________________
उपदेशप्रा.
स्तंज. १३
9U
॥ व्याख्यानम् ॥ १७ ॥ अथ चैत्यशब्दार्थ प्राहप्राहुर्जिनौकस्तद्विम्बं चैत्यशब्देन सूरयः । अतस्तन्नावतो वन्यं बह्वात्मगुणदायकम् ॥ १ ॥ स्पष्टः । नवरं चैत्यशब्देन स्वपरशास्त्रशब्दाश्रमजानानाः केचिदन्ति ज्ञानं वनं मुनिं चेत्यादि स्त्रकपनया, तदसत्यं, यतः कोशादिशास्त्रेषु चैत्यशब्देन प्रतिमैव। तद्यथा-व्याकरणे चिति संज्ञाने (चिन्त्यते) संझा उत्पाद्यते काष्ठकर्मादिषु प्रतिकृतिं वीदय, यथा एषाऽर्हत्प्रतिमा । तथा धातुपाठवृत्तौ च-चित्र चयने इत्यस्य धातोः प्रयोगश्चैत्यमिति । तथा नाममालायां-चैत्यं विहारे जिनसद्मनि, अस्या एव स्त्रोपझवृत्तौ चीयत इति चितिस्तस्य नावश्चैत्यं, नावे यण् । तथाऽमरकोशे-चैत्यमायतनं प्रोक्तमिति । (तथा) हैमानेकार्थसङ्ग्रहे-चैत्यं जिनौकस्तद्विम्वं चैत्यमुद्देशपादप इत्यर्थत्रयं प्रोक्तमस्ति । आगमेऽपि-"चे अजे निजरध्यि अणिस्सिहं (य) बहुविहं करेऽ” चैत्यानि जिनप्रतिमा एतासां योऽर्थः प्रयोजनं स तथा तत्र निर्जरार्थः कर्मदयकामो वैयावृत्त्ययोग्यक्रियया उपष्टम्लनं अनिश्रितं की,दिनिरपेदं इति प्रश्नवृत्तौ । तथाऽऽश्रवघारे तथैव सूत्रे चैत्यशब्दः प्रोक्तः, सोऽप्येवं योज्यः-की-दिसंतारहेतु निर्यच्चैत्यादिकार्य तदाश्रव एवान्तवति, अथवा कुदेवचैत्यादिकरणं चेति । तथा सर्वत्र सूत्रे जावुको जिनादिवन्दनोत्सुक एवं स्वान्ते दधाति, यतोऽहं कहाणं मंगलं देवयं चेश्यं विणएणं पञ्जवासामि, एतस्मिन् सूत्रपारे |
॥ १ ॥
For Private & Personal Use Only
JainEducation International 2010-1
www.jainelibrary.org
