________________
श्रीजम्बूद्वीपशान्तिचन्द्री - या वृत्तिः
॥४६२॥
Jain Education Inte
estse
तिर्यक् तापयतः, एतच्च सर्वोत्कृष्टदिवसचक्षुःस्पर्शापेक्षया बोध्यं तिर्यगदिकथनेन पूर्वपश्चिमयोरेवेदं ग्राह्यं, उत्तरतस्तु १८० न्यून ४५ योजनसहस्राणि याम्यतः पुनद्वींपे १८० योजनानि, लवणे तु योजनानि ३३ सहस्राणि ३ शतानि | त्रयस्त्रिंशदधिकानि योजनत्रिभागयुतानीति ॥ अथ मनुष्यक्षेत्रवर्त्तिज्योतिष्कस्वरूपं प्रष्टुं चतुर्दशद्वारमाह - ' अंतो णं भन्ते' इत्यादि, अन्तर्मध्ये भदन्त ! मानुषोत्तरस्य मनुष्येभ्य उत्तरः- अग्रवर्ती एनमवधीकृत्य मनुष्याणामुत्पत्तिविपत्तिसिद्धिसम्पत्तिप्रभृतिभावात् अथवा मनुष्याणामुत्तरो - विद्यादिशक्त्यभावेऽनुल्लंघनीयो मानुषोत्तरस्तस्य पर्वतस्य ये चन्द्रसूर्य ग्रहगणनक्षत्रतारारूपज्योतिष्काः ते भदन्त ! अत्रैकस्मिन्नेव प्रश्ने यद्भदन्तेति भगवत्सम्बोधनं पुनश्चक्रे तत्पृच्छकस्य भगवन्नामोच्चारेऽतिप्रीतिमत्त्वात् देवाः किमूर्ध्वोपपन्नाः - सौधर्मादिभ्यो द्वादशभ्यः कल्पेभ्य ऊर्ध्वं ग्रैवेयकानुत्तरविमानेषूपपन्नाः- उत्पन्नाः कल्पातीता इत्यर्थः कल्पोपपन्नाः - सौधर्मादिदेवलोकोत्पन्नाः विमानेषु ज्योतिःसम्बन्धिषु | उपपन्नाः चारो - मण्डलगत्या परिभ्रमणं तमुपपन्ना - आश्रितवन्तः उत चारस्य - यथोक्तस्वरूपस्य स्थिति :- अभावो येषां | ते चारस्थितिका अपगतचारा इत्यर्थः गतौ रतिः - आसक्तिः प्रीतिर्येषां ते गतिरतिकाः, अनेन गतौ रतिमात्रमुक्तं, | सम्प्रति साक्षाद् गतिं प्रश्नयति — गतिसमापन्ना - गतियुक्ताः ?, भगवानाह - गौतम ! अन्तर्मानुषोत्तरस्य पर्वतस्य ये चन्द्र|सूर्य ग्रहण नक्षत्र तारारूपज्योतिष्कास्ते देवा नोर्ध्वोपपन्नाः नो कल्पोपपन्नाः विमानोपपन्नाः चारोपपन्नाः नो चारस्थितिकाः अत एव गतिरतिकाः गतिसमायुक्ताः ऊर्ध्वमुखकलम्बु का पुष्प संस्थानसंस्थितैरिति प्राग्वत्, योजनसाहस्रिकै :- अनेकयो
For Private & Personal Use Only
अक्षस्कारे ऊर्ध्वादि
तापः ऊ
र्वोत्पन्नत्वादि सू. १३९-१४०
॥४६२॥
w.jainelibrary.org
