________________
वृत्तिः
उपक्रमाधिः
अनुयो भवितव्यं, डित्यादिनानामपि सनिरुक्तत्वात् 'नाम च धातुजमाहे'त्यादिवचनात्, ततश्चतुर्भिरप्यतैः सर्वस्य मलधा- INसनहाचतुर्नामेदमुच्यते, 'से तं चउनामें त्ति निगमनम् ॥ १२५॥ रीया
से किं तं पंचनामे ?, २ पंचविहे पण्णत्ते, तंजहा-नामिकं नैपातिकं आख्यातिकम्
औपसर्गिकं मिश्र, अश्व इति नामिकं, खल्विति नैपातिकं, धावतीत्याख्यातिकं, परीत्यौपसर्गिकं, संयत इति मिश्र, से तं पंचनामे (सू० १२६) इहाश्व इति किं?-नामिक, वस्तुवाचकत्वात्, खल्विति नैपातिकं, निपातेषु पठितत्वात्, धावतीत्याख्या|तिकं, क्रियाप्रधानत्वात्, परीत्यौपसर्गिकम् , उपसर्गेषु पठितत्वात् , संयत इति मिश्रम्, उपसर्गनामसमुदायनिष्पन्नत्वादिति । एतैरपि सर्वस्य क्रोडीकरणाद् पश्चनामत्वं भावनीयम्, 'से तंपंचनामें त्ति निगमनम् ॥१२६।।
से किं तं छण्णामे ?, २ छव्विहे पण्णत्ते, तंजहा-उदइए उवसमिए खइए खओव
समिए पारिणामिए संनिवाइए अत्रौदयिकादयः षडू भावाः प्ररूप्यन्ते, तथा च सूत्रम्-'उदइए' इत्यादि, अत्राह-ननु नाम्नि प्रक्रान्ते
१ नाम च धातुजमाह निरुक्ते, व्याकरणे शकटस्य च तोकम् । यन्न पदार्थविशेषसमुत्थं, प्रत्ययतः प्रकृतेश्च तदूह्यम् ॥ १॥ इति शब्दानुशासनवृत्तौ श्रीहेमचन्द्रसूरिभिरुदाहृतम्।
॥११३॥
Jain Education
For Private Personal use only
all
