________________
૨૧૮
પ્રભુ જીવન
સાંસદ સમક્ષ ખતપત્ર
[૧]
શ્રી જયપ્રકાશ નારાયણે છઠ્ઠી માર્ચના રોજ સંસદને પેશ કરે માગણીઓનું ખતપત્ર નીચે મુજબ છે:
મે, ભારતનાં પ્રજાજના બિહારની જનતાના આંદોલન સાથે એકતા પ્રદર્શિત કરવા અત્રે એકત્ર થયાં છીએ. એ આંદોલન દેશભરમાં લેાકોની આકાંક્ષાઓના પ્રતીક રૂપ લેખાવા લાગ્યું છે. જાહેર જીવન અને સુશાસનના પાયાના સિદ્ધાંતાને ઠાકર ઉડાવવામાં આવતા હાય ત્યારે વિરોધ કરવાની પ્રજાની ફરજ બની જાય છે. ન્યાય મેળવવા અને લેાકશાહીનું જતન કરવા આજે અમે કૂચ કરી છે.
સમાજમાં આમૂલ ક્રાંતિની આજે અમે પ્રતીજ્ઞા લઈએ છીએ. જે ગાંધીવાદના માળખામાં સામાજિક અને આર્થિક સમાનતા, નિભેળ લેાકશાહી અને નૈતિક મૂલ્યોની એક નવી સમાજવ્યવસ્થાનું નિર્માણ
કરશે.
આ મનવાંછિત લક્ષ્યની સિદ્ધિની દિશામાં આગળ ધપવા અમે નીચેની તાકીદની માગણીઓ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરીએ છીએ : બિહાર અને ગુજરાતમાં નવી ચૂંટણીઓ
બિહારની વિધાનસભાએ રાજ્યની પ્રજાના વિશ્વાસ ગૂમાવી દીધા છે. વિધાનસભાને લેક પર્કાડર લાગે છે. વાડ અને બેયોનેટા પાછળ તે પેાતાની જાતને પૂરી રાખે છે. લોકોના હૃદયના ધબકાર અનુભવતી એ લાંબા સમયથી અટકી પડી છે.
ગેરવહીવટ અને સરકારમાંના વ્યાપક ભ્રષ્ટાચારને અટકાવવાને બદલે, એ દુ:ખની વાત છે કે બિહાર વિધાનરાભા તેમાં એક પાકાર બની છે .
ગુજરાતમાં એક પ્રજાકીય આંદોલનને પગલે સુમારે એક વર્ષ પૂર્વે રાજ્ય સરકાર ઊથલી પડી હતી અને વિધાનસભાનું વિસર્જન કરાયું હતું. પન્નુ નવી ચૂંટડીઓ માટેને આદેશ હજી ત્યાં અપાવાના બાકી છે. આથી, અમારી પ્રથમ માગણી એ છે કે બિહા૨ની સરકારને રુખસદ આપવામાં આવે અને તેની વિધાનસભાનું વિર્સજન કરવામાં આવે તથા બિહાર તેમ જ ગુજરાતમાં વહેલી તારીખે નવી ચૂંટઙીઓ માટે આદેશ આપવામાં આવે.
જનતાના મહત્ત્વના સામાજિક અને આર્થિક અધિકાર તાકીદે હાંસલ કરવાના છે અને આ હેતુ અર્થે નીચેનાં પગલાં લેવાવાં જરૂરી છે :
૧. જીવનની પાયાની જરૂરિયાતો નબળા વર્ગને, ખાસ કરીને વસતિના સૌથી નિર્ધન ૬૦ ટકાને તેમને પાસાય તેવા ભાવોએ મળતી રહે તેવી જોગવાઈ.
