Pravachan Saroddhar Uttararddh

SR No.: 600108
Original Sutra Author: N/A
Author: Nemichandrasuri
Publisher: Devchand Lalbhai Pustakoddhar Fund
Publication Year: 1926
Total Pages: 628
Language: Sanskrit
Classification: Manuscript
File Size: 13 MB

Page 372

भव० सारोद्धारे तत्त्वज्ञानवि०
श्रावकत्रतभङ्गा
॥३९२॥
मिदं मया तदा मानसी अनुमति रिति, तदेवं सूत्रकृन्निगदितां नवभङ्गी विवृण्वद्भिरस्माभिः प्रसङ्गादेकोनपश्चाशद्धमयपि प्रदकार्शिता ॥ २४॥ संप्रति प्रकारांतरेण सूत्रकार एवेनां प्रतिपादयितुमाह-'मणे'त्यादि, इह च प्राकृतत्वाद्विभक्तिव्यत्ययोऽवग
न्तव्यः, ततः करणस्य कारणस्थानुमतेश्च मनोवाकायलक्षणः त्रिभिः करणः सह योगे-संबन्धे सति एकदिकत्रिकयोगे-प्रत्येकमेVIसंयोगद्विकसंयोगत्रिकसंयोगचिन्तया सप्त सप्तका भवन्ति, तथाहि-स्थूलहिंसादिकं न करोति मनसा १ वाचा २ कायेन च ३
मनसा वाचा ४ मनसा कायेन ५ वाचा कायेन ६ मनसा वाचा कायेन च ७, एते करणेन सप्त भङ्गाः, एवं कारणेन सप्त, अनुमत्या सप्त, तथा स्थूलहिंसादिकं न करोति न कारयति च मनसा १ वाचा २ कायेन ३ मनसा वाचा ४ मनसा कायेन ५ वाचा कायेन ६ मनसा वाचा कायेन ७, एते करणकारणाभ्यां सप्त भङ्गाः, एवं कारणानुमतिभ्यामपि सप्त, करणानुमतिभ्यां सप्त, करणकारणानुमतिभिरपि सप्त, एवं सप्त सप्तका मीलिता एकोनपञ्चाशद्भवन्ति ।। २५ ॥ अत्र सूत्रकारः पूर्वोक्ताया एव नवभङ्मया उत्तरभङ्गप्रतिपादनपूर्व सप्तचत्वारिंशदुत्तरशतसयान भङ्गकानाह-'पढमें' इत्यादि, 'तिन्नि तियेत्यादिगाथोक्तानां नवभङ्गीप्रतिपादकानामङ्कानामधस्तात्प्रथमे स्थाने एककः स्थाप्यते, ततः क्रमेण त्रयस्त्रिकाः, ततो द्वौ नवको, तत एकत्रिकः, पुनरपि द्वौ नवको, अयमत्र तात्प-1 यार्थः-त्रिविधं त्रिविधेनेत्यत्र प्रथमभङ्गे एक एव विकल्पः, सर्वप्रकारैः प्रत्याख्यातत्वाद्विकल्पान्तराभाव इति भावः, तदन्येषु पुनर्विती| यतृतीयचतुर्थेषु त्रयस्त्रयः पञ्चमषष्ठयोर्नव नव सप्तमे त्रयः अष्टमनषमयोर्नव नवेत्येवं सर्वेऽप्येकोनपञ्चाशत् , एते च त्रिकालविषयत्वाप्रत्याख्यानस्य कालत्रिकेण-अतीतानागतवर्तमानलक्षणेन गुणिताः सप्तचत्वारिंशं शतं भङ्गानां भवन्ति, त्रिकालविषयता चातीतस्य निन्द्या साम्प्रतिकस्य संवरणेन अनागतस्य च प्रत्याख्यानेनेति, यदाह-'अईयं निंदामि पडुप्पन्नं संवरेमि अणागयं च पञ्चक्खा
Jain Education Intematon
For Private
Personel Use Only