________________
क्षमारत्ननीया
वसूर्यपेता
श्री.
पिण्ड
निर्युक्तिः ।
॥ १४२ ॥
Jain Education Inte
तुशब्दस्तेषामेकत्र मिलितानामेवेति विशेषणार्थोऽत्र ( प० ४ ) योज्यः, त्रिग्रहणं - सर्वजघन्यसद्भावस्थापनापिण्डत्वस्य प्रतिपादनार्थं, तेन चतुरादीनामपि तेषां तत्स्यादेव, स्थापनात् पिण्डत्वेन न्यासः, पुनर्भवति - वर्त्तन्ते सद्भावे सद्भावस्थापनापिण्ड आकृतेर्भावात्, तथा चित्रेषु प्रभूतेष्वपि चित्रपुतलिकादिषु पिण्डतया स्थाप्यमानेषु, असद्भावेऽसद्भावस्थापनापिण्ड आकृतेरभावाद्वर्णपरमाण्वादयस्तु न विवक्षिताः, तथा दारुअलेप्पोवले सियरोति दारुकप्रहणस्य पुस्तोपलक्षणार्थत्वाद्दारुकपुस्तलेप्योपलेषु पूर्वोकेषु, इतरः- सद्भावस्थापनापिण्डोऽक्षाद्यपेक्षया आकृतेर्भावात्, ननु द्वयोरक्षादिकायाः का वार्त्तेति उच्यते, पिण्डः सिद्धः सन्नक्षादिष्वसन् स्थाप्यत इति स्थापनापिण्डः, स च ये पिण्डैकार्थानां मध्ये युग्मशब्देन भारुण्डयोः पिण्डैकार्थिकत्वमुक्तं येन च तेनैव राशिरुक्तास्तेनाभिप्रायेण " तिन्हं ठवणा उ होइ | सब्भावे " इति वचनाच्चासद्भावस्थापनापिण्डत्वमेव, येन त्वक्षादि युग्मस्य पिण्डैकार्थिकत्वमुक्कं तेनाभिप्रायेण “ एक्को उ प्रसन्भावे " इति वचनाच्च तयोः सद्भावस्थापना पिण्डत्वमेवेति मतमेदेन द्वेऽपि स्थापने स्वः, यद्वा मतभेदं विना द्वेऽपि ते, तथाहि एकको द्विकर्तृकइति सङ्ख्याक्रमः, तत्र च द्विको मध्ये एककर्तृकौ तु पार्श्वयोर्जातौ तत्राप्यक्षादिविषयेणैकेनासद्भावस्थापनापिण्डस्तद्विषयेण त्रिन तु सद्भावस्थापनापिण्ड उक्तस्तद्विषयद्विकस्तु ग्रन्थिरिव डमरुकस्योभयपुटे - उभयपार्श्ववर्त्येक कत्रिकलब्धे असद्भावस्थापनापिण्डत्वे स्पृशति, द्वाभ्यामपि संस्थाप्यत इत्यर्थः, प्रायिकमिदं मतं, अन्ये स्वाहु-निर्युक्ति कारवचनमेव प्रमाणं, किं युक्तिभिस्तेन च "एक्को उ असब्भावे” इत्यादि सूत्रेण स्थापनोता, तत्र द्वयोस्तयोरेकाऽपि सा नोकेत्येकाऽपि न स्यात्, दृश्यते चान्यत्रापि सतोऽप्यविवक्षा, यथा- एकः सन्नपि गणनां न याति द्वौ जघन्यं सञ्चयानमिति, इहौषनिर्युक्तिप्रभृतिग्रन्थाभिप्रायेण तु विवक्षावसतोऽक्षादीनां पृथग् द्वेऽपि स्थापने स्यातां यथा-यदैकैको अक्षादिश्वित्रे त्वेकं रूपकं पिण्डत्वेन स्थाप्यते तदा सद्भावस्थापनापिण्डो, यदा तु नान्येव व्यादीनि
For Private & Personal Use Only
परि० ९ वीराचार्य
कुतटीका
याराद्य
भागः ।
॥१४२॥
www.jainelibrary.org