुःखहेतुदर्शनमोहादिक्षयविशेषः, तथाहि-यथा भुजङ्गमस्य नलि| कान्तःप्रवृत्तस्य गमनेऽवक्र एव नलिकायामः समीहितस्थानावाप्तिहेतुः, वक्रे तत्र गन्तुमशक्यत्वाद् , "एवमसावपि मिथ्यात्वमोहनीयादिक्षयोपशमश्चेतस इति । तात्पर्यमाहहेतुस्वरूपफलशुद्धा सुखेत्यर्थः, नास्मिन्नान्तरेऽसति यथोदितगुणस्थानावाप्तिर्मार्गविषमतया चेतःस्खलनेन प्रतिबन्धोपपत्तेः, सोनुबन्धक्षयोपशमतो यथोदितगुणस्थानावाप्तिः, अन्यथा तदय
"हेतुस्वरूपफलशुद्धा" हेतुना-पूर्वोदितश्श्रद्धालक्षणेन स्वरूपेण-स्वगतेनैव फलेन-विविदिषादिना शुद्धा-निर्दोषा सुखा-उपशमसुखरूपा सुखासिकेत्यर्थः, एप माग्गेस्वरूपनिश्चयो, व्यतिरेकतो भावयन्नाह-"न" नैव "अस्मिन्"क्षयोपश
१ खखरूपसारतारसदः २ प्रभृततमत्वेन ३ विमलविमलतरविमलतमरूपेण ४ गुणस्थानावाप्तिरीग्रूपा ॥
Jain Education International
For Private & Personel Use Only
www.jainelibrary.org