Page Text
________________
તા. ૧૬-૧૨-૮૮
પ્રબુદ્ધ જીવન દ્વારિકા નગરી વિશે જન ઈતિહાસ
૭ પૃ. યદેવસૂરિજી જૈનેએ અબજોના અબજો વર્ષોને દીર્ધકાળવાળે વિશાળ સલામતી જોખમમાં છે પણ તમારા જ્ઞાનમાં કે તમારા જોવામાં મહાયુગ માને છે તેના કરોડે વર્ષની મર્યાદાવાળા અમુક આવે છે તે અમને સમજી વિચારીને કહો. જેપીએ પિતાની ભાગમાં વીસ તીર્થંકરે એટલે કે જૈનધર્મની ઈશ્વરીય રીત પ્રમાણે વરતારા કાઢીને જોઇને કહ્યું કે તમારે અહીં રહેવું વ્યકિતઓ જન્મે છે. જેમકે વર્તમાન મહાયુગમાં પહેલા તીર્થંકર ઉચિત નથી. અહીંયા રહેવામાં મને જોખમ દેખાય છે.. શ્રી ઋષભદેવ થયા. માતાપિતાએ એમનું ઋષભ” નામ પડ્યું હતું - અત્યારના ગ્રહો જોતાં પશ્ચિમ દિશામાં તમારે સાડુએ તેથી તેઓ “ઋષભદેવ’ એળખાયા, પરંતુ આ કાળના તે ચાલ્યા જવું જોઈએ અને સમુદ્રના કિનારા પાસે વસવાટ પ્રથમ તીથ કર હોવાથી જનતાએ તેમને આદિ ઈશ્વર માનીને કરવો જોઈએ એટલે સમુદ્રવિજય રાજાએ પોતાના વિશાળ, આદીશ્વરના નામથી વધારે પ્રસિદ્ધિ આપી. તેથી ઋષભદેવ કુટુંબ પરિવાર અને સેંકડે સગા, યાદવ સંબંધીઓ પ્રજા વગે ભગવાન 'આદીશ્વર'ના નામથી પણ ઓળખાય છે. સહુથી સાથે ૫ દિવસે શૌરી-મથુરાથી વિદાય લીધી પ્રવાસમાં આવતા વધારે પ્રસિદ્ધિ જૈન–જનતામાં કે લેકવ્યવહારમાં આદીશ્વરના વિંદયાચલમાં થઈને રસ્તામાં આવતા રાજગૃહ નામના નગરમાં નામની છે.
આવ્યા ત્યાં થડે વિસામે લેવા રહ્યા, ત્યાં સદ્ભાગ્યે આકાશમાગે ભગવાન ઋષભનું નામ દેશમાં અને પુરાણાદિ અનેક વિહરનારા વિદ્યાસિદ્ધ ચારણમુનિએ યાદવ પરિવારને તાં. અજૈન ગ્રંથમાં આવે છે. એટલે વેદની રચના પહેલાં આકાશમાંથી નીચે ઊતરી આવ્યા. સમુદ્રવિજયજીએ મુનિશ્રીને
ભદેવ હતા તે સહેજે પુરવાર થાય છે. વેદ-પુરાણમાં નમસ્કાર કરીને તેમને સત્કાર કર્યો. ત્યારે સમુદ્રવજ્યÖએ, “આવભ” એ નામને જ ઉલ્લેખ થયો છે. ભાગવત પુરાણની પિતાના ભાવિ માટે પ્રશ્ન કર્યો. ચારણમુનિઓ જ્ઞાની હોય છે
ક્યા જે ભાગવતકથા તરીકે પ્રસિદ્ધ છે અને ભારતભરમાં એટલે ચારણમુનિએ કહ્યું કે આ તમારા સુપુત્ર અરિષ્ટનેમિ સેંકડો વર્ષથી જાહેરમાં વંચાતી આવી છે, એમાં પણ ઋષભ- બાવીશમા' ભાવિ તીર્થ કરે થવાના છે અને તીર્થંકરની તાકાત દેવનું ચરિત્ર લખેલું મળે છે. એમાં ઋષભદેવની આધ્યાત્મિક અમાપ હોય છે. ગમે તેવા ઉપસર્ગો અને સંકટેનું તે નિવારણ સાધનાના માર્ગની ભારે પ્રશંસા કરીને બીજા બધા અવતાર કરવાની તાકાત ધરાવતા હોય છે, એટલે તમારે ભાવિન કરતાં ઋષભને શ્રેષ્ઠ અવતાર તરીકે ઓળખાવ્યા છે.
