________________
Regd. No. Mu. y/south 4 Licence No.: 37
'પ્રબુદ્ધ જૈન'નું નવસંસ્કરણ
વર્ષ ૪૫: અંક: ૧૬.
પ્રબુદ્ધ જીવન
મુંબઈ ૧૬ ડિસેમ્બર, ૧૯૮૧, બુધવાર વાર્ષિક લવાજમ રૂા. ૧૫ : પરદેશ માટે શિલિંગ ૫
મુંબઈ જૈન યુવક સંઘનું મુખપત્ર પાક્ષિક
છુટક નકલ રૂા. ૦૫
તંત્રી ચીમનલાલ ચકુભાઈ શાહ
સહતંત્રી : રમણલાલ ચી. શાહ
અરાજકતા
0 ચીમનલાલ ચકુભાઈ દેશમાં રાજકીય અસ્થિરતા અને આથક કટેક્ટીને અન- ભેગે જ જેઓ જીવી રહ્યા છે તેવા લોકો" વધુ ને વધુ પ્રમાણમાં ભવ સતત થતો રહે છે. આ પરિસ્થિતિ ચિન્તા વિષય છે જ પણ શાસકોને મિત્રોમાં જોવા મળે છે.’ કાયદે અને વ્યવસ્થા તથા વહીવટનઝ તુટી પડયાં છે અને
આ ગંભીર ચેતવણી છે. અંધકારમય ભાવિની આગાહી છે. અસલામતીને ભય સર્વત્ર પેદા થયેલ છે તે વધારે ચિત્તાને વિષય
પ્રજા શું કરે? જેને હિંસા સામે હિંસા કે ગુંડાગીરી સામે ગુંડાછે. દરરોજ વર્તમાનપત્રોમાં ખૂન, લૂંટ, ચોરી, બળાત્કાર અને
ગીરી કરવી નથી અથવા એવું કરવાની જેની શકિત નથી તેઓ એવા બીજા હિંસક બનાવાના સમાચારો આવે છે. લોકો બસમાં
પિોલીસના રક્ષણ કે સહાયની અપેક્ષા રાખે અથવા કોર્ટમાંથી ન્યાય ટ્રેનમાં, જાહેર રસ્તા ઉપર લૂંટાય છે, તેમના ઉપર હુમલાએ
મેળવવાના પ્રયત્ન કરે. થાય છે. શહેરમાં અને ગામડાંઓમાં સર્વત્ર આ સ્થિતિ છે. પંજાબમાં અને કેરલમાં, કેટલેક દરજજે અન્ય રાજ્યોમાં પણ-ખાસ - દુર્ભાગ્યે આ બન્ને આકાયો સર્વથા લાલા છે એવો અનુભવ કરી બિહારમાં, ઉત્તર પ્રદેશ વગેરે - રાજકીય ખૂને થાય છે. ડગલે ને પગલે થાય છે.
આ અરાજકતા સર્જવામાં બે સામાન્ય તમે વધારે ભાગ . પહેલા તો એ પ્રશ્ન થાય કે પેલીસ કેટલે સ્થળે પહોંચી ભજવ્યો છે.
શકે? અત્યારે છે તેથી ચારગણી પોલીસ! હોય તો પણ આવી રાજકીય નેતાઓ અને આગેવાનો તથા રાજકીય કાર્યકર્તાઓ વ્યાપક અરાજકતાને પહોંચી વળવું શકય નથી. બીજું પોલીસની મોટા પ્રમાણમાં ગુંડાતત્ત્વોને સાથ અને સહકાર લે છે. જે કોઈ કાર્યક્ષમતાને અભાવ, મુંબઈ જેવી કોઈક સ્થળને બાદ કરીએ તો પ્રામાણિક અમલદાર હોય અને સત્તાવાળાઓ અને પ્રધાનને ગેરકાયદે- દેશના અન્ય ભાગોમાં અને મોટા શહેરોમાં પણ પિલીસમાં સર કૃત્ય કરતાં અટકાવવા પ્રયત્ન કરે છે, તેવા અમલદારની બદલી
કાર્યક્ષમતા રહી નથી અથવા કાર્ય કરવાની વૃત્તિ નથી. ત્રીજ
પોલીસમાં વ્યાપક ભ્રષ્ટાચાર, ઉપરથી નીચે સુધી. પોલીસ કોઈ થાય, કનડગત થાય અથવા તેને ફરજિયાત નિવૃત્ત થવું પડે.
ગુનાઓની નોંધ લે તે તેની તપાસમાં એટલો બધો સમય જાય છે ચૂંટણીઓમાં વ્યાપક ગુંડાગીરી હવે સામાન્ય થઈ પડી છે. લાંચ- અથવા ફરિયાદીની એટલી બધી કનડગત થાય છે કે ફરિયાદ ૨વત, ભ્રષ્ટાચાર અને લાગવગશાહી અનહદ વધી પડયા છે. રાજયને કરવાની ઈચ્છા જ ન થાય. કદાચ કોઈ કેસ નોંધાય તે ચોટલે લાંબા પ્રધાને સામે ગુનાની ફરિયાદ, ગવર્નરને, રાષ્ટ્રપતિને અથવા ચાલે કે તે કદાચ સાક્ષી જ ન મળે અથવા ફરી બેસે. વ્યક્તિ તેના પક્ષના વરિષ્ઠ મંડળને વારંવાર થાય છે અને તેવી ફરિયાદો પિતે કોર્ટમાં ફરિયાદ નોંધાવવા જાય તે ખર્ચમાં ડૂબી જાય અને તે જ રાજકીય પક્ષના માણસો પણ કરતા હોય છે. બિહારના લાંબા સમયની હેરાનગતિ થાય તે જુદું.' મિશ્ર કે મહારાષ્ટ્રના અંતુલે, કર્ણાટકના ગુંડેરાવ કે હરિયાણાના ભજન- વર્તમાન ન્યાયપદ્ધતિ વિનાશક રીતે ખરચાળ અને વિલંબકરી લાલને કોઈ કાયદો કે નિયમ તેમના મનસ્વી વર્તનમાં નડતા છે અને કાયદા તેમજ તેની વિધિઓ એટલી અટપટી છે કે કોર્ટે નથી. તેમને કોઈને ભય નથી, કારણ કે શ્રીમતી ઈન્દિરા ગાંધીનું જવું મુર્ખાઈ થઈ તેમ લાગે. તેમને રક્ષણ છે.
હકીકત એ છે કે અરાજક અને અસામાજિક તને હવે ‘ટાઈમ્સ ઓફ ઈન્ડિયા” શ્રીમતી ઈન્દિરા ગાંધી કે વર્તમાન ભય રહ્યો નથી. તેમાં પણ, રાજકર્તાઓ અથવા રાજકીય પક્ષો સરકારનું અધિળી રીતે વિરોધી અથવા બિનજવાબદાર ૫ત્ર નથી. પોતે જ જયારે એવા તત્ત્વોને ટેકો આપે અથવા તેને સાથ લે તેને પણ મંત્રીસ્થાનેથી તા. ૧૦-૧૨-૮૧ Heading for Chaos. ત્યારે આ તો વકરે તેમાં નવાઈ નથી. આનું નામ જ ફસીઝમ. અંધાધૂંધી ભણી દોટ એ શીર્ષક હેઠળ આવા બધા બનાવોનો ઉલલેખ
આ સંજોગોમાં, એક નવી પરિસ્થિતિ ઉભી થઇ છે અને તે કરી લખવું પડયું:
છે ખાનગી સલામતી દળો અથવા ખાનગી લશ્કર રાખવાની. What is emerging more and more clearly from મોટા ઉદ્યોગપતિઓ, મજર સંઘના આગેવાનો, મેટા ખેડૂતો, all these episodes is the fact that in India, the rule
કોન્ટ્રાકટરો, રાજકીય પક્ષો, પૈસાદાર લોકો, વગેરે વગે પોલીસ કે of law itself is being subverted by those very people કોર્ટ પર આધાર ન રાખતા, પોતાના સલામતી દળે રાખે છે. whose business it is to uphold it. There is now સલામતી માટે આવા માણસો પૂરા પાડવા કંપનીઓ અને સંસ્થાઓ one law for the Rulers and their friends and quite
ઉભી થઇ છે. આવી એજન્સીઓ, ગુંડાઓ, બેકારો, ગુનેગારો mother for the Ruled. And as if this is not bad નિવૃત્ત પોલીસ કે લશ્કરના જવાને વગેરેને રોકે છે. એવા ખાનગી enough, the friends of the rulers are increasingly સલામતી દળેની સંખ્યા અને બળ વધતું જાય છે અને તેમનું રાજ્ય composed of people who live by preying upon others. હોય તેમ કેટલાક વિસ્તારોમાં અને શહેરોમાં છડેચોક તેઓ હકુમત “આ બધી ઘટનાઓમાંથી વધુ ને વધુ સ્પષ્ટપણે એ હકીકત
ભગવે છે. એમાંના કેટલાક પારો હથિયારે પણ સારા પ્રમાણમાં આગળ તરી આવે છે કે ભારતમાં કાયદાના શાસનના રક્ષકો જ હોય છે. તેના પાયામાં સુરંગ ચાંપી રહ્યા છે. શાસકો અને તેમના મિત્રો ઈન્દિરા ગાંધી આ બધું નથી જાણતા તેમ નથી, પણ તેમણે માટે જાણે એક કાયદો છે અને શાસિત પ્રજા માટે તદન જુદો પોતે જ પોતાની આસપાસ એવા માણસને નિતર્યા છે કે આ જ કાયદો છે અને આ જાણે અપૂરતું હોય તેમ બીજાઓને પરિણામ આવે. હિટલર ને ગેરીંગ, ગેબેહસ કે હીમલર જોવા મળી