________________
मुखं च लवणाम्भोधिसमीपे परिभाषितम् ॥ ५५ ॥ ज्ञेयाः क्षेत्रप्रकरणे, सामान्येनोदिता लवाः । द्वादशदिश-181 तक्षुण्णयोजनोत्था बुधैरिह ॥५६॥ तत्रेह याम्येषुकारहिमवत्पर्वतान्तरे। पूर्वाद्ध प्रथम भाति, क्षेत्रं भरतनामकम् ॥ ५७॥ चतुर्दशानि षट्षष्टिशतानि विस्तृतं मुखे । एकस्य योजनस्यांशाश्चैकोनत्रिंशकं शतम् ॥५८॥ योजनानां सहस्राणि, मध्ये द्वादश विस्तृतम् । सैकाशीतिं पञ्चशती, तथा षट्त्रिंशतं लवान् ॥५॥ अष्टादश सहस्राणि, योजनानां शतानि च । पञ्चैव सप्तचत्वारिंशद्योजनाधिकान्यथ ॥६०॥ पञ्चपञ्चाशदधि-IN कमंशानां नियतं शतम् । एतावद्भरतक्षेत्रं, पर्यन्ते विस्तृतं मतम् ॥ ६१॥ त्रैराशिकादिना भाव्यो, विस्तारोऽन्यत्र तु खयम् । ताहकक्षेत्राकृत्यभावान्नात्र ज्याधनुरादिकम् ॥ ६२॥ मध्यभागेऽस्य वैताढ्य, उच्चत्वपृथुतादिभिः। जम्बूद्वीपस्थभरतवैतात्य इव सर्वथा ॥ ६३ ॥ आयामतः किन्तु चतुर्लक्षयोजनसंमितः । युक्तश्चोभयतः पञ्चपञ्चाशता महापुरैः ॥ ६४॥ उत्तरार्द्धमध्यखण्डे, हिमवद्भिरिसन्निधौ । जम्बूद्वीपर्षभकूटतुल्योऽत्र वृषभाचलः॥६५॥ शेषा सर्वापि व्यवस्था, षट्खण्डभवनादिका । जम्बूद्वीपभरतवद्, ज्ञेयाऽन्त्राप्यविशेषिता ॥६६॥ तथाऽत्र भरतादीनां, तैर्जम्बूद्वीपगैः सह । द्रव्यक्षेत्रकालभावपर्यायाः स्युः समाः क्रमात् ॥ ६७॥ परोऽस्माद् हिमवानद्रिः, पञ्चाव्यानेकविंशतिम् । शतांस्ततो लवान द्वाविंशतिं चतुरशीतिजान् ॥ ६८॥ ननु जम्बूद्वीपहैमवतो माने द्विगुणिते सति यथोक्ता योजनोपरि एकोनविंशतिजाः पञ्च भागा भवन्ति, अत्र च चतुरशीतिजा द्वाविंशतिरुक्तास्ततः कथमस्य ततो द्वैगुण्यं न व्याहन्यते ?, अत्रोच्यते-एषां भागानां दैवि
Jain Educatio
n
For Private Personal Use Only
ITadainelibrary.org