________________
૨૨૮
પ્રબુદ્ધ જીવન
તા. ૧-૪-૭૫
-
પ્રકીર્ણ નેધ
-
કરી છે કે આ બહુ મહત્ત્વની બાબત હોવાથી સર્વપક્ષીય પરિષદરાજકીય ક્ષેત્ર સિવાય પણ, સામાન્ય કારણે વાતવાતમાં મારામારી, બોલાવી ર વિષે વિચારણા કરી બનતા સુધી સર્વસંમત નિર્ણય
ખૂનના બનાવો વધતા જાય છે, ગુનાનું પ્રમાણ વધતું જાય છે. માટે પ્રયત્ન કરો.
અત્યારે એમ લાગે છે કે હિંસક વલણ હજી વધતું જશે. તેને ચૂંટણી નિષ્પક્ષ અને સ્વતંત્ર રીતે થાય તે માટે બંધારણમાં ચૂંટણી પંચને પ્રબંધ છે અને સમસ્ત ચૂંટણીતંત્ર ચૂંટણી પંચને
રોકવાના કોઈ અસરકારક ઉપાય લેવાય તેવાં હિ દેખાતાં નથી. આધીન છે. ચૂંટણી પંચ કારોબારી અથવા શાસક પક્ષની અસર
તે વધે એવાં કારણે-સામાજિક, આર્થિક, રાજકીય–ઉત્તરોત્તર ઉમેરાતાં નીચે ન આવે તે માટે રાષ્ટ્રપતિની સીધી દેખરેખ નીચે તેને મૂકવામાં જાય છે. માત્ર પોલીસ - લશ્કર વધારવાથી આ અનિષ્ટને પહોંચી આવ્યું છે. ન્યાયતંત્ર પેઠે ગૂંટણી પંચ તટસ્થ રહે તે આવશ્યક છે. શકાય તેમ નથી. સુપ્રીમ કોર્ટના જજો માટે અંગરક્ષકો રાખવા અત્યારે ચૂંટણી પંચ એક જે વ્યકિતનું બનેલું છે. આ વ્યકિતની નિમણુક રાષ્ટ્રપતિ કરે છે, પણ હકીકતમાં કેબિનેટની ભલામણથી
કેટલું બેહૂદું છે? અસંતોષનાં કારણો અલ્પાંશે પણ દૂર ન થાય તે આ આ નિમણૂક થાય છે. કેટલાક સમયથી વિરોધ પક્ષ તરફથી એ
વિષચક્રમાંથી છૂટાય તેમ નથી. આક્ષેપ થાય છે કે, ચૂંટણી પંચ શાસક પક્ષને અનુકળ રીતે વતે છે. - ઈંગ્લાન્ડમાં પણ કાંઈ અાવી સ્થિતિ બનતી જાય છે. ચૂંટણી પંચને વિશાળ સત્તા છે. તેની પ્રમાણિકતા અને નિષ્પહાતા જાણીતા આગેવાન અનેક પોવેલ ફુગાવે અને મોંઘવારીને મુખ્ય નિ:સંદેહ હોવી જોઈએ. તારકુંડે સમિતિની ભલામણ છે કે ચૂંટણી કારણ માન્યાં છે. તાજેતરમાં તેમણે કહ્યું છે: પંચ એક જ વ્યકિતનું નહિ પણ ત્રણ વ્યકિતનું હોવું જોઈએ. ઉપરાંત
The first thought to-day of any person or તેની નિયુકિત વડા પ્રધાન કે કેબિનેટની ભલામથી નહિ પણ રાષ્ટ્રપતિ, class of persons who fancy themselves placed at વડાપ્રધાન અને સુપ્રીમ કોર્ટના વડા ન્યાયાધીશની સમિતિની ભલામણથી
a disadvantage is to resort to criminal actions or થવી જોઈએ. વિશેષમાં તારકુંડે સમિતિએ પ્રાદેશિક ચૂંટણી પંચો માટે commit wilful breach of rules or contracts by પણ ભલામણ કરી છે. મારે એટલું કહેવું જોઈએ કે આ ૨૫
which they are bound. પછી વિદ્યાર્થીઓ, મજૂર, ખેડૂતો, વર્ષના ગાળામાં પાંચ સામાન્ય ચુંટણીઓ થઈ તે ભગીરથ કાર્ય વિગેરેના દાખલા આપી અને કહે છે : ચૂંટણી પંચે એકંદરે કુશળતાથી અને ભેદભાવ વિના પાર પાડયું છે.
