Prabuddha Jivan 1988 Year 49 Ank 17 to 23 - Ank 24 is not available and Year 50 Ank 01 to 16

SR No.: 525973
Original Sutra Author: N/A
Author: Ramanlal C Shah
Publisher: Mumbai Jain Yuvak Sangh
Publication Year: 1988
Total Pages: 250
Language: Gujarati
Classification: Magazine, India_Prabuddha Jivan, & India
File Size: 26 MB

Page 141

તા. ૧-૭-૮૮
પ્રબુદ્ધ જીવન
કદી પણ આપ જ નહિ. બકરાને બલિદાનમાં ચડાવે . દેવે (૫) દુબળના જ ઘાતક છે.
यावज्जीव सुख जीवेत् ऋण कृत्वा धृतं पिबेत् । भस्मी भूतस्य देहस्य पुनरागमन कुत : ।।
છવીએ ત્યાં સુધી લહેરથી જીવવું. તે માટે દેવું કરીને પણ ઘી પીવું, (મિષ્ટાન્ન ખાવું). આ દેહ ચિતામાં ભમ
પછી તેને કઈ પાછા આવવું છે?
ફસાશે.” આના ઉત્તરમાં સીતા કહે છે કે “નીચ! તારા કને સાતમે અક્ષર બાદ કરીને ફરી વાર શ્લોક બોલ તે ખરે.''
धृत न श्रुयते कर्णे दधि स्वप्ने न दृश्यते ]
मुग्वे दुग्धस्य का वात तक शकस्य दुर्लभम् ।। નવી પરણીને આવેલી પાનીએ પિતાના દરિદ્ર પર પંડિત બ્રાહ્મણ પતિને પૂછ્યું કે આપણા ઘરમાં રેલ ને મીઠું અથવા રોલે ને મરવું કેમ ખવાય છે? દૂધ - હી - છાશ – ઘી વગેરે કેમ વપરાતાં નથી? પતિ કહે છે; ઘી શબ્દ કાને સાંભળવા મળી નથી. દહીં વનમાં પણ દેખાતું નથી ભળી નારી! ત્યાં દુધની કયાં વાત કરવાની રહી? તું કહે કે છાશ તે મળે ને! તે તેને ઉત્તર એ છે કે છાશ તે સ્વર્ગમાં ઈન્દ્રને મળતી નથી.
निविषेणाऽ सण कर्तव्या महती फणा ।
जिगमस्त न चाप्यस्ति स्कटाटे।पो भयंकर : ॥ ઝેર વગરના સાપે પણ મેરી ફેણ ફેલાવી દેખાધ્વી જોઈએ કારણ કે ઝેર હોય કે ન હોય, પરંતુ ફેણને ઘેરા જ ભયંકર છે.
खल्वाटे। विवसेश्वरस्य किरणे : संतापिता मस्तके વાંછમ્ તફામમા વિધિવરાત્ તારણે મૂરું થય | तत्र प्यस्य महाकळेन पतता भग्न सशब्द शिर : प्राय : गच्छति यत्र भाग्यरहित : तत्रैव यान्यापद : ।।
સૂર્યનાં કિરણોથી ત્રાસેલ કે ટાલિયે માણસ છા શોધતે, ભાગ્યવશાત તાડન (અથવા નાળિયેરીના) મૂળ આગળ આવ્યું તે ત્યાં ઉપરથી મોટું ફળ તેને માથે પડયું અને માથું ભાંગી ગયું. અભાગિયે માનવી જ્યાં જાય ત્યાં ઘણું ખરું આફત આવી પહોંચે જ છે.
कन्या वरयते रूपं माता पित पिता श्रुतम् ।
વાલ્વયા : કુમતિ મિષ્ટાન્નમિતરે નના : | કન્યા રૂપ ઉપર મેહે છે, માતા ધન ઉપર વારી જાય છે પિતા વિદ્યાભ્યાની આશ કરે છે. ભાઈએ ઊંચા કુળની અભિલાષા સેવે છે અને નાતીલાઓ (મળવાના) મિષ્ટાન્નને ઝખે છે
Rા વત્ર : સવા 8 : 1 pજ્ઞાનક્ષતે ' .': દરવા શિરિયતો નિયું નામ11 ટકા) ઘટ્ટ : I ".
