Page Text
________________
Shri Mahavir Jain Aradhana Kendra
5
www.kobatirth.org
प्रासंगिक स्फुरण
શ્રી ફતેહચંદ ઝવેરભાઇ,
'
એક કુશળ વૈદ્ય પાતાના પુસ્તકમાં દરદીએ માટે ભિન્ન ભિન્ન દવાઓ પ્રત્યેક વ્યાધિ માટે દર્શાવે છે તેમ શાસ્ત્રકારોએ જ્ઞાન અને ક્રિયા-રૂપે ઉભયજન્ય અનેક પ્રયાગો શાસ્ત્રમાં દર્શાવેલ છે; અધિકારી પરત્વે કેમ અને રીતે કેવી વવું તે આત્માનું પેાતાનું સ્વત ંત્ર કં છે. હૃષ્ટાંત તરીકે એક મનુષ્ય અનેક પુસ્તકે વાંચીને તેમાંથી અનુભવ મેળવી બુદ્ધિમાં ઘણી પ્રતિ કરે છે; પરંતુ જો શુદ્ધ દેવ, ગુરુ અને ધર્મ ઉપરની શ્રદ્ધાથી વિહીન હેાય તેા પ્રથમ શ્રદ્ધા પ્રાપ્ત કરવા તેણે દનપદ સંગીન કેમ થાય તેના પ્રયત્ના કરવા જોઇએ અને તે માટે પ્રભુભક્તિના સુયાગ આત્મા સાથે આતપ્રાત થવા
વસ્તુપાલ કવિઓના આશ્રયદાતા હતા. કવિ હરિહરને આશ્રય આપી નૈષધીય કાવ્યની રચના તેણે કરાવી હતી, અને માણિકયચંદ્રની પાસે “ કાવ્યપ્રકાશસંકેત ” નામના કાવ્યની રચના પણ તેમણે જ કરાવી હતી. જૈન સાધુ નરચંદ્રસૂરિએ વસ્તુપાલની પ્રાર્થનાથી “ કથા રત્નસાગર નામનુ પુસ્તક ૧૫ તરગામાં રચ્યું હતું. એ સાધુના શિષ્ય નરેન્દ્રપ્રલે “ અલંકારમહાદધી ” નામનું પુસ્તક આઠ પ્રકરણમાં વસ્તુપાલની પ્રેરણાથી રચ્યું.
*?
સામેશ્વર, હરિહર, અરીસીંગ, એના માટા માનીતા કવિઓ હતાં. અને તે સિવાય દામે દર, નાનક, જયદેવ, મદન, વિકલ, કષ્ણુસીંગ, શકરસ્વામી, એવા ઘણાયે કવિઓને આર્થિક
Acharya Shri Kailassagarsuri Gyanmandir
પ્રયત્નશીલ થવુ જોઇએ; તેમજ ‘ જ્ઞાનસ્ય ઈ વિત્તિ:' એ સૂત્રથી પોતાના જ્ઞાનના નિચેાડ
કતવ્યમાં સક્રિય પ્રવૃત્તિ કરવી જોઇએ. આ રીતે માત્ર બુદ્ધિથી નહિં પણું દર્શન, જ્ઞાન અને ચારિત્રના સુયેાગથી જ મુક્તિ સધાય છે.
X
X
X
卐
આત્માની પ્રાથમિક અવસ્થામાં ભેદજ્ઞાન હૈં અને સવિશેષપણે પ્રગતિ પ્રાપ્ત કરવા પછી અભેદ જ્ઞાનની જરૂર છે. દષ્ટાંત તરીકે એક જંગલમાં આપણે ગયા હાઈએ તા ત્યાં વૃક્ષરૂપે અનેક વૃક્ષેા એક જ જાતિનાં ગણાય પરંતુ આંમા, લીંબડા, પીંપળે એ રીતે પૃથક્ પૃથક્ જ્ઞાન પ્રાપ્ત કરવા પછી જ તેના ગુણુદાષની મદદ વસ્તુપાલે આપી હતી.
For Private And Personal Use Only
વસ્તુપાલની પ્રશ ંસા માટે અનેક કાવ્યે કવિએએ રચ્યાં છે. સામેશ્વરે સંવત ૧૨૮૨ માં ગુજરાતના સાલકીઓના ઇતિહાસ સુપ્રસિદ્ધ ગ્રંથ “ કીતિ કીમુદ્દી ” નામક ગ્રંથ રચ્યા હતા. તેમાં વસ્તુપાલનું ચરિત્ર પણ કેટલાક શ્લેાકેામાં અપાયુ છે. અરીસીંગ કવિએ “સુકૃતસંકીર્તન” નામનું કાવ્ય રચ્યું છે. બીજા ઘણાયે કાબ્વેમાં વસ્તુપાલનું ચરિત્ર આવે છે. આ રીતે આ મંત્રી બંધુઓ, કળારસિક, મુત્સદી, શૂરવીર યદ્ધાઓ, વિદ્વાન સાહિત્યકારા, અનીતિના જ્ઞાતા, દાનેશ્વરા, અને કળાકોશલ્ય, હુન્નરની કારીગીરીવાળા સ્થાપત્યેાના રચયિતા હતા. એમની મહત્તા અતિ મહાન હતી.
| SR No. | 531505 |
| Book Title | Atmanand Prakash Pustak 043 Ank 04 |
| Original Sutra Author | N/A |
| Author | Jain Atmanand Sabha Bhavnagar |
| Publisher | Jain Atmanand Sabha Bhavnagar |
| Publication Year | 1945 |
| Total Pages | 20 |
| Language | Gujarati, Hindi |
| Classification | Magazine, India_Atmanand Prakash, & India |
| File Size | 3 MB |