________________
Regd. No. MR. By/South 54 Licence No.
37-'
'
પ્રબુદ્ધ જીવન
વષ: ૫
અંક-૧
મુંબઈ તા. ૧-૫-૧૯૮૮
મુંબઇ તાન યુવક સંઘનું પાક્ષિક મુખપત્ર. વાર્ષિક લવાજમ રૂ. ૩૦/- છુટક નકલ રૂ૧–પ૦
પરદેશમાં વાર્ષિક રૂ. ૩૦૦ તંત્રી : રમણલાલ ચી. શાહ
અખાતી યુદ્ધ એક બાજુ અફઘાનિસ્તાનમાં આંતરવિગ્રહની પરિસ્થિતિને જપીને બેઠું નથી. ખુદ ઈરાનમાં માનવહત્યા પાર વગરની થઈ છે. દર કરવા અમેરિકા અને સેવિયેત યુનિયન સહિત પાકિસ્તાન દરાનના શાહના લશ્કરી અમલદારોએ અને લશ્કરી દળના અને અફઘાનિસ્તાન વચ્ચે સમજૂતી કરાર થયા છે, તે જે જે માણસેએ લેકે ઉપર અત્યાચારે કરેલા તે બધાને -બીજી બાજુ ઇરાનના અખાતમાં અને મધ્યપૂર્વના કેટલાક વીણી વીણીને ઈરાનમાં મારી નાખવામાં આવ્યા છે. એની દેશમાં યુદ્ધનું વાતાવરણ વધતું જવા લાગ્યું છે.
વેરની ક્રિયા-પ્રતિક્રિયા પણ ત્યાં ચાલ્યા કરી છે. છેલ્લા થોડા દિવસની ઘટનાઓ જોઈએ તે ઇરાનના ઈરાનના અખાતની આસપાસ આવેલા દેશમાં ઇરાન પાસે અખાતમાં ઇરાને જે સુરગ ગોઠવી છે તેથી અમેરિકન વિસ્તાર ઘણો મોટો છે, વસ્તી પણ ઘણું મેટી છે અને તેની • જહાજને નુકસાન થયું. તેના વળતા પગલારૂપે અમેરિકાનાં પાસે તેલની કમાણી પાર વગરની છે. એને લીધે ઈરાનમાં -યુદ્ધજહાજોએ ઇરાનના એઈલ પ્લેટફોર્મ ઉપર બોમ્બવર્ષા કરી આસપાસનાં નાનાં રાજ ઉપર પિતાનું વર્ચસ્વ સ્થાપવાની છે. આ હુમલાના જવાબમાં ઇરાને સંયુક્ત આરબ અમીરાતમાં લાલસા જાગી અને ૧૯૮૦થી ઈરાક સાથે તે યુધે આવેલા અમેરિકા સંચાલિત તેલક્ષેત્ર પર હુમલો કર્યો છે અને ચડયું છે. આયાતેલ્લાહ ખૌમેની ધાર્મિક વડા છે અને સાથે સાથે એક બ્રિટિશ ટેન્કર ઉપર પણ હુમલે કર્યો છે. રાષ્ટ્રના નેતા છે. ૮૭ વર્ષના આ નેતા લેકામાં ધાર્મિક વળી ઇરાને એક અમેરિકન ટગનેટ ઉપર પણ હુમલો કર્યો છે ઝનૂન ઉશ્કેરીને વતન માટે ભોગ આપવા ઉધન કરી તે એક ઈરાની મિસાઇલ બેટને અમેરિકી જહાજોએ ડુબાડી રહ્યા છે. ઈરાનની મોટા ભાગની પ્રજા એમની પાછળ ઘેલી છે - દીધી છે. આમ ઈરાન સાથેના સંઘર્ષમાં અમેરિકા સીધું અને બાર-પંદર વર્ષના કિશોથી માંડીને ૮૦-૯૦ વર્ષના સિડેવાતું જાય છે. ઈરાને એના યુદ્ધખોર માનસ વૃદ્ધો સુધીના ઘણા લે શિયા મુરિલમેની ‘ઇસ્લામી ક્રાંતિ અનુસાર તાત્કાલિક જોર બતાવ્યું છે, પરંતુ અમેરિકા માટેની “જેહાદમાં જોડાયા છે. સામે તે ઝાઝો સમય ચાલે એમ નથી. ઈરાનના ઇરાન – ઈરાકનું યુદ્ધ ' આઠ વર્ષથી ચાલે છે તે -અખાતમાં અમેરિકી યુદ્ધજહાજો ગોઠવાઇને જાતે રાખી પણ એને હજુ અત આવ્યું નથી. આટલાં વર્ષ દરમિયાન રહ્યાં છે અને દરિયાઈ યુદ્ધ માટે સજજ થઈ ગયાં છે.
