________________
Jain Education
XXXXX
यदहं धर्मश्रुतं - धर्मात्मकं वचः कामभोगेषु मूर्च्छितो-गृद्धः, इदं कामभोगेषु मूर्च्छनं हि मम निदानकर्मण एव फलं, अन्यथा ज्ञानस्य फलं विरतिरिति कथं न जानतोऽपि मे धर्मानुष्ठानावाप्तिः स्यादिति ? ॥ २८-२९ ॥ ४३३–४३४ ॥ पुनर्निदानफलमुदाहरणतो दर्शयन्नाह -
नागो जहा पंकजलावसन्नो, दहं थलं नाभिसमेह तीरं । एवं वयं कामगुणे गिद्धा, न भिक्खुणो मग्गमणुयामो ॥ ४३५ ॥
नागः- हस्ती यथा पङ्कप्रधानं जलं पङ्कजलं यत्कलमिति उच्यते, तत्रावसन्नो - विमग्नः सन् दृष्ट्वा स्थलं - निर्जल भूतलं, न-नैवाभिसमेति-प्राप्नोति, अपेर्गम्यत्वात् तीरमपि - पारमपि, आस्तां स्थलमिति भावः, एवमित्येवंविधनागवत्, वयं कामगुणेषूक्तरूपेषु गृद्धा - मूर्च्छिता न भिक्षोः - साधोः, मार्ग-सदाचाररूपं अनुसरामः, अमी हि कामभोगाः पङ्कजलोपमाः, ततस्तत्परतन्त्रतया न तत्परित्यागतो निरप/यतया स्थलमिव मुक्तिमार्गमवगच्छन्तोऽपि पङ्कजलावमग्नगजवद्वयं अनुगन्तुं शक्नुम इति ॥ ३० ॥ ४३५ ॥ पुनरनित्यता दर्शनाय मुनिराह -
अचेर कालो तुरंत राईओ, न यावि भोगा पुरिसाण निच्चा ।
विच भोगा पुरिसं चयंति, दुमं जहा खीणफलं व पक्खी ।। ४३३ ।। अत्येति - अतिक्रामति, कालो - यथाऽऽयुष्कालः किमिति - यतस्त्वरति - शीघ्रं गच्छन्ति, रात्रयो दिवोपलक्षणमिदं, ततोऽनेन जीवितस्यानित्यत्वमुक्तं, उक्तं च- "क्षणयामदिवसमासच्छलेन गच्छन्ति जीवितदलानि । इति विद्वानपि कथमिह गच्छसि
For Private & Personal Use Only.
XXX********
निदानस्य
फलं अनि
त्यता च
ainelibrary.org
