________________
आवश्यक
नियुक्ति
दीपिका।
।।८८॥
गुणठाणाणि पन्नवंति, 'मिच्छ' 'तत्तो'
प्रतिक्रममिच्छट्ठिी' सासार्यणे य, तह सम्ममिच्छदिछी य । अविरतसम्मद्दिट्ठी, विरयाविरए पर्मत्ते य ॥ १ ॥
णाध्ययने तत्तो य अप्पमत्तो, नियट्टिअनियट्टिबायरे सुमे । उवसंतखीणमोहे, संजोगी अजोगी य ॥२॥
चतुदर्श व्याख्या-मिथ्यादृष्टिगुणस्थानं १, सास्वादनदृष्टिगुणस्थानं २, तथा सम्यमिथ्यादृष्टिगुणस्थानं ३, अविरतसम्यग्दृष्टिगुणस्थानं ४, विरताविरतगुणस्थानं ५, प्रमत्तगुणस्थानं ६, ततोऽप्रमतगणस्थानं ७, 'नियट्टित्ति निवृत्तिबादरगुणस्थानं ८,
स्थानि॥ अनिवृत्तिबादरगुणस्थानं ९, 'सुहुमे 'त्ति सूक्ष्मसंपरायगुणस्थानं १०, उपशान्तमोहगुणस्थानं ११, क्षीणमोहगुणस्थानं १२, सयोगिगुणस्थानं १३, अयोगिगुणस्थानं १४ । तत्र मिथ्या विपरीता दृष्टिर्जिनोक्तवस्तुप्रतिपत्तिर्यस्य स मिथ्यादृष्टिस्तस्य गुणस्थान, गुणानां ज्ञानादीनां स्थानं, शुद्धितारतम्येन गुणानां स्वरूपभेद इत्यर्थः । तथा मिथ्यात्वेऽपि वर्तमानस्य जीवस्य ज्ञानमात्ररूपगुणवत्चाद्गुणस्थानत्वं, यत आर्ष ' सव्वजीवाणं पि य णं अक्खरस्स अणंतभागो निच्चुग्याडिओ, जइ पुण सो आवरिजा | तो जीवो अजीवत्तणं पाविजा, सुट्ठवि मेहसमुदए होइ पहा चंदखुराणं' इति । इहाऽनादिमिथ्यादृष्टिः कोपि गिरिसरिदुपल. घोलनाकल्पेनाऽनाभोगनिवर्तनेनाऽध्यवसायविशेषरूपेण यथाप्रवृत्त करणेनाऽऽयुर्वर्जसप्तकर्माणि पल्यासंख्येयभागहीनकसागरकोटाकोटिस्थितिकानि कुर्यात , तत्र च निबिडकाष्टग्रन्थिवदर्भेद्यः प्रबलरागद्वेषपरिणामोऽभिन्नपूर्वः कर्मग्रन्थिः स्यात् । उक्तं च "गंठित्ति सुदुम्भेओ, कक्खडघणरूढगूढगंठित्व । जीवस्स कम्मजणिओ, घणरागद्दोसपरिणामो" ||१|| इमं च ग्रन्थि यावदभव्या अपि यथाप्रवृत्तकरणेन कर्म क्षपयित्वाऽनन्तशः समायान्ति न तु ग्रन्थि भिन्दन्ति, किन्तु भूयोऽपि व्यावृत्तः संक्लेशव- Al॥ ८८ ॥
Jain Education International
For Private & Personal use only
www.jainelibrary.org
