Page Text
________________
તા. ૧૬-૧૨-૯૯ પ્રબુદ્ધજીવન
૨૫ કર્ણાટકમાં બેલવાડી, બેલગુર, બેલણનુર, બેલાગુલા, બેલગામ, બેલગલી, જામ્બાઈ, આંધ્ર પ્રદેશમાં જામી, જામીકુંટા, ગુજરાતમાં જામવાડી ને બેકવડી, બેલગુટ્ટી વગેરે, તામિલનાડુમાં પલ્લીકોંડા, પંજાપટ્ટી પંજાપક્ષી જામસાહેબેનાદ નામવાળું જામનગર, મહારાષ્ટ્રમાં જામગાંવ, જામખેડ, પન્નાપટ્ટી, પાનસપટ્ટી, પરિવલ્લીકોટાઈ, પર્ણબટકોટાઈ, પપ્પાસપટ્ટી, જામનેર, જામખંડે, મધ્ય પ્રદેશમાં જામનેર, જામુનિયા, ઓરિસ્સામાં પલ્લીપડી, પલ્લીપેટ, કેરળમાં પાપમુ, પાનૂર, પાનગોડ, પાનદલમ્, ઉત્તર જામુદા, જામકિરા, બિહારમાં જામદોબા, જામહોર, જામબજાર, જામતારા પ્રદેશમાં પત્તાંગ, પાનખ, પાનવાડી, મધ્યપ્રદેશમાં પાનદરિયા, વગેરે....મળે છે. લીમડા વૃક્ષની અસરવાળા ગામનામોમાં ગુજરાતમાં પાનસેમલા, પાનગર અને ગુજરાતમાં પાનોલી (પર્ણવલી) જેવાં ૬૯ લીમડી, લીમખેડા, ભાવનગર જિલ્લામાં લીંબડા, લીંબડિયાપરા (બાપુપરા), જેટલાં મળી આવે છે.
રાજસ્થાનમાં નીમજ નીમકા થાણા, નીમબહેરા, નીમ્બીજોધાન, આંબળા-આંબલી-આમવૃક્ષનો પ્રભાવ :
મહારાષ્ટ્રમાં નીમગાંવ, મધ્યપ્રદેશમાં નીમ બહેરા, નીમ્બીન્નીમેઝ,
ઓરિસ્સામાં નીમખેડા, નીમપાહા, નીમીના, મધ્ય પ્રદેશમાં નીમચ, આંબલી, આંબળા ને આંબાની અસર ધરાવતાં ગામનામોમાં
નીમવાર, ઉત્તર પ્રદેશમાં નીમસર, નીમકરારી, પશ્ચિમ બંગાળમાં નીમપુરા, ગુજરાતમાં રાનીબા, આંબલી, આંબલા, તકિયા આંબળા, બા
નીમટા, નીમટીટા આદિ જેવાં ૨૧ મળે છે. ખોડા આંબા, મોટા આંબા, આંબલિયારાન, મોર આમલા, ચોર આંબલા, ઉત્તર પ્રદેશમાં આમરિયા, મહારાષ્ટ્રમાં આગાંવ, આમબાદ, આમબેટ, બદરી-બોર વૃક્ષનો પ્રભાવ : આમ્રપુર, આંબળા તાંડા, આંબાચોંડી, મધ્ય પ્રદેશમાં આમલા, આમગાંવ, બદરી-બર વૃક્ષની અસરવાળા ગામનામોમાં ગુજરાતમાં બોરડી, આમલેરા, આમલાહા, આંધ્ર પ્રદેશમાં આમબામ, આમબરબેટા, બોરીઆ, બોરસદ, બોરીઆવી, બોરીકળિયા, રાજસ્થાનમાં બોરંદા, દિલ્હી તામિલનાડુમાં આંબુર, આમપલચ આંબાપુર, આમનપુરમુ, આમાંથુર વિસ્તારમાં બદરપુર, હરિયાણામાં બદલી, બેરી, હિમાચલ પ્રદેશમાં
બાગરથુર, આંબાપુરઈ વગેરે, કર્ણાટકમાં આંબીગેરી, આમભન્દ્રા, બદરીનગર, ઉત્તર પ્રદેશમાં બદરીયા, બદ્રીનાથ, બેરુ, બોરખેડા, આમૃથુર, આમાથી, કેરળમાં આમ્રવિલા, આમડદામ, આમગુરી, મહારાષ્ટ્રમાં બોરી, બોરગાંવ બે, બોરીઅરબ, બોરીવલી, બુટીબોટી, આંબગામ, ઓરિસ્સામાં આમરડા, આંબાબોના, આંબાગુડા, આંબાગેલા, બાંડવડ, બોર દહેગાંવ, ગધેબોરગાંવ, બોરવટી, બરદ્રા, બોરખંડ, બોરુડી, બિહારમાં આંબા, આમદા, આમબોર, આમ્રપારા, આમમમેર, પશ્ચિમ મધ્ય પ્રદેશમાં બેરછા, બેરસિયા, બોરદેહી, ઓરિસ્સામાં બોરડા, બંગાળમાં મટા, આસ્ટાલા, આમલાગોર, મેન્ગો (Mango) અને બોરીગુમા, બોરીકીના વગેરે મળીને કુલ ૩૩ મળે છે. આમતલા આદિ જેવાં કુલ ૬૨ મળે છે.
