________________
नाग
पंचसं० । नेन जोगठिविसेसा ॥ १ ॥ व्याख्या-नत्कृष्टादीनामुत्कृष्टाऽनुत्कृष्टजघन्याऽजघन्यरूपा-
Mणां विशेषाणामायुषि न संन्नवः, कुत इति चेकुच्यते-इह सर्वदैवायुषि बध्यमाने मूलप्रकृ. टीका
त्यपेक्वयाऽटमो नाग आनजति, तस्मिन् बध्यमाने मूलप्रकृतीनामष्टानामपि बंधनात्. ततः ॥ ५॥ सर्वदैव तस्य तुल्यता न्यायतः प्राप्नोति, नाधिकतेति. कथमस्योत्कृष्टादिविशेषसंन्नवः? एवं २ परेणोक्ते सति सूरिरुत्तरमाह-' एवमित्यादि ' एवमिदं यमुक्तं त्वया यत मूलप्रकृत्यपेक्ष
या सर्वदैवायुपोऽटमोनाग इति न तदपेयोत्कृष्टादिविशेषसंनव इति, तत् एवमेव अष्टमन्नागत्वमात्रमधिकृत्याऽस्मानिरपि सर्वदैव तस्य तुल्यतयानिधानात्. किंत्वयमुत्कृष्टादिरूपो विशेषो शेयो, योगस्थित्योर्विशेषतो योगस्थित्योर्नेदात्, तथादि-यदा जीव नत्कृष्ट योगे वर्तते, तदा नकृष्टप्रदेशग्रहणं करोति, मध्यमे मध्यमं, जघन्ये जघन्यं, तत आयुषोऽपि तदनुसारे
नाग आलजमान नत्कृष्टादिरूपो नवति, तथा बृहत्यां स्थितौ बृहन नागो जवति, जघ* न्यायां च जघन्य इत्यतोऽप्युत्कृष्टादिविशेषसंन्नवः, कृता नागविनागप्ररूपणा ॥ १ ॥ संप्रति
साद्यादिप्ररूपणा कर्तव्या, सा च हिंधा, मूलप्रकृतिविषया नत्तरप्रकृतिविषया च. तत्र प्रश्रम
७५
Jain Education International
For Private & Personal Use Only
www.jainelibrary.org
