________________
egd. No. MR. By South 54 leonce No. 137
T
|
પ્રબુદ્ધ જીવન
v પ્રબુદ્ધ જૈન’નું નવસંસ્કરણ
વર્ષ: ૪૫ અંક ૨૩,
મુંબઈ તા. ૧-૪-૮૪
મુબઇ જૈન યુવક સંઘનું મુખપત્ર : પાક્ષિક. :: વાર્ષિક લવાજમ રૂ. ૨૦ પરદેશ માટે શિલિંગ ૬૦
છૂટક નકલ રૂ, ૧-૦૦ . તંત્રી રમણલાલ ચી. શાહ ગુપ્ત અને મુક્ત પ્રજાજીવન
રમણલાલ ચી. શાહ - રશિયાના પ્રમુખ યુરી આદ્રોપવનું અવસાન થયું તે પ્રમુખપદની ચૂંટણી એ જગજાહેર વાત છે. સેવિયેટ યુનિપછી તેની જગ્યાએ કોણ આવશે તેની સૈથી વધુ ફિકર યનના પ્રમુખપદની ચૂંટણી અત્યંત ગુપ્ત હોય છે. બંને દેશો અમેરિકાને હોય એ સ્વાભાવિક છે. પોતાની પ્રતિસ્પધી વચ્ચે આ રીતે બે છેડાનું અંતર છે. મહાસત્તાના સૂત્રધાર કેણુ થાય છે, એ માટેની ઉત્સુકતા તે - અમેરિકામાં વિદેશીઓ વિઝા મેળવ્યા પછી ગમે ત્યાં -સહજ હોય, પરંતુ પિતાના બધાં જ સાધને દ્વારા તાબડતોબ
ઘૂમી શકે છે; ગમે તેની સાથે હળીભળી શકે છે. ત્યાં વધુમાં વધુ માહિતી એકઠી કરવાની તાલાવેલી પણ તેમાં
મુકત અને સ્વતંત્ર પ્રજાજીવન છે. સોવિયેટ યુનિયનમાં દેખાઈ આવે તેવી હતી. દુનિયાના કેટલાક નાનામોટા દેશોમાં
દાખલ થયા પછી વિદેશીઓને પ્રત્યેક નગરને જો સત્તાસ્થાને કાણુ આવે એને નિર્ણય કેટલીક વખત અમેરિકા પેટે
વિઝા મેળવવું પડે છે, જે બધાંને બધાં જ શહેર માટે કરીને તે દેશમાં સામ, દામ, દંડ અને ભેદથી દખલગારી કરીને
સહેલાઈથી મળતું નથી. સેવિયેટ યુનિયનના પ્રજાજને રાજરમત રમે છે. કેટલીક વાર પિતાના ધાર્યા પ્રમાણે તે સફળ
કાયદેસર કદાચ બધે હરીફરી શકવાને સ્વતંત્ર હશે, પરંતુ થાય છે. મુકત લોકશાહીવાળા દેશે વિશેની બધી માહિતી
એક પ્રાંતમાંથી બીજા દૂરના પ્રાંતમાં જવા જેટલી બચત બહુ -તેને સુલભ હોય છે. લશ્કરી સરમુખત્યારીવાળા દેશમાંથી
ઓછા લોકો પાસે થાય છે. સોવિયેટ યુનિયનમાં પિતાના પણ તે જુદા જુદા એજન્ટો દ્વારા ઘણી બાબતમાં સતત
પ્રજાજને ઉપર પણ સરકારી જાસૂસી ઘણી છે. જોકે સતત "માહિતગાર રહે છે. કેટલાક સામ્યવાદી દેશમાંથી માહિતી
ડરમાં રહે છે. ૧૯૧૭ની ક્રાંતિ પછી તમામ ગરીબી દૂર મળવાનું તેના માટે મુશ્કેલ નથી. પરંતુ એક રશિયાની
થઈ છે. આર્થિક દૃષ્ટિએ સમગ્ર પ્રજા પગભર બાબતમાં અમેરિકા બહુ માહિતી મેળવી શકતું નથી, અને
બની છે; મહેનતુ અને ખડતલ છે. રહેઠાણ, પિતાની ઇચ્છાનુસાર સર્વોચ્ચ સ્થાને કોઈને બેસાડી શકતું