The whole accumulated weight of indignation છતાં તારકંડે સમિતિની ભલામણ વિચારણીય છે. ચૂંટણી પંચ
is directed against law and Government as such કારોબારીની અસરથી સર્વથા અલિપ્ત હોય તેની ખાતરી થાય તે
and the evidence that demands backed by foree, પ્રબંધ આવકારદાયક છે.
prove irresistable inflaming first one group and (ક્રમશ:)
then another to emulate the rest. ૨૭-૩૭૫
ચીમનલાલ ચકુભાઈ
ઈન્ડો-ચાઇના
ઈન્ડો – આઈના – ઉત્તર, દક્ષિણ વિભેટનામ, કેમ્બોડિયા અને
લા –ની પ્રજાની યાતનાઓ દિલ કંપાવનારી છે. બીજા વિશ્વયુદ્ધ હિંસાનું વધતું વાતાવરણ
પછી ફ્રેન્ચ હકૂમતમાંથી મુકિત મેળવી ત્યારથી આંતરવિગ્રહ અને સમતીપુરમાં શ્રી લલિતનારાયણ મિશ્રાનું ખૂન થયું પછી બીજા બે બનાવો બન્યા છે, જે ચિંતાજનક છે. વડા પ્રધાન
મહાસત્તાઓની હરીફાઈનું ભોગ બન્યું છે. ૧૯૪૯માં ચીન સામ્યવાદી અલાહાબાદ હાઈકેર્ટમાં જુબાની આપવા ગયાં ત્યાં, રિવોલ્વર સાથે બન્યું ત્યારથી દક્ષિણપૂર્વ એશિયામાં સામ્યવાદને વધતે રોકવા એક પત્રકાર પકડાશે. સુપ્રીમ કોર્ટના ચીફ જસ્ટિસની મેટરમાં અમેરિકાએ ઈન્ડો-ચાઈનાને પિતાનું હથિયાર બનાવ્યું. આ ૨૫ બે બેઓ નાખવામાં આવ્યા. આ બને બનાવે આકસ્મિક છે, અંગત
વર્ષના ગાળામાં અબજો ડોલર રંડયા, લાખો માણસને ભાગ લીધો, કારણથી છે, કે કોઈ યોજનાના અગરૂપે છે? અલાહાબાદમાં જે પત્રકાર --ગોવિંદ મિશ્રપકડા તેણે કહ્યું, સ્વરક્ષા માટે પોતે રિવોલ્વર
અમેરિકાએ પિતાના હજારો માણસોને ભેગ આપ્યો, છતાં, સરિયામ રાખે છે; વડા પ્રધાન ઉપર હમલે કરવાનો કોઈ ઈરાદો ન હતો. નિષ્ફળતા મળી. છેવટ ૧૯૭૩માં, લાંબી વાટાઘાટે કરી, પિરિશ
ૌફ જસ્ટિસ પર હુમલો કરનાર હજી પકડાયો નથી; પણ હુમલો એગ્રીમેન્ટ કર્યું, જેને પરિણામે અમેરિકન લશ્કર દક્ષિણ વિયેટજિનાપૂર્વક થયો હતો તે સ્પષ્ટ છે. એક મહિના પહેલાં ચીફ
નામમાંથી પાછું ખેંચ્યું. પણ આ એગ્રીમેન્ટને અમલ ન થયું અને જસ્ટિસને ધમકીને કાગળ મળ્યું હતું, જેની તેમણે ત્યારે અવગણના કરી હતી. ચીફ જસ્ટિસ ઉપરના હુમલામાં રાજકીય હેતુ
દક્ષિણ વિયેટનામમાં યુદ્ધ ચાલુ રહ્યું. અમેરિકાએ આર્થિક અને હોવાનો સંભવ જણાતો નથી. કોઈ ચુકાદો પક્ષકારની વિરુદ્ધ ગયો
લશ્કરી સહાય મેટા પ્રમાણમાં ભલું રાખી તો પણ પ્રેસિડન્ટ થીયુ હોય તેનું કારણ હોવાને સંભવ છે. એમ પણ કહેવાય છે કે દેશની સામે વિરોધ વધતો રહ્યો અને સામ્યવાદી દળે આગળ વધ્યાં અને આગેવાન વ્યકિતઓનાં ખૂન કરવાની યોજના અથવા કાવતરે છે.
