________________
किं पुढं ओभासेंति ? एवं आहारपयाई णेअब्वाई पुट्ठोगाढमणंतरअणुमहआदिविसयाणुपुवी अ जाव णिअमा छद्दिसिं, एवं उज्जोवेति तवेंति पभासेंति ११ (सूत्रं १३७) जम्बुद्दीवे णं भन्ते! दीवे सूरिआणं किं तीते खित्ते किरिआ कज्जइ पडुप्पण्णे० अणागए.?, गो! णो तीए खित्ते किरिआ कज्जइ पडुप्पण्णे कजइ णो अणागए, सा भन्ते! किं पुट्ठा कजइ०?, गोअमा पुट्ठा० णो अणापुट्ठा कजइ जाव णिमा छद्दिसिं (सूत्रं १३८)
जम्बूद्वीपे द्वीपे भदन्त ! सूर्यो उद्गमनमुहूर्ते-उदयोपलक्षिते मुहूर्ते एवमस्तमनमुहूर्ते, सूत्रे यकारलोप आर्षत्वात्,8 दूरे च-द्रष्टुस्थानापेक्षया विप्रकृष्टे मूले च-द्रष्ट्रप्रतीत्यपेक्षया आसन्ने दृश्यते, द्रष्टारो हि स्वरूपतःसप्तचत्वारिंशता योज-18 नसहस्रः समधिकैर्व्यवहितमुद्गमनास्तमनयोः सूर्य पश्यन्ति, आसन्नं पुनर्मन्यन्ते, विप्रकृष्टं सन्तमपि न प्रतिपद्यन्ते,181 'मध्यान्तिकमुहूर्त'इति मध्यो-मध्यमोऽन्तो-विभागो गमनस्य दिवसस्य वा मध्यान्तः स यस्य मुहूर्तस्यास्ति स मध्या
न्तिकः स चासौ मुहूर्तश्चेति मध्यान्तिको-मध्याह्नमुहर्त इत्यर्थः, तत्र मूले चासन्ने देशे द्रष्टस्थानापेक्षया दूरे च-वि1 प्रकृष्टे देशे द्रष्टुप्रतीत्यपेक्षया सूर्यो दृश्येते, द्रष्टा हि मध्याहे उदयास्तमयनदर्शनापेक्षया आसन्नं रविं पश्यति, योजन-18|
शताष्टकेनैव तदाऽस्य व्यवहितत्वात् मन्यते पुनरुदयास्तमयनप्रतीत्यपेक्षया व्यवहितं इति, अत्र सर्वत्र काका प्रनोऽवसेयः, अत्र भगवानाह--तदेव यद्भवताऽनन्तरमेव प्रश्नविषयीकृतं तत्तथैवेत्यर्थः यावद् दृश्यते इति, अत्र चर्मदृशां जायमाना प्रतीतिमो ज्ञानदृशां प्रतीत्या सह विसंवदत्विति संवादाय पुनीतमः पृच्छति-'जम्बुद्दीवे ण'मित्यादि, | जम्बूद्वीपे भदन्त! द्वीपे उद्गमनमुहर्त च मध्यान्तिकमुहूर्ते च अस्तमयनमुहर्ते च अत्र चशब्दा वाशब्दार्थाः सूर्यो
Jain Education in
For Private & Personal Use Only
YNjainelibrary.org