પીપળ વૃક્ષનો પ્રભાવ : વિવિધ ફલ, શાકભાજી, વગેરેનો પ્રભાવ ?'
પવિત્ર પીપળ વૃક્ષનો પ્રભાવ સૂચવતાં ગામનામોમાં ગુજરાતમાં વિવિધ ફલ, તથા શાકભાજી વગેરેની અસર ધરાવતાં પ્રકીર્ણ પીપળવા, પીપળાવ, પીપળ, પીપોદરા, પીપલગ, પીપરાળા, ગ્રામનામોમાં પશ્ચિમ બંગાળમાં ચંપાહટ્ટી, સોનામુખી, ચંપાડના, મોગરા, રાજપીપળા વગેરે, મહારાષ્ટ્રમાં ચિત્તેપિપળગાંવ, કાટેપીંપળગાંવ, મોગરાહટ, કદંબતલા, હરિયા, હરિયાલ, વિરતિ, નટગઢ, રોહિણી, કાનપીંપરી, પીપળવાડી, નાસિક પાસે પીંપળગાંવ-૩, તાડપીંપળગાંવ, ઉષાગ્રામ, મહારાષ્ટ્રમાં જવખેડાં, દુધલોહગાંવ, ચાંપાનેર, હોજલગાંવ, પીંપરી વગેરે, રાજસ્થાનમાં પીપર, પીપલાઇ, પીપલબગા, દાદેગાંવ, નંદગાંવ, નાંદેડ, કાપસી, કાંદીવલી, કરમલા, સારસા, મસુર, પીપલિયાકલાન, પીપરાલી, પીપલુક્કાન, પીપલુંદ, પીપલપોકરાણ, કુલંબી, ચિંચોલીવિંબાસી, લિંગાંવ, લિબેજલગાંવ, હિમાચલપ્રદેશમાં ચંબા, હરિયાણામાં પીપલી, પંજાબમાં પીપલાનવાલા, ઓરિસ્સામાં પીપલી, ચંબાઘાટ, આંદામાન નિકોબારમાં બકુલતલા, ગુજરાતમાં ગોપુરી, હિમાચલ પ્રદેશમાં સજાઉ પીળુ, પીપરોલા, મધ્ય પ્રદેશમાં પીપલાની, લીંબોદર, લીંબાસી, રાજકોટ પાસે ચીભડા, જીરા, ચાંપાનેર, લુણવા, પીપળિયા, પીપલિયા-નારાયણવર, પીપરિયા, પીપલિયા કલમી, લુણીધર, લુણાવાડા, મૂળી મીઠાપુર, મોગર, મોગરી, ટીંબી, ટીંબા, પીપલોદા, પીપરઇ, ઉત્તર પ્રદેશમાં પીપલાણા, પીંપળેશ્વર, બિહારમાં સારસા, વલસાડ પાસે ફૂલવાડી ને મોગરાવાડી, તામિલનાડુમાં કેદાર, પીપર, પીપરાબજાર, આંધ્રમાં પીપરાપેડપલી, તામિલનાડુમાં તાડગામ, કદંબુર, ફર્ન હીલ, ફુલાવર્સ રોડ, શાલિગ્રામ, કદંબચુ૨, પિપ્રીરેડીપટ્ટી, વગેરે મળીને કુલ ૬૯ મળે છે. કદંબલિચર, કદંબુઆ, કદંબપુર, મિઝોરમમાં ચંપાઇ, મેઘાલયમાં કુલબટી, વટામની વ્યાપક અસર : કુદમવટી, હેપીવેલી, જમ્મુ-કાશ્મીરમાં કરણનગર, ઓરિસ્સામાં બીજતાલા, નારિયા, બીજલપુરા, કુલવાણી, કહેનજિયા, મિત્રપુર,
વટ વૃક્ષની અધિકતા દર્શાવનારા ગામનામમોમાં પશ્ચિમ બંગાળમાં હલદીપાડા, ફૂલબની, ફૂલનાખર, ચંડોલ, બિહારમાં ફૂલવિયા, તાજપુર,
બડકુલ્લા, બરતલા, બહુ, બહરલા, બહુરિશ, બહુકલા, ગુજરાતમાં વડવા, ચૈનપુર, બહુન, ઓલિવચેરા, ઓટિંગ, ફુલની બારી, આંધ્ર પ્રદેશમાં
વડનગર, વડોદરા, મહુવડ, ચાવડ, વડોદ, ભાણવડ, ઘાટપડ, બંધવડ, મછલી પટનમ્, મેડક કારેલપલી, બીજનપલી, બોએનપલ્લી, પાંડિકાપલી,
વડસર, વડિયા, વડતાલ, વડગામ બે, વડાલી, વડાલ, મછલીવડ,
મહારાષ્ટ્રમાં વડખા, વડોદ બે, સાસવડ, ચીંચવડ વગેરે, દિલ્હી વિસ્તારમાં પડપલી, પેડપુર, પેડપુર, પંજાબમાં ફૂલ, મચ્છીવાડા, મધ્ય પ્રદેશમાં