સદાય વાંકે, સદાય ઉર, સદાય પૂજાની અપેક્ષા રાખનાર. કન્યા રાશિમાં જ (કાયમ) વસનારે જમાઈ (નામ) દસમે. ગ્રહ (પૃથ્વી ઉપર) છે.
वेशवं पतित द्रष्टवा पांडवा : हर्ष निराः ।
रूदन्ति कौरवा : सर्वे हा हा केशव केशव ॥ (સંસ્કૃતમાં =જળ અને રાવ=મડદુ એવો અર્થ થાય છે) કેશવને (જળમાં મડદાને) પડેલ જેઈને પાંડ (માછલાં હરખમાં આવી ગયાં, પરંતુ “હાય, કેશવ, હાય કેશવ એમ બોલતા કૌર (કાગડા) રડવા લાગ્યા (કૌ, કૌ એ રવ છે જેમને એવા તે કાગડા)
दन्तानां भाखरी गां च महद युद्धं प्रपतने ।
न जाने जानकीनाय कस्य मंत्रो भविष्यति ॥ દાંત અને ભાખરી (અથવા રોટલા) વચ્ચે આજે મોટી લડાઇ ચાલી રહી છે. હે જાનકીનાથ ! હું જાણતા નથી કે દાંત અને ભાખરીમાંથી કાણું ભાંગશે ?
અઢંક્રાવિયો વિછુ : નરધwifઘa : fફાવ: |
नमस्कार प्रियो भानु : ब्राह्मणा : मोदक प्रिया : ॥ વિષ્ણુ અલ કાર ધારણ કરવાના પ્રેમી છે. શિવ જળધારામાં સ્નાન કરવાના શોખીન છે સૂર્યને કઇ ભકત નમસ્કાર કરે. તેથી હર્ષ થાય છે અને બ્રાહ્મણે લાડવાથી રીઝે છે.
જે ના વાતિ : સ્ત્રીનાં નાનાર્ય કર્યું જતા : ' વિંરાતિ: પુનરાયાતા વાઘેનમક્ષિત : If
વીસમાં એક ઓછી (ઓગણીસ) સ્ત્રીએ રનાન કરવા સરયૂ તટે ગઈ. સ્નાન પછી વીસ મનુષ્ય ૫ છા આવ્યા અને એકને વાઘ ખાઈ ગયો. તે કેવી રીતે ? (એક + ઉના = એક એ છી; પ્રશ્નો ના = એક નર) ઓગણીસ સ્ત્રીઓ ગઈ અને વીસ જણાં પાછા ફર્યા કારણ કે વીસમે જણ પુરુષ હતે. ) (કના=નર)
भवित्री रंभोर त्रिदशवदन ग्लानिरधुना । स रामो मे स्थाता न युश्व पुरतो लक्ष्मण सख: । इयं यास्यत्युश्च विवदमधुना वानरवमू :
लधिष्ठेदं पाठाक्षर पर विलेपारपल पुने। રાવણ સીતાને મનાવતાં નીચેના શબ્દો ઉચ્ચારે છે, “કદલી વૃક્ષની સમાન સાથળવાળી હે સુંદરી ! હમણાં થોડા સમયમાં દેવનાં મેઢાં કાળાં થશે. લક્ષ્મણની સહાયતાવાળે રાજા યુદ્ધમાં મારી સામે ટકી નહિ શકે. વાનરનું આ સૈન્ય આફતમાં.
द्वन्दो द्विगुरपि चाई मदगेहे नित्यमव्ययीभाव: । तत्पुरुष कर्मधारय येनोहस्यां - बहुव्री ह: ॥.. હે શ્રીમાન (અથવા રાજા ! હું સજોડે છું મારી સાથે બે ગાયે (ખાણું નીરણ આપવા માટે) છે. મારા ઘરમાં (બિલકુલ આવક ન હોવાથી બિલકુલ ખરચ થતું નથી, તેથી તે પુરુષ શ્રેષ્ઠ ! મને કઈક કામ આપે કે જેથી કરીને મારે ઘેર ચેખાનો ભડાર ભરાય હું ધન-ધાન્યવાળે થાઉ) અહીં છ સમાસનાં નામે વાપરીને કવિએ આ લેક એ છે. - ___ भो दारिध्र नमस्तुभ्यं सिद्धाऽहं त्वत्प्रसादत:।
पश्याम्यहं जगत् न मां पश्यति कश्वन ॥ હે દરિદ્રતાદેવી ! તારી કૃપાથી હું યોગસિદ્ધિ પામે છું. હુ આખા જગતને જોઈ શકું છું. પણ (તારી કૃપા વડે અદસ્થ રહેવાથી) મને કેમ જ જોતું નથી.. .