________________
Jain Education
|क्षिततदुत्तर घटक्षणजनन स्वभावत्वात्, तथा तस्यैव विवक्षिततदुत्तरघटक्षणलक्षणस्य कार्यस्य तत्स्वभावत्वाद् - विवक्षितघटक्षणलक्षणकारणजन्यखभावत्वात् ॥ २७७॥ एतदेव भावयन्नाह -
तफलजणणसहावं जं तं चिय कारणं ण अण्णंति । कपि य तक्कारणजपणसहावं तयं चैव ॥ २७८ ॥
यत् — यस्मात्तदेव — विवक्षितं कारणं तत्फलजननस्वभावं, नान्यत् कार्यमपि च तदेव विवक्षितं तत्कारणजन्यखभावं, नेतरत् इति तत्स्वभावसामर्थ्यात् स पूर्वोक्तो नियमोऽवसीयते ॥ २७८ ॥ अत्राचार्य आहकतरेव अणुगमविसेससंपायणाऍ रहियस्स ।
तफलजणणसहावो ण थेवसद्धाऍ विसउत्ति ॥ २७९ ॥
विवक्षितस्य घटक्षणलक्षणस्य कारणस्य कार्यान्तर इव पटादिक्षणलक्षणे विवक्षितेऽपि कार्ये तदुत्तरघरक्षणलक्षणे अनुगमविशेषसंपादनया रहितस्य 'तत्फलजननखभावो' विवक्षितफलजननस्वभावो न स्तोकश्रद्धाया विषयः, सर्वथा कारणगत कर्मानुगम विशेषाभावाविशेषात् नैवासौ स्वभावः परिकल्प्यमानः कथंचिदप्युपपद्यते, केवलं स्वदर्शनानुरागणातीव तरलितमतित्वात् त्वमेवेत्थमवभास इति भावः ॥ २७९ ॥ कार्यविषयं स्वभावनियमं विघटयितुमाह
For Private & Personal Use Only
www.jainelibrary.org