૨. આવશ્યક ચીજોના ભાડાના સંબંધ તેના ખર્ચ સાથે હાવા જોઈએ અને ખેતીવાડીની ચીજોના તથા નાદ્યોગિક ચીજાના ભાવા વચ્ચે એક વાન્બી સમતુલા હોવી જોઈએ. ભાવામાં સ્થિરતા આવવી જોઈએ અને ભાવ વધારો રાષ્ટ્રીય આવકના વધારાના દરને અતિકમવેશ ન જોઈએ.
૩. કામદારોને જરૂરિયાત પર આધારિત લઘુતમ વેતના અને ગાવકોની બાંયધરી અપાવી જોઈએ.
૪. આવકની અસમાનતાઓ ઓછામાં ઓછી કરવી જોઈએ જેથી એ અસમાનતા વાળી મર્યાદાઓમાં, જેમ કે ૧:૧૦ ના પ્રમાણમાં, લાવી શકાય.
૫. મીતની ન્યાયી વહેંચણીની ખાતરી આપે, ખેડે તેની જમીનના સિાંત પર આધારિત ગણાતની પાકી વ્યવસ્થા કરે, જમીનવિહ૫એને ઘર બાંધવા માટે માલિકીની જમીન મળી રહેતા ખેતમજૂરાને જેને સારા એવા હિસ્સા અનાજના રૂપમાં અપાય તે રીતની વાજબી રાજીની ચોકસાઈ રહે તે પ્રકારના સરકારક જમીનસુધારા કરવા.
૬. આ હેતુ માટે પૂરી રોજગારીની ખાતરી તથા અનુકૂળ મંત્રવિદ્યાને અપનાવીને કૃષિ તેમ જ ગ્રામઅર્થતંત્રના વિકાસને સર્વોચ્ચ અગ્રત્વ આપવું. એવી જ રીતે ઉદ્યોગીકર ના કાર્યક્રમા માનવબળને વિશાળ પાયા પર કામે લગાડે તેવી ટૈનિકો અને યોજ નાઓ પર મંડિત હોવા જોઈએ.
તા. ૧૬-૩૭પ
*
૭. સરકાર જેમાં પહેલ કરે તેવું રાષ્ટ્રીય કરકસરનું એક શાસન સર્જવું. આમાં મેાજશેખની ચીજોની આયાત પર તથા ઘર આંગણે તેમની બનાવટ પર પ્રતિબંધ મૂકવાના રહેશે.
લોકશાહી અધિકારો અને નાગરિક હકો
બંધારણની ભાવનાને ભંગ કરીને સરકાર રાષ્ટ્રીય કટોકટીની સ્થિતિને ચાલુ રાખી રહી છે. કાયદાના શાસનનું સ્થાન મૂળભૂત રીતે ‘મિસા’, ડી. આઈ. આર.ના ઉપયાગે તથા આર્ડિનન્સ રાજે લીધું છે. એક વિશાળ વર્ગને લેાકશાહી અધિકારના ઈનકાર કરવામાં આવી રહ્યો છે. લોકોની કાયદેસરની અને શાંત લડતાને કેન્દ્રીય તથા રાજ્યની પોલીસના ઉપયોગ કરીને દાબી દેવામાં આવી રહી છે.
લેાકશાહીના હાર્દની પુન: સ્થાપના, તેના સંરક્ષણ અને વિસ્તરણ અર્થે અમારી માગણી છે કે –
૧. તાકીદની પરિસ્થિતિને તેમ જ‘મિસા’, ડી. આઈ.આર. અને નાગરિક સ્વાતંત્ર્યોને રુંધના અન્ય કાયદાઓને તત્કાળ પાછા ખેંચી લેા.
૨. શાળાઓ, કૉલેજો અને યુનિવર્સિટીઓના શિક્ષકો તથા બીજા સ્ટાફને રાજકીય અને ટ્રેડ યુનિયનના પૂરા અધિકારો બો!.
૩. જાહેર ક્ષેત્રની વેપારી તથા ઔદ્યોગિક સંસ્થાઓના કામદારે। અને કર્મચારીઓને રાજકીય અને ટ્રેડ યુનિયનના પૂરા અધિકારા બક્ષા.
