________________
श्रीधीरसुन्दरसू० आव०अवचूणिः
॥९१॥
गाथा-६७
अथ क्षेत्रद्वारं विवरीषुराह
संखिज्जमसं खिज्जो, पुरिसमवाहाइ खित्तओ ओही ।
संबद्धमसंबद्धो, लोगमलोगे य संबद्धो ॥६७॥ कश्चित् क्षेत्रतोऽवधिरवधिमति जीवे प्रदीप प्रभापटलमिव सम्बद्धो-लग्नो भवति, जीवावष्टब्धक्षेत्रादारभ्य निरन्तरं द्रष्टव्यं वस्तु प्रकाशयतीति भावः, कश्चित्पुनरतिविप्रकृष्टं तमोव्याकुलमन्तगलवत्तिनं प्रदेशमुल्लंन्य दूरस्थितभित्यादिप्रतिस्खलितप्रभेवासम्बद्धो जीवे भवति, कया हेतुभृतया असम्बद्ध इत्याह-'पुरिसमबाहाइ'ति मकारोऽलाक्षणिकः, पूर्यते सुखदुःखाभ्यामिति पुरुषः तस्मादबाधा अपान्तगलं पुरुषाबाधा तथा हेतुभूतया सम्बद्धोऽसम्बद्धश्चावधिः क्षेत्रतः कियान् भवतीत्याह-सख्येयोऽसंस्येयश्च योजनापेक्षया भवति, अत्रापि मः पूर्ववत् , असंबद्रोऽप्यधिः क्षेत्रतः संख्येयान्यसंख्येयानि वा योजनानि स्यात् . एवं सम्बद्धोऽपि, पुरुषस्यावधेश्चापान्तरालमपि संख्येयान्यसंख्येयानि वा योजनानि भवति, सा च पुरुषाबाधाऽसम्बद्वे एवावधौ भवति, नतु सम्बद्धे, तत्र सम्बद्धत्वेनैव तदसंभवाद् इह चासम्बद्धऽवधौ अपान्तराले चतुर्भङ्गिका-संख्येयमन्तरं संख्येयोऽवधिः १, संख्येयमन्तरमसंखयाऽवधिः २, असंख्येयमन्तरं संख्येयोऽवधिः ३, असंख्येयमन्तरं असंख्येयोऽवधिः ४, सम्बद्धे त्ववधौ विकलपाभावः, तदुत्थानहेतोरन्तरलक्षणस्य द्वितीयपदस्य तत्राभावात् , तथाऽयमवधिोकेऽलोके च सम्बद्धोऽपि भवति, इह लोकशब्देन लोकान्तो गृह्यते, तथा पूर्वसरिकृतव्याख्यानात् ,
For Private & Personal use only
॥९
॥
Jain Education international
www.jainelibrary.org