દક્ષિણ વિયેટનામનો ઘણે ભાગ કબજે કર્યો. તે પ્રમાણે કેમ્બોડિયામાં વિરોધ પક્ષ તરફથી કહેવાય છે કે દમનકારી પગલા લેવા શાસક પક્ષ તરફથી આવા બનાવે ગોઠવાય છે. વડા પ્રધાન કહે છે કે કોઈ
૧૯૭૦માં પ્રિન્સ સિંહાનુક સામે અમેરિકાએ બળવો કરાવ્યું અને વિદેશી સત્તાને હાથ છે, જ્યપ્રકાશના અદિલનને પણ કારણભૂત
લોન નોલને સત્તા પર મૂકયા. આર્થિક અને લશ્કરી સહાય મોટા ગણવામાં આવે છે. દેશમાં શંકાનાં જાળાં બાઝયાં છે તેમાં ગમે તેવા પ્રમાણમાં આપવા છતાં, લેન નેલ ટકી શકે તેમ નથી, લાઓસમાં આક્ષેપ થઈ શકે છે. સાચી હકીકતો બહાર આવે ત્યારે ખરી, જો પણ અતિરવિગ્રહ સતત ચાલુ રહ્યો છે. અમેરિકાએ ચીન સાથે મૈત્રી— કોઈ દિવસ બહાર આવે તે! રાજકીય હેતુ અથવા પેજનાપૂર્વકના સંબંધ બાંધ્યા તો પણ ઈન્ડો-ચાઈનામાં સામસામાં રહ્યા અને કાવતરાના કોઈ પુરાવા અથવા કારણો આ બનાવમાં અત્યારે જણાતાં
ઈન્ડો-આઈનાની પ્રજાની ભયંકર બરબાદી કરી. પ્રેસિડન્ટ ફર્ડ અને નથી. પણ એક હકીકત સ્પષ્ટ છે, હતાશામાંથી એક વર્ગ–યુવાનહિસા તરફ વળતો જાય છે. આવી હિંસા હેતુહીન હોવા છતાં,
કિસિજરે કેમ્બોડિયામાં અને દક્ષિણ વિયેટનામમાં પ્રેસિડન્ટ થીઉં બીજો કોઈ માર્ગ ન સુઝતાં, આ માર્ગ અપનાવાય છે. પ્રકા
અને લેન નલને ટકાવવા વિશેષ સહાય આપવી એવી દરખાસ શના અદિલને માનસિક ઉત્તેજના કરી છે, પણ આવા બનાવેનું
કરી, પણ સેનેટે મંજૂર રાખી નહિ. અમેરિકન પ્રજા પણ થાકી પ્રેરક બળ નથી. ઘોર નિરાશા અને વિફળ પ્રત્યાઘાત છે. મરણિયા વૃત્તિ ગઈ છે અને ઈન્ડો-ઈનામાં વધારે સંડેવાવા તૈયાર નથી. ફોર્ડજેવું લાગે. પણ આવા બનાવો લોકમાનસની ગંભીર ચેતવણી છે. અંગ્રેજો - કિસિજરની દલીલ છે કે વધારે સહાય નહિ અપાય તે અમેરિકાની સામે ત્રાસવાદી હુમલાઓ થતા તેવું કાંઈક વાતાવરણ છે. ગાંધીજીએ પ્રતિષ્ઠા જશે અને મિત્રોને દ્રોહ દીધા હેવાશે. સેનેટના મેટા તેની નિરર્થકતા બતાવી, વિરોધને સાચે અસરકારક માર્ગ બતાવ્યું.
ભાગના સભ્યોની દલીલ છે કે થીયુ અને લેન નાલ કોઈ સંજોગોમાં
ટકી શકે તેમ નથી અને આ પ્રજાની યાતનાઓ લાંબાવવાથી કોઈ અત્યારે પ્રજમાનસ વધારે હિંસાના માર્ગે લાગે છે. ઉત્તર આયર્લેન્ડમાં
લાભ નથી. આયરિશ રિપબ્લિકન આર્મીના માણસે, મધ્યપૂર્વમાં પેલેસ્ટાઈન અમેરિકાએ અન્ય દેશમાં પ્રત્યાઘાતી બળાને જ ટકાવ્યાં છે. ગેરીલા, મરણિયા થઈ ભયંકર ત્રાસ ગુજારે છે. આપણે ત્યાં પણ, અમેરિકાની સમૃદ્ધિ, સંપત્તિ અને લશ્કરી તાકાત દુનિયાના દેશ