કે ભય કે ચિંતા રાખવાની જરૂર નથી. વધારામાં ચારણનાથદ્વારા, જયપુર અથવા તે બીજે સ્થળે ૨૪ અવતારનાં મુનિએ કહ્યું કે તમારી સાથે કૃષ્ણજી છે તેમાં તત્કાલ દેવે ચીતરેલાં ચિ મળે છે. એ ચિત્રમાં ઋષભનું પણ ચિત્ર દ્વારા દ્વારિકા નગરી ઊભી કરાવશે અને શ્રીકૃષ્ણજી ત્યાં જ ચીતરેલું હોય જ છે. એ બરાબર જૈન મંદિરમાં જેવી મૂતિ" રહેશે અને તમારે પણ ત્યાં જ રહેવાનું થશે. .' બિરાજમાન કરવામાં આવે છે, તે રીતે જ તે બરાબર ચીતરેલું ત્યાર પછી જેપીની સલાહ અનુસાર ગિરનાર પર્વતની હોય છે. મારી પાસે વર્ષો પહેલાં સંધરેલું ચિત્ર ૨૪ અવતારનું છે. વાયવ્ય દિશામાં લાખ યાદવે સાથે છાવણીમાં નાંખીને ત્યાં તેમાં જૈન મૂતિ તરીકે જ ઋષભદેવને રજૂ કરવામાં આવ્યા છે. રહ્યા. રાજમહેલમાં રહેનારાઓને જંગલમાં તંબુઓ અને - ૪ અવતારની જેમ જૈનેના ૨૪ તીર્થંકર થયા. રાવટીમાં રહેવું પડે એ બહુ જ દુઃખદ ઘટના હતી. હવે પહેલા ભદેવ ભગવાન અને છેલ્લા મહાવીર સ્વામી અને એ વસવાટ માટે મકાનની જરૂરિયાત હતી. શ્રીકૃષ્ણ પાસે દેવોને મહાવીર સ્વામી પહેલા ૨૩મા ભગવાન પાર્શ્વનાથ અને ભગ આકર્ષિત કરવાનું અને તેમની પાસે કામ કરાવવાનું એક દૈવિક વાન પાર્શ્વનાથ પહેલા ૨૨માં ભગવાન અરિષ્ટનેમિ થવા, અને બળ હતું. શ્રી કૃષણને થયું કે હવે આ. બળને ઉપગ તે નેમિનાથ એ નામના તીર્થકર તરીકે પ્રસિદ્ધ થયા હતા. કર્યા સિવાય કોઈ માગ તત્કાળ સગવડતા પ્રાપ્ત કરવા માટે નેમિનાથને ઉલેખ એટલા માટે કરે પડે છે કે તે કૃષ્ણ ભગ- દેખાતું નથી. એટલે એક શુભ દિવસે શ્રી કૃષ્ણજીએ સ્નાન વાનના ભાઈ હતા. નેમિનાથ ભગવાન સાથે શ્રીકૃષ્ણુજીને કરીને નજીકમાં રહેલે સમુદ્રની સારી રીતે પૂજા કરી, સકારનિકટને કૌટુંબિક સંબંધ છે. એ બધાય યાદવકુળના સન્માન કર્યા અને પછી તેમને દરિયાઇ દેવને પ્રત્યક્ષ કરવા મહાનુભાવો હતા. શ્રીકૃષ્ણજીની સાથે દ્વારકાને 'સંબંધ માટે અઠ્ઠમ તપ કર્યો. એટલે કે અન્ન જળ વિનાના ત્રણ ખાસ જોડાએલે છે. આ દ્વારકા નગરી શી રીતે જન્મ પામી ? ઉપવાસ કર્યો. અઠ્ઠમ તપના પ્રભાવથી ત્રીજા દિવસની એમાં કણ કણ નિમિત્ત બન્યા હતા? એ બાબતમાં જૈન રાત્રિએ સમુદ્રને અધિષ્ઠાતા સુસ્થિત નામને દેવ આકાશમાં ધર્મના ઇતિહાસની પ્રાપ્ત થતી વાતે રજુ કરવાની હોવાથી પ્રગટ થયા અને શ્રી કૃષ્ણને પૂછ્યું, તમે મને શા માટે સંભાર્યો એની પૂર્વભૂમિકા શું છે તે જણાવું
છે ? તમારા તપથી આકર્ષાઈને હું આવ્યો છું. યાદવેનું વતન મથુરા-શૌરીપુર હતું. એ વખતે તે એ વખતે કૃષ્ણજીએ કહ્યું કે અમારે રહેવા માટે સ્થાન વિભાગમાં જરાસંઘનું પરિબળ ખૂબ તાકાતવાળું જોઇને સમુદ્ર- જોઈએ છે. અમને એક મેટું નગર જોઇએ છે. મને જાણવા વિજ્ય રાજાને પિતાના અને પિતાના પરિવારના ભાવિ માટે મળેલું છે કે મારી પહેલાના થઈ ગયેલા વાસુદેવને રહેવાની ચિતા થઈ પડી હતી. તે ચિત્તાનું સમાધાન મેળવવા પિતાના જે દ્વારકાનગરી હતી તે તમેએ કઈ કારણસર સમુદ્રમાં જાણીતા વિશ્વાસુ જોષીને બેલાવીને વાત કરી અને કહ્યું કે ડુબાડી દીધી છે, તે એવી દ્વારકા નગરી ફરીથી તમે વસાવી જરાસંધ જોડે અમારે સંઘર્ષ ઉભો થયેલ છે. તે બધી રીતે આપો જેથી અમે ત્યાં સુખેથી રહી શકીએ.. સુસ્થિત દેવે આ બળવાન વ્યક્તિ છે. કાલે અમારા ઉપર શું કરે અને શું વાત પિતાના ઉપરી ધ મહારાજાને કરી. માગણી કરનાર વાસુદેવ નહિ તે કહી શકાય નહિ. અમને ભય લાગે છે એ કે અમારી જેવી એક સમર્થ વ્યકિત હતી અને તેમને જરૂરિયાત પણ એટલે
| SR No. | 525973 |
| Book Title | Prabuddha Jivan 1988 Year 49 Ank 17 to 23 - Ank 24 is not available and Year 50 Ank 01 to 16 |
| Original Sutra Author | N/A |
| Author | Ramanlal C Shah |
| Publisher | Mumbai Jain Yuvak Sangh |
| Publication Year | 1988 |
| Total Pages | 250 |
| Language | Gujarati |
| Classification | Magazine, India_Prabuddha Jivan, & India |
| File Size | 26 MB |