એક બાજુ ઈરાકને પક્ષે એક લાખથી વધુ સૈનિકે મૃત્યુ * કેટલાક સમય પહેલાં ઈરાકે ઇરાન ઉપર ક્ષેપકા પામ્યા છે તે ઈરાનના પક્ષે અઢી લાખથી વધુ સૈનિકે માર્યા - છોડવાનું વધારી દીધું અને સાથે સાથે રાસાયણિક ક્ષેપકા ગયા છે. આ આંકડાઓ પણ સાચા હશે કે કેમ તે પણ પણ છોડવાનું ચાલુ કર્યું. વળતો જવાબ રૂપે ઇરાને પણ ઇરાક શંકાસ્પદ છે, કેમકે બંને દેશો પોતાની ખુવારીના આંકડા ઉપર ક્ષેપક છોડવાનું વધારી દીધું. ઇરાકે બે વર્ષ પહેલાં છુપાવે છે. સૈનિકે ઉપરાંત હવે તે ક્ષેપકાને કારણે નાગરિકે ગુમાવેલે પિતાને ફેવ (Fao) નામને પ્રદેશ પાછો મેળવી પણ સેંકડો-હજારોની સંખ્યામાં મૃત્યુ પામવા લાગ્યા છે. ' લીધે છે. ઈરાન – ઈરાકના યુદ્ધમાં ઈરાક વધુ 'ઈરાન સાથેના યુદ્ધમાં ઇરાક થેડે વખત નબળું રહ્યું, બળવત્તર બનતું જાય છે. મધ્યપૂર્વમાં ઇરાની અખાતના પરંતુ એની પાસે વધુ આધુનિક શાસ્ત્રસરંજામ દિવસે દિવસે વધતે. દેશમાં યુદ્ધની પરિસ્થિતિ ઊભી કરવા અને વધારવામાં સૌથી જાય છે. ક્રાંસ, બ્રાઝિલ, સેવિયેત યુનિયન વગેરે દેશ પાસેથી ઇરાક મેટે હાથ ઇરાનને રહ્યો છે. ઈરાનને યુદ્ધને મદ ચડે છે. દર વર્ષે અબજો ડોલરનાં શસ્ત્રો ખરીદી રહ્યું છે તો બીજી તે ઘણો માર ખાય છે; પણ નમતું આપવા તૈયાર નથી. ઇરાકે બાજુ ઈરાન પણ લીબિયા અને સીરિયા દ્વારા સોવિયેત શસ્ત્રો એકપક્ષી યુદ્ધવિરામની જાહેરાત અગાઉં કરી હતી પણ ઈરાન ખરીદી રહ્યું છે. વળી ઉત્તર કરિયા અને ચીન જેવા ઠંડું પડયું નહિ. ઇરાકે પિતાની વધુ તાકાત બતાવ્યા પછી ફરી સામ્યવાદી દેશે પણ ઈરાનને શસ્ત્રો વેચી રહ્યા છે. અમેરિકા - યુદ્ધવિરામની જાહેરાત કરી છે. શાંતિ માટે નહિ તે થાક ખાવા ઈરાનને સીધી શસ્ત્રસહાય કરતું નથી, પરંતુ ઈઝરાયલ અને માટે પણ ઇરાન માટે બંને દેશ માટે આ સારી તક છે. ' ' ' પાકિસ્તાનને વેચેલાં શસ્ત્ર ઇરાનને વેચાય છે તે એ જાણે છે. •
* ઇ. સ. ૧૯૭૯માં ઇરાનના શાહને હાંકી કાઢી આયાતોલ્લાહ , વળી ઇરાનને પોતે કરેલી ગુપ્ત અસહાય માટે પણ પ્રમુખ .. -ખૌમેનીએ ઇનrઉપર પોતાનું વર્ચસ્વ જમાવ્યું ત્યારથી ઇરાન - રેગનની અમેરિકામાં આકરી ટીકા થયેલી છે. "