મુકત અને ન્યાયી ચૂંટણીઓ
એ આવશ્યક છે કે સંસદ અને વિધાનગૃહાને પ્રજાની આકાંક્ષાઓ પ્રત્યે વધુ પ્રતિભાવ દાખવતાં બનાવવામાં આવે. ચૂંટણીઓ પર સરકારી તંત્રવ્યવસ્થા, નાણાંના બળ તથા બળના ઉપયોગ દ્વારા અસર પડવા દેવી જોઈએ નહિ. આથી, અમારો અનુરોધ છે કે૧. ચૂંટણી સુધારા અંગેની સંયુકત સંસદીય સમિતિ કે જેના પર શાસક પક્ષના સભ્યા પણ હતા તેની સર્વાનુમત ભલામણાના વિના વિલંબે અમલ કરવા.
૨. ચૂંટણીઓ અંગે જાહેરાત થાય તે પછી મતદારોને લલચાવવા માટે સરકારને મહત્ત્વનાં નીતિવિષયક નિવેદન કરવાં ન દેવાં જોઈએ, યોજનાઓ મંજૂર કરવા ન દેવી જોઈએ, શિલારોપણે કરવા ન દેવાં જોઈએ તેમ જ અન્ય પગલાં જાહેર કરવાં ન દેવાં જૉઈએ.
૩. ચૂંટણીપંચ ઘણા સભ્યાના એક મંડળના રૂપનું હોવું જોઈએ, જેમાં વરિષ્ઠ અદાલત અને વડી અદાલતના ન્યાયમૂર્તિઓ જેવી, જેમની પ્રમાણિકતા શંકાથી પર છે તેવી વ્યકિતઓને સ્થાન અપાવું જોઈએ, તેમની વરણી વરિષ્ઠ અદાલતના મુખ્ય ન્યાયમૂર્તિ વડા પ્રધાન અને વિરોધ પક્ષના નેતા (અથવા સર્વ જૂથાને સ્વીકાર્ય એવા વિરોધ પક્ષના એક પ્રતિનિધિ)ના બનેલા એક મંડળ દ્વારા થવી જોઈએ.
૪. રાજકીય પક્ષો માટે ચૂંટણીખર્ચના હિસાબેા આપવાનું જરૂરી બનાવવું જોઈએ. વ્યકિતગત ઉમેદવારો પાછળ, પાના સામાન્ય કાર્યક્રમ સહિત પક્ષો દ્વારા જે ખર્ચ કરામાં આવે તેના ઉમેદવારોએ પેાતાના રિટનેમિાં સમાવેશ કરવા જોઈએ.
૫. રેડિયા - ટેલિવિઝન, સરકારી વાહના, વિમાન અને અન્ય સરકારી તંત્રના શાસક પક્ષ દ્રારા પક્ષીય હેતુ માટે ઉપયોગ કરવા પર પ્રતિબંધ ફરમાવવા જોઈએ - સિવાય કે વિરોધ પક્ષો સાથે સમાનતા (પેરિટિ) ને ધારણે તેમના ઉપયોગ કરવામાં આવે.
૬. મતદાનના દિવસના એક સપ્તાહ પહેલાંથી તથા મતદાનને દિવસે દારૂબંધીને અમલ કરવા જોઈએ.
૭. મતદાનને દિવસે ખાનગી મોટર ગાડીઓ સહિત સર્વ વાહનોને રસ્તા પર ફરવાં દેવાં ન જોઈએ.આવશ્યક સેવાઓમાં રોકાયેલાં વાહનોને આા પ્રતિબંધથી મુકત રાખવાં.
૮. મતગણતરી બૂથ - વાર કરવી જોઈએ. દરેક મતદાનમથકના મતપત્રને હિસાબ મતદાન પૂરું થયા પછી તરત જાહેર કરવા જોઈએ અને દરેક બૂથ માટે ત્રણ કે ચારને બદલે માત્ર એક જ મત