Page Text
________________
૧૧૨
પ્રબુદ્ધ જીવન
'
તા. ૧૬-૧૦-૨
બધા ભકતજનોએ હું શ્રાદ્ધાળુ હોવાને આરોપ મૂકી ચાલી જવા જોઈએ એ ખરું. કદાચ હું નાનપણથી રાષ્ટ્રીયતા તરફ ન વળ્યું હોત કહ્યું અને હું ચાલી નીકળ્યો. મારી મનોવૃત્તિ ક્યા પ્રકારની છે એ તે મેં આ બધી મંત્રવિદ્યા વગેરેને બૌદ્ધિક રીતે સમજવા પ્રયત્ન દર્શાવવા મેં આપને આ કિસ્સો કહ્યો છે.”
કર્યો હોત. પણ મારે સ્પષ્ટપણે કહેવું જોઈએ કે બધી જ વસ્તુઓ શ્રી નાથજુએ મને સાંભળ્યા પછી કહ્યું: “તમારા કહેવાની બુદ્ધિ દ્વારા રામજી શકાતી માંથી, એટલું જ નહિ પણ બુદ્ધિ મર્યાદિત અતલબ હું રામાનું છું. બુદ્ધિનું કાર્ય, કાર્ય—-કારણને સમજાવવું એ છે શકિત છે, એની કેટલીક . શકિતઓ બુદ્ધિ ન કળી શકે તેવી એટલે તમે બુદ્ધિા દ્વારા મંત્રશકિતથી શરીરમાંનું ઝેર કઈ રીતે ઊતરે પણ હોઈ શકે છે. આ વસ્તુ તમે સ્વીકારો તે જ મંત્રવિદ્યાનું કશુંક છે તે જાણવા માગે છે, અને હું બુદ્ધિગમ્ય રીતે તમને આ રામજાવું સમાધાન થઈ શકે... તેમ ઈચ્છા છે ....” હું તરત જ બોલી ઊઠ્યો : “ જી હા, મારી શબ્દમાં પણ કંઈક અધિક શકિત હોય છે.'
એ જ ઈચ્છા છે. ” - - - - - શત્કાર વિશેનું દષ્ટિબિન્દુ
મેં પૂ. નાથજીને આ વિશે વધુ સ્પષ્ટતા કરવાની વિનંતિ કરી શ્રી નાથજી અત્યંત ગંભીરતાપૂર્વક બેલણા : “હું નાનો હતો ત્યારે . નાથજીએ મંત્રશકિત ઉપર ભાષ્ય કરતાં કહ્યું : “શબ્દમાં - ત્યારે માનવકલ્યાણની દ્રષ્ટિથી હું મારા ગુરુ પાસેથી સર્પદંશનાં પણ કાંઈક અધિક શકિત હોય છે. ઉદાહરણ તરીકે કોઈ સાધારણ ઝેરને દૂર કરવાનો મંત્ર શીખ્યો હતો. ચમત્કાર વિશેનું મારું દ્રષ્ટિ
વ્યકિત હુકમ કરે કે, “ફાયર” (ગેળીબાર કરો,) તે તેની કશી અસર બિંદુ સ્પષ્ટ કરી દઉં, મને ચમત્કારમાં રસ નથી; એની મારે મન ,
જોવામાં નહિ આવે. પણ યોગ્ય લશ્કરી અમલદાર તે જ શબ્દોનું ખાસ કિંમત નથી. જે કોઈ શકિતને ઉપયોગ માનવકલ્યાણ માટે
ઉચ્ચારણ કરી હુકમ કરે તે તરત જ બંદુકમાંથી ગોળી છૂટવા જે થાય તે શકિત મારી દ્રષ્ટિએ નિરર્થક છે. જો કોઈ પાણીનું દૂધ
લાગે. આ ઉપરી અધિકાર પરત્વે શબ્દોમાં કાંઈક વિવક્ષિત શકિત બનાવી શકે છે તે દૂધને ઉપયોગ સામાજિક જરૂરિયાત માટે ન થઈ
હોય છે તે સમજી શકાશે. કે તે એવી સત્કારી શકિતની કશી કિંમત નથી; એ તે માત્ર
“તે જ પ્રમાણે ધાતુની ગોળીઓ આપણે હાથે ફેંકીશું તો તકમાં જાદુઈ ખેલ કે યુકિતબાજી કહેવાય. તેમાં રસ લેવો એ પણ
તેનું વેધક કે સંહારક પરિણામ જોવા નહિ મળે, પણ તે જ ગાળીએ અષરસ લીધે ગણાય એમ હું માનું છું.'
બંદૂક જેવા સાધન-યંત્રમાંથી છોડવામાં આવે તો તેની વીંધવાની અને હું અર્પઝેર ઉતારવાનો મંત્ર શીખ્યા તે માનવજાતિને ' વિનાશ કરવાની શકિત તરત વ્યકત થશે. ઉપયોગી બઈ પડાય એ દ્રષ્ટિએ. એ મંત્રની સિદ્ધિ માટે મારે ઘણા
આ બે ઉદાહરણ ઉપરથી “શબ્દ” એ કેવળ “શબ્દ” નથી કડક નિયમોનું પાલન કરવું પડે છે. પણ મંત્રબળથી સર્પનું ઝેર
અને ‘ગોળી ' કેવળ ગાળી નથી. ખા જેમ ભૌતિક સ્કૂળ બાબતમાં ઉતારી શકું છું ને રોજીરા. સર્પનું ઝેર ઉતારવાની મારી પદ્ધતિ
શકિતને આવિર્ભાવ થાય છે, તેવી જ શકિત સૂક્ષ્મ મનતરંગની આવી છે. સર્ષ જે માણસને કરડયો હોય તે માણસને પ્રથમ તે થાંભલા
બાબતમાં પણ પ્રગટ થાય તેવો ખૂળ સંભવ છે. આ ઉપરથી " કે એવી કોઈ વરને સાથે બાંધવાને હોય છે. તેમ ન કરીએ તો એ સ્પષ્ટ થઈ શકે કે મંત્ર’ એ કેવળ શબ્દ નથી, પણ તેમાં કશુંક રાણા મારા જેવા મંત્ર ઉતારનારને કરડે અને ઉતારનાર મરી,
સામર્થ્ય હોવું જોઈએ એમ કહેવું પડશે.” જાય. કડક બાંધ્યા પછી મંત્રેલા દાણા એના ઉપર નાખવાથી
તે પછી શ્રી નાથજાએ મનની ગૂઢ શકિતનું વિવરણ કરતાં કહ્યું : એ સર્ષ એ ચારાના શરીરમાં પ્રવેશે છે અને એને કરડવાનું કારણ
“તમારે સવારે પાંચ વાગ્યાની ગાડીમાં જવું છે. તમે રોજ અતૂટ પૂછું છું. મારા ઉપર પગ પડ હતા અથવા મને હેરાન કરતો હતો
નિદ્રા લઈ શકો છે, આમ છતાં ચાર વાગે ઊઠવું હોય તો બરાબર વગેરે કારણો સર્પ કહે...” નાથજીને વચ્ચે અટકાવીને મેં પૂછ્યું :
ચારેક વાગ્યે ઊઠી જાઓ છો. આ ખાપણા બધાને અનુભવ છે. સર્પની કઈ ભાષા હોય? રાપે સંસ્કૃત, હિંદી, ગુજરાતી, અંગ્રેજી,
આને શે બૌદ્ધિક ખુલાસે આપશે ? સંકલ્પબળ છે તે બુદ્ધિ ન કે ન્ય... વગેરેમાં વાત કરે ?” શ્રી નાથજીએ તરત જ કહ્યું : “એ
કળી શકે તેવી રીતે કાર્ય કરે છે એમ કહેવું રહ્યું.” છે. શરીરમાં સર્ષનું ચિત્ત પ્રવેશેલું હોય છે. એટલે સર્પચિત્ત જે મારૂં સંકલ્પબળ બીજ ઉપર શી રીતે અસર કરે? શરીરમાં પ્રવેશ્ય હોય તે શરીરધારીની ભાષા બોલે છે. ભાષા તો મેં કહ્યું : “પણ આવું સંકલ્પબળ આપણા પોતાના ચિત્ત સંજ્ઞા છે એટલે શરીરધારી ચિત્તની ભાષામાં સર્પચિત્ત વ્યકત થાય.” ઉપર અસર કરી શકે. મારું સંકલ્પબળ બીજા ઉપર શી રીતે અસર મેં મૌન રાખ્યું.
રે?” કોબ્રા જહદી માની જય છે.
" શ્રી નાથજીએ કહ્યું: “કેમ, કોઈ પ્રબળ સંકલ્પવાળે માણસ શ્રી. નાથજીએ કહ્યું : “પછી એ સર્પને રામાવીને ઊતરવાનું બીજા માણસને અવાર નથી કરી શકતો ? ગાંધીજીના સંકલ્પબળે હતું એટલે સર્ષ માને અને તે રાત્રે જાય. એટલે શરીર ઝેરમુકત કેટલા બધા માણસોના ચિત્તમાં રાષ્ટ્રભકિત કે રાષ્ટ્રિય જો જાગ્રત હાની જય. કોબ્રા જલદીધી માની જાય છે; પાