________________
C
CA
श्रीआव- सति धर्मास्तिकायप्रदेशोऽधर्मास्तिकायप्रदेश इत्यादि वचनजातं सर्वमनुपपन्नं, देशप्रदेशशब्दयोः परमार्थतो धर्मास्तिकाया
नयविचारे श्यक मल- दिरूपदेशिवाचकतया पौनरुक्त्यदोषानुषङ्गात्। योऽपि च नोशब्द एकदेशवचनःसोऽप्येतन्मतेन सर्वधाऽनुपपन्नः, तत्राप्यु
प्रदेशदृष्टाय. वृत्ती शक्तदोषानतिक्रमात् , तथाहि-नोशब्दः सम्पूर्ण वस्त्वभिदध्यात् वस्त्वेकदेशं वा?, यदि सम्पूर्ण ततस्तस्य प्रयोगो निरर्थको,न्तिः तोशपानधर्मास्तिकायादिपदेनैव तस्याभिधानात् , अथ वस्त्वेकदेशमिति पक्षः सोऽप्यसमीचीनो, वस्तुनो देशाभावात् , नहि वस्तुनो ब्दाश्च
भिन्नो देश उपपद्यते, तस्येति सम्बन्धाभावात्, अभेदे तु देश्येव न देश इत्युपपादितमेतत् , उक्कं च-"नोसद्दो सम्मत्तं ॥३८शा देसं व वएज? जइ समत्तं तो। तस्स पयोगे णत्थो अह देसो तो नसो वत्थु ॥१॥" (वि.२२५९) अत्र 'न सो वत्थु'ति
४ान स देशो वस्तु, भेदपक्षे अभेदपक्षे वा तस्यासम्भवादिति, येऽपि च नीलोत्पलादयः शब्दा लोकप्रसिद्धास्तेऽप्येतन्मतेन विचार्यमाणाः सर्वथाऽनुपपन्नाः, तथाहि-तन्मतेन सर्व वस्तु प्रत्येकमखण्डरूपं, न तस्य गुणाः पर्याया वा देशाः प्रदेशा वा सर्वथा कथञ्चिद्वा वस्त्वन्तररूपा वर्तन्ते, ततो नीलशब्देनापि तदेव वस्त्वखण्डमभिधीयते, उत्पलशब्देनापि तदेवेति,
नीलोत्पलशब्दयोरन्यतरशब्देन तदर्थस्याभिधानात् द्वितीयशब्दप्रयोगो व्यर्थ इत्ययुक्ता नीलोत्पलादयः शब्दाः, कृता । ताप्रदेशदृष्टान्तभावनापि ।
तदेवमुक्ता नयाः, एतेषां च नयानामाद्याश्चत्वारो नया अर्थनयाः, मुख्यवृत्त्या जीवाद्यर्थसमाश्रयणात् , शेषास्तु त्रयःG॥३८॥ शब्दादयो नयाः शब्दनयाः, शब्दत एवार्थभेदोपगमात्, उक्त च-"चत्वारोऽर्थनया ह्येते, जीवाद्यर्थविनिश्चयात् । त्रयः शब्दनयाः सत्यपदविद्यां समाश्रिताः॥१॥" अत्र 'सत्यपदविद्यां समाश्रिता' इति सत्यानि-अविपरीतानि, शब्दा
Jain Education Interational
For Private & Personal use only
www.jainelibrary.org