બડલી, બડરપુર, ઓરિસ્સામાં બડમપહાર, બડકાં ડોડા, કર્ણાટકમાં બડ, ગુના, બીજુરી, સરસેવા, સમરિયા, હરાઈ, હારડા, કર્ણાટકમાં ડડેલી, ડાંડીનશિવરા, કુલનગર, ડોડાકોટી, ડોંડાબનાસવાડીણા, ગુલબર્ગા,
વડી, બડમી, વડરપટ્ટી, વાડીગે, બડવર, બડલપુર, બડમુર, બી રેડીપટ્ટી,
આસામમાં નવરપુર, આંધ્ર પ્રદેશમાં વડચરેલા, વડપલી, વડેકોઠા પેલ, મમસુર, હહતી ખેડ, ઉત્તર પ્રદેશમાં બરુ, હલ્દી, દૂધી, દૂધઇ, પુષ્પનગર,
બડવેલ, વડાડી, વડીરાલા, તામિલનાડુમાં વડાસૂર, વડચેન્નીમલાઇ, વડકાન શામલી, મછલીહર, રાજસ્થાનમાં લુણાવા, લૂણી, લુણકરસાર, કપાસ, કેરળમાં લઇ, કદંબનાડ, કદંબૂર વગેરે જેવા મળીને કુલ ૧૩૦ મળે છે.
કુલ, વડમદુરાઈ, વદમડી મંગલમ્ વગેરે, મધ્ય પ્રદેશમાં બડનાવર, બડગાંવ, બડની, બડનગર, માંદવડ, કેરલમાં બડગરા, વડકકુકારા,
વડકકુમુરી, વડસ્મરી-કારા, વડસેરીકોન વડવ્રુર, વડવુકોડ, આદિ મળીને કોઠા-કોઠી, જામફળ, જંબુ તથા લીમડાવૃક્ષોનો પ્રભાવ :
કુલ ૧૦૫ મળે છે. ઠા-કોઠી સૂચવનારાં ગામનામોમાં ગુજરાતમાં કોક, કોઠારા, કોઠી,
સમાપન : એક પ્રદેશમાં કોઠા કોટ, કોઠાગુડેમ, કોઠાપલ્લી, કોઠાપેટ, કોઠાપલ, કોઠાપટનમુ, કોઠાવાલાસા, કેરળમાં કોઠામંગલમ, કોઠાપરબ, ઓરિસ્સામાં
આમ, ભારતનાં ગામ નામો પર ધર્મ, રાજસત્તા, કે મુસ્લિમ સંસ્કૃતિના કોઠાર, બિહારમાં ખીંટા કોઠી ને મધ્ય પ્રદેશમાં પીલી કોઠી વગેરે મળે છે.
પ્રભાવ કરતાં સૌથી મોટો પ્રભાવ વનકૃષિ સંસ્કૃતિનો પડ્યો છે. તેમાં જાંબુલ નામ દર્શાવતાં ગામનામોમાં ગુજરાતમાં જાંબુગામ, જંબુસર,
લીમડા, બાવળ, બોર, પીપળ, આમ, જામફળ આદિ વિવિધ વૃક્ષો કરતાં જાંબુઘોડા, તામિલનાડુમાં જાંબુનાથપુરમુ, આસામમાં જામુનામુખ, પશ્ચિમ
૫ સૌથી વધુ પ્રભાવ પવિત્ર વટવૃક્ષનો પડેલો નજરે પડે છે. ભલે આપણે
આજે પાશ્ચાત્ય સંસ્કૃતિના પ્રવાહમાં ઘસડાતા હોઇએ, પણ સ્વભાવતઃ તો બંગાળમાં જામુઈ પાહાર, મહારાષ્ટ્રમાં જાંબ ને બિહારમાં જામુઇ મળી આવે છે. જામફળ સૂચક ગામનામોમાં પંજાબમાં જામશેર, આસામમાં
આપણે વનસંસ્કૃતિના જ સંતાન હોવાની વાત આ ગામનામોના અધ્યયનથી જામગુરીહાટ, ત્રિપુરામાં જામફ્યુઅ, કર્ણાટકમાં જામખેડા, તામિલનાડુમાં
| SR No. | 525984 |
| Book Title | Prabuddha Jivan 1999 Year 10 Ank 01 to 12 - Ank 07 is not available |
| Original Sutra Author | N/A |
| Author | Ramanlal C Shah |
| Publisher | Mumbai Jain Yuvak Sangh |
| Publication Year | 1999 |
| Total Pages | 116 |
| Language | Gujarati |
| Classification | Magazine, India_Prabuddha Jivan, & India |
| File Size | 10 MB |