Prabuddha Jivan 1980 Year 42 Ank 17 to 24 and Year 43 Ank 01 to 16

SR No.: 525965
Original Sutra Author: N/A
Author: Chimanlal Chakubhai Shah
Publisher: Mumbai Jain Yuvak Sangh
Publication Year: 1980
Total Pages: 230
Language: Gujarati
Classification: Magazine, India_Prabuddha Jivan, & India
File Size: 27 MB

Page 47

Regd. No. MH. By South 54 Licence No. : 37
(Uબ જીવન
પ્રબુદ્ધ જૈન'નું નવસંસ્કરણ
વર્ષ ૪૨: અંક : ૨
મુંબઈ, ૧૬ મારી, ૧૯૮૦ રવિવાર
મુંબઈ જૈન યુવક સંઘનું પાક્ષિક મુખપત્ર અર્ષિક લવાજમ રૂ. ૧૫, પરદેશ માટે શિલિંગ : ૫
: છૂટક નકલ રૂ ૭૫ તંત્રીઃ ચીમનલાલ ચકુભાઈ શાહ
૭૯ માં વર્ષે આજે મને ૭૮ વર્ષ પૂરા થઈ, ૭૯મું બેસે છે. આ દીકાળના ના વિશ્વની રૌતન્યમય શકિત તે મંગળમય અને કલ્યાણજીવન ઉપર દષ્ટિપાત કરતાં, જે વિચારો આવે છે તે અતિ સંક્ષેપમાં કારી છે એમ માનું છું, પણ રાંસારની ઘટમાળ અને સમાજમાં, ઢપકાવું છું.
દેશમાં, દુનિયામાં બનતા બનાવે, દુ:ખ ભરપુર જીવન, ભારે વ્યથા
અને ખેદ પેદા કરે છે. અશેયતા કરતાં પણ આ દુ:ખદ અનુભવે વ્યવહારિક દષ્ટિએ, મારું જીવન બધી રીતે સુખી છે, ઉત્તરોત્તર
મનની અસ્વસ્થતાનું વધારે કારણ છે. આ રહસ્યનું સમાધાન કરતાં સુખમય થતું રહ્યું છે. શારીરિક સંપત્તિ શરૂઆતથી નબળી હોવા છતાં અટલું લાંબુ આયુષ્ય ભોગવ્યું અને આ ઉંમરે પણ મન, બુદ્ધિ
મહાપુરુ પોના લખાણે વાંચ્યા છે. પણ સમાધાન થતું નથી. આ અને શરીર, પ્રમાણમાં કાર્યક્ષમ છે તે વાતને સંપ છે. કૌટુંબિક
અંગત દુ:ખ નથી. જીવન ઉપાધિરહિત છે. પુત્રો અને સંતાનોને પ્રેમ છે; કોઈ ઉભાગ I am unable to reconcile myself to the tragedy of નથી, કોઈની ચિન્તા કે વ્યાધિ નથી. વ્યવસાયમાં ઘણી સફળતા મળી life, I cannot take to easy, optimism, છે. મારે જોઈએ તે કરતાં ઘણી વધારે કમાણી છે. સમાજમાં અને
જીવનની આ સાધના છે અને આંતરિક સુખ તે મેળવવાનું છે. મિત્રેને પ્રેમ અને આદર છે. જાહેર જીવનમાં, સારી રીતે પરમાર્થના એ બધું સાંભળ્યું છે, જાગ્યનું છે. ડો. સ્વાઈન્ઝરે લખ્યું છે, . કાર્યો થયા છે અને થાય છે. મને એવી મહાત્વાકાંક્ષા રહી નથી કે
Rarely have I felt happy to be alive. This world is અસંતોષથી પીડાઉં. સહજપણે જે મળ્યું અને આ તેથી સંતાપ
inexplicably mysterious & full of suffering. છે, તેમાં નિષ્ઠાપૂર્વક કામ કર્યું છે અને તેની કદર થઈ છે. મારામાં લઘુતાગ્રથિ નથી, ગુરુ ગ્રન્થિ પણ નથી. મારી શકિત અને મર્યાદાઓ અનાદિ અનંત સંસાર આમ જ ચાલ્યા કરવાનો? સુખ અને આનંદ “બરાબર હું જાણું છું. સામન્યજન કરતાં કંઈક વધારે બુદ્ધિ અને સમ- આપે એવા તત્ત્વ છે. પ્રેમ, કરુણા,મૈત્રી, ભાનુભાવ, દયા, માં-આ જ . જણ છે પણ તેમાં કેટલી ઉણપ છે . તે બીજાઓ જાણે તે કરતાં જીવનનાં સાચાં મૂલ્ય છે. વ્યકિતગત જીવનમાં માણસ કેટલેક દરજજે હું વધારે જાણું છું. અભિમાન કે ઈર્ષા થવાના કારણો નથી. દરેક તેનું આચરણ કરે છે, પણ સામૂહિક જીવનમાં સ્વાર્થ સર્વોપરિ રહે છે. ક્ષેત્રે અને કાર્યમાં, સારા સાથીઓ મળ્યા છે. જે મારી સાથે કામ કર- તેથી મનને દુઃખ થાય છે, સિવાય કે ઉપેક્ષા કે ઉદાસીનતા કેળવીએ. ''. વામાં આનંદ અનુભવે છે. તેઓ કામ કરે છે અને તેને યશ ઘણો મારે માટે શકય તે નથી. આ કારણે, પારમાર્થિક કાર્યો મને મળે છે. મારામાં હૃદયની ઉષ્મા ઓછી છે. અથવા છે તે બતાવવાની બને તેટલા કરવા, બીજાના દુ:ખમાં સહભાગી થવું, દુ:ખ ઓછું ઈચ્છા થતી નથી. હું ભાગ્યે જ લાગણીવશ થાઉં છું. પણ એટલું
કરવા પ્રયત્ન કરી તે શાંતિનો માર્ગ છે, પણ તેમાંય કોઈ શીખ્યો છું કે નમ્રતા અને સરચાઈ Humility and sincerity વખત નિરાશા થાય છે, અને ઉમ્મરને કારણે, પારમાર્થિક કાર્યોમાં - જીવનમાં મોટામાં મેટા ગુણ છે, અને તે પ્રયત્નપૂર્વક કેળવ્યા છે. પણ ઉત્સાહ રહ્યો નથી અને તેમાંથી નિવૃતિ લેવાનું મન થાય છે. પણ તેની છાપ આપણી સાથે સંપર્કમાં આવતા દરેક ઉપર અપણે મારી પ્રકૃતિ અને મિત્રો તેમ થવા દે તેમ લાગતું નથી. પડે છે. શેષ જીવનમાં કોઈ તૃષ્ણા રહી નથી. આજે લીલા સંકેલાઈ જાય તેની પૂરી તૈયારી છે.
આવું સમાધાન મેળવવા પ્રાર્થના, ભકિત કે ધ્યાન માર્ગ હું લઈ
શક નથી. ઈશ્વરને એક વ્યકિત તરીકે Personal God. હું - આ બધું હોવા છતાં મનને પૂરી શાંતિ નથી. મનમાં અસ્વ- માનતો નથી. વિશ્વની ચૈતન્ય શકિત તેજ ઈશ્વર છે, એમ માનું છું સ્થતા રહે છે. વ્યવહારમાં ચિતા કરાવે એવા સામાન્ય પ્રસંગોની મારું વલણ વધારે બુદ્ધિવાદી હોવાથી પ્રાર્થના કે ભકિત તરફ હું વાત અહીં નથી કરતો. એવા પ્રસંગે તે આવ્યા જ કરે અને ઉકલી
વળ્યો નથી. મનની 'રાંચળતા રોકવા, લોકો માન કરે છે અને
ધ્યાનની શિબિરો થાય છે, અને તેમાં રસ નથી. મારી એવી માનસિક જાય. અનુભવે એ જોયું છે કે કાંઈ અણગમતા બનાવ બને ત્યારે
રાંચળતા નથી. મારા મન ઉપર ઠીક પ્રમાણમાં રાંયમ અને દુ:ખ થાય, પણ જે થયું તે સારા માટે એવું પરિણામે બતાવ્યું છે. કાબુ છે અને સદા છે. સંભવ છે યોગ્ય માર્ગદર્શન મળે તો એ મારી અશાંતિ જુદા પ્રકારની છે.
સ્થિરતામાં વધારો થાય. મને રખેવી જરૂર લાગી નથી અને એવી યોગ્ય
વ્યકિતને પરિચય થયો નથી. સામાન્ય ઉપદેશના પ્રવચન સાંભળતત્ત્વજ્ઞાનના અભ્યાસે, આ વિશ્વના અને જીવનના રહસ્યને વામાં મને રસ નથી. કેટલીક વખત જાઉં છું. તે કાંઈ નવું જાણ્યું સમજવા અને તેને કાંઈક તાગ પામવા, તીવ્ર ઈચ્છા રહી છે. રૂઢિ- હોય તેવું અનુભવ્યું નથી. હું પ્રભાવિત થાઉં એવા કોઈ સંતના ગત માન્યતાઓ, આત્મા, પુનર્જન્મ,ક, મોક્ષ, વગેરે મનનું સમા- પરિચય થાય તે સદ્ભાગ્ય માનું. ધાન કરતી નથી. આ દેહ, જડ ચેતનને સંયોગ છે. તે જ આ
આવા અંતિમ પ્રશ્ન છોડી દઈએ અને જીવનવ્યવહાર વિશ્વની સૌથી વિસ્મયકારી ઘટના છે. હું એમ માનું છું કે આ
વિશે વિચારીએ તે મારો અભિગમ કાંઈક આવો છે. કામ, ક્રોધ, મોહ વિશ્વનું ધારણ-પષણ કરવાવાળી મહાન રૌતન્યશકિત છે, હું તેને
અને લેભ, દુ:ખના મુખ્ય કારણ છે. મારામાં કામવાસના શરૂથી મંદ અંશ છું અને તેમાં વિલીન થવાનું છે. પણ માત્ર બૌદ્ધિક સ્તરે આટલું સમજું છું; તેને કોઈ અનુભવ નથી થયું. દુર્ભાગ્યે, કોઈ *
છે રહી છે. પરિણીત જીવન બહુ સંવાદી ન હતું. તેથી, વિકૃતિ આવવાને એવા સંત પુરુષને પરિચય નથી થયો જેણે આ અનુભવ્યું છે. એવી
બદલે, કામવાસનાથી વધારે વિમુખ થયો. કોઈની પણ મંદતા છે. ક્રોધ મને પ્રતીતિ થાય અને જેને મારા ઉપર પ્રભાવ પડે. આ અકોયતા
થાય છે. હોમી તાલારખાન, મારી સાથે કોર્પોરેશનમાં હતા. તેણે મુંઝવે છે. સારી પેઠે વાંરયું છે અને વિચાર્યું છે. પણ શ્રદ્ધા જન્મી
છે એક વખત અને કહ્યું હતું. quality is capacity your great, નથી, કારણ અલ્પાંશે પણ અનુભવ થયો નથી. આમ હોવું જોઈએ
to. be " angry S
: ; . . . . . . . એટલી ઝાંખી થઈ છે. આ અનુભવ વિના જ જીવન ખૂરું થશે?
પણ આ ગુસ્સો સકારણ અને મર્યાદામાં હોય છે. આવેશ