________________
मती नियुक्तिः । २१३॥
स्थण्डिलेविस्तीर्णादयः।
यानि यत्र ऋतौ प्रतापनादिभिरचित्तीकृतानि तस्मिन्नेव ऋतौ योग्यानि, इतरस्मिन् ऋतौ चिरकृतानि मिश्रीभूतान्ययोग्यानि स्युः। यत्र प्रदेशे वर्षाकालं ग्रामो वा स्थितः स द्वादशवर्षाणि स्थण्डिलं भवति ॥४९८॥ विस्तीर्ण माह
हत्थायामं चउरस्स जहण्णं जोयणे बिछवियरं ।
चउरंगुलप्पमाणं, जहण्णयं दूरमोगाढं ॥४९९॥ विस्तीर्ण द्विधा-जघन्यमुत्कृष्टश्च, जघन्यं हस्तायाम चतुरस्रं च, इतर दुत्कृष्ट योजनानां विषद १२ योजनानि विस्तीर्णमित्यर्थः दूरमोगाढमाह- चतुरङ्गुलप्रमाणम् अधो यदवगाढं जघन्यं तत् । मध्यममुकृष्टं चतुर गुलानामधस्ताद्विज्ञेयं ॥४९९।। आसन्नमाह
दव्यासण्णं भवणाइयाण, तहियं तु संजमायाए ।
आयापवयणसंजम-दोसा पुण भावआसण्णे ॥५००॥ आसन्नं द्विधा द्रव्यभावभेदेन, तत्र भवनाद्यासन्ने व्युत्सृजतो द्रव्यासन्नं, तत्र संयमात्मोपघातश्च गृहपतिनासाधुकृतपुरोपत्याजने, रुष्टः सन् कदाचित्ताडयति यथाक्रमम् , अतो द्रव्यासन्ने न व्युत्सृजनीयम् , भावासन्ने तीवपुरिसादिवेगे आत्मप्रवचनसंयमोपघातदोषाः स्युः, कथं ? स हि साधुरन्ययोगव्यापृतस्तावदास्ते, यावदतीय भाषासन्नो | जातत्ततस्त्वरितं यानि केनचिद् धूर्तेनोपलक्ष्य भावासन्नतां धर्म प्र पृच्छनव्याजेना पथ एव धृतः, ततस्तस्य पुरीषवेगं |
॥२१३॥
Jain Education International
For Private & Personal use only
www.jainelibrary.org