કેળવણી, આરોગ્ય વગેરેની તમામ સગવડ રાજ્ય તરફથી નથી. સામ, દામ, દંડ, ભેદ દ્વારા રશિયામાં દખલગીરી કરવાનું
મળે છે. પ્રજામાં શિક્ષણનું પ્રમાણુ સે ટકા જેટલું પૂર્ણ છે; કાય ઘણું કપરું છે. સત્તાસ્થાને આવેલી વ્યકિતઓ વિશે પણ
આમ છતાં સરેરાશ પ્રજાજીવને મુકત, સ્વતંત્ર કે ખુશામજાજ અમેરિકા પાસે ઝાઝી માહિતી હોતી નથી. આમ છતાં લકરી
નથી. અન્ય પક્ષે અમરેકામાં આર્થિક સમૃદિધ છે, વાણી અને વૈજ્ઞાનિક દ્રષ્ટિએ પિતાની સરસાઈ કરી શકે એવી
સ્વાતંત્ર્ય છે, શિક્ષણ છે, આરોગ્ય છે, પ્રજા ખુશમિજાજ એ એક માત્ર મહાસત્તા છે એટલે એના વિશે પિતાને સતત
છે. પરંતુ જેટલા સૈનિકે, કેળવણીકારો, ઈજનેર, વૈજ્ઞાનિક જામત ને માહિતગાર રહેવું પડે છે.
મેટી સંખ્યામાં સાવેયેટ યુનિયનમાં છે તેટલી સંખ્યામાં સેવિયેટ યુનિયન પિતાની કેટકેટલી બાબતોમાં પૂરેપૂરી
અમેરિકામાં નથી. અમેરિકને જેટલે ડર રશિયાને છે તેટલે -ગુપ્તતા એવી સરસ રીતે જાળવે છે કે કયારેક
રશિયાને અમેરિકાને નથી. સુનિતાને તે આશ્ચર્યમાં મૂકી દે છે. યુરી આન્દોરેવનું
૭૨ વર્ષના ચેરમેન જન્મ સાઈબિરિયાના એક ખેડૂત અવસાન થયું ત્યારે જ બહારની દુનિયાના દેશને, ખુદ
કુટુંબમાં થયો હતો. નિર્ધનતાને કારણે ઘણાં કષ્ટો વેઠેલાં. અમેરિકાને પણ પહેલીવાર જાણવા મળ્યું કે આન્દોપેવનાં
કિશોરાવસ્થામાં જ ગુજરાન માટે કરી શરૂ કરેલી. પછી પત્ની હયાત છે! ખુદ સેવિયેટ યુનિયનમાં પણ
નોકરી અને અભ્યાસ સાથે સાથે ચલાવેલાં. ખાવા પૂરતું કરડે લેકને આન્ટ્રોવનાં પત્ની વિશે ખાસ કશી જ
મળતું નહિ. પહેરવાને સારાં વચ્ચે પણ નહિ. ૧૯૧૭ની ખબર નહિ હોય. આન્દ્રોવની જગ્યાએ કેન્સાન્ટિન
કાંતિમાં ભાગ લીધે. ક્રમે ક્રમે એક પછી એક પેરને સત્તાસ્થાને આવ્યા. પરંતુ એમના અંગત જીવન
સત્તાસ્થાને આવતા ગયા. અને છેલ્લાં કેટલાંક વિશે અમેરિકાને કે બીજા કોઈ દેશને ખાસ કશી ખબર
વર્ષોથી પિલિટન્સુરના સભ્ય તરીકે પણ ચૂંટાતા રહ્યા.
ભૂતપૂર્વ પ્રમુખ બ્રેઝનેવને એમનામાં પૂરે વિશ્વાસ હતા, - અમેરિકામાં પ્રમુખ સ્થાન માટે નિર્ણય એની સમગ્ર કારણ કે ચેરમેકેની સ્મૃતિ બહુ સતેજ છે. ઘણાં વર્ષોની -પ્રજા મત આપીને કરે છે. સેવિયેટ યુનિયનમાં પ્રમુખપદને ઘણી વિગતે તે ચોકસાઈપૂર્વક સ્મૃતિને આધારે તરત કહી નનિર્ણય પિલિટબ્યુરોના બાર-તેર સભ્યો જ લે છે. અમેરિકન શકે છે. બ્રેઝનવ પછી ચેરમેને પ્રમુખ તરીકે ચૂંટાવા જોઈતા