Page Text
________________
क्षमा
रत्ननीया.
बचूर्युपेता
श्री
पिण्डनिर्युक्तिः ।
॥१४४॥
Jain Education Inter
क्षेत्रतः (क्षेत्र) प्रभृति प्रासुकोऽप्युपलक्षितो ज्ञेयः, तत्र क्षारादिक्षेत्रोत्पन्नस्य मधुरादिक्षेत्रोत्पन्नस्य चान्योन्यं मीलनेन क्षेत्रतः प्रासुकः, यदि त्वपरेण पृथ्वीकायेन सह न मीरयते किंत्वन्यत्र क्षेत्रे नीत्वा प्रियते, तदानीं सर्वोऽपि सर्वस्मात् क्षेत्रादानीतो योजनशतादृद्धं भिन्नाहारत्वेन शीतादिना च प्रासुकीस्याद्, एवं मावद्धरीतक्यादिका वनस्पतयः स्वायुःक्षयेण विनष्टः कालतः प्रासुकः, स चातिशयज्ञानिनैव सम्यग् ज्ञायते, तथा भावा:- कृष्णादिवर्णपञ्चकं तिकादिरसपञ्चकं सुरभ्यादिगन्धद्विकं गुर्वादिस्पर्शाष्टकं च तत्र स्वकायशस्त्रादिमिरपरवणैः सन्नपरवर्णो यः स्यात् स लक्षणभावेन प्रासुकीस्याद् इति भावतः प्रासुकः, एवं रसगंधस्पर्शेष्वपि भावनीयम्, मत्र वर्णादिभिश्चतुर्भिरप्यन्यथा भावं गतस्तावत्प्रासुको भवति किं तर्हि : त्रिभिर्द्वाभ्यामेकेनापि मवत्येवेति वृद्धाः, प्रयोजनं कार्य, जातित्वादेकवचनं, तेन पूर्वोकपृथ्वीकायेन इदं - अनन्तरमेव वक्ष्यमाणत्वेन प्रत्यक्षं भवति-जायत इति गाथार्थः ॥ १३ ॥ प्रस्तावितमेव प्रयोजनमाह
अवरद्भिगविसबंधे॰ || १४ || व्याख्या - अपराद्धं - पीडाजननरूपोपराध इति केचिदपराधिको - लूतास्फोटकः सर्पादिदेशो वा विषं, मधुरंदद्रुप्रभृतिषु चारितं स्यात् तयोर्दा होपशमनाय बंघ इव बन्धः प्रलेपस्तिस्मिन् केदारतरिकादिनेति शेषः, प्रयोजनं भवतीति सर्वत्र प्रक्रमः, यद्वा लवणेन प्रतीतेन अळवणभक्त भोजनादिषु, वा-विकल्पे, यद्वा सुरम्युपककेन - गन्धारोहकारव्यसुगन्धपाषाणेन, तेन हि पानाथपानोदः क्रियते, वा विकल्पे, एते सर्वेऽपि पृथ्वीकायरूपाः, नन्वपराधिकादिभिः कारणैः केदारतरिकादिकस्य पृथ्वीकायस्य यद् प्रहणमनुज्ञातं तत्सचितादित्रिकस्य मध्यात् कतरस्य विधेयम् ?, इत्याशङ्कयाह- अचित्तस्य- निर्जीवस्य, तुकारः पुष्टालम्बनेनैव सचितस्यापि प्रस्तुतेन पृथ्वी कायेनोपलक्षितस्य षट्जीवनिकायस्य परिभोगो विधेयः, न यथा कथंचिदिति विशेषयति, ग्रहणं-वादानं साधुनेति प्रक्रमः, कार्यमिति शेषः, आह-अनन्तरोक्तगाथायाः पश्चार्द्धेनैतानि अपराद्धिकप्रयोजनान्याक्षिप्तानि यस्मिंस्तु " वकं तिजोणिएण" मिति विशेषणं
For Private & Personal Use Only
परि० ९
वीराचार्य
कुतटीका
याराद्य
भागः ।
॥१४४॥
www.jainelibrary.org
| SR No. | 600106 |
| Book Title | Pind Niryukti |
| Original Sutra Author | N/A |
| Author | Manekyashekharsuri, Kanchanvijay |
| Publisher | Devchand Lalbhai Pustakoddhar Fund |
| Publication Year | 1968 |
| Total Pages | 396 |
| Language | Sanskrit |
| Classification | Manuscript & agam_pindniryukti |
| File Size | 17 MB |