________________
धर्मसंग्रहवृत्तिः
॥४२२ ॥
Jain Education In
तस्य सर्वस्यापि गमकं, किंतु यस्मिन् सहचारिणि दृष्टे धर्मे व्यतिरिच्यमाने वक्तृत्वमपि व्यतिरिच्यते तस्यैव गमकम्, गौरत्वे च पुरुषान्तराव्यतिरिच्यमाने न वचनं व्यतिरिच्यते ततो न तस्यानुमानमिति, यद्येवं तर्हि यथा कृष्णादी वक्तरि वृत्तिदर्शनाद्वचनस्य गौरत्वव्यतिरेकेऽभावासिद्धिस्तथा रागादिरहितेऽपि जिने विरोधाभावतो वचनस्य वृचिसंदेहाद्रागादिमत्त्वव्यतिरेके तस्याभावासिद्धिस्तुल्या, यदाह धर्मकीर्त्तिः - " तुल्यावृत्ति तत्संदेहाभ्यामभावासिद्धिरिति" । तदेवं विपक्षेऽपि पुरुषत्ववक्तृत्वयोर्वृत्तिसंदेहात् पुरुषादित्वादित्ययं हेतुरनैकान्तिक इति ॥ १२९१ ॥ एतदेवोपसंहरन्नाह -
संदिद्धा विवखावावित्तीमस्स हेतुणो जम्हा । तम्हा संसयहेतू एसो खलु होइ णायवो ॥ १२९२ ॥
यस्मादुक्तप्रकारेण पुरुषत्वादिलक्षणस्य हेतोर्विपक्षात् सर्वज्ञत्वलक्षणात्संदिग्धा व्यावृत्तिस्तस्मादेष- पुरुषत्वादिलक्षणः | संशयहेतुरनैकान्तिको भवति ज्ञातव्यः ॥ १२९२ ॥
१ रामरहितेऽपि । २ सपक्षविपक्षवृत्तित्वं हि साधारणानैकान्तिकस्य लक्षणं, तथ पुरुषत्वहेतोः सपक्षे रागादिमति देवदत्तादौ विपक्षे च तद्रहिते जिनादौ वृत्तिसंभवात् घटते एव ।
For Private & Personal Use Only
सर्वज्ञ
सिद्धिः
॥४२२॥
ainelibrary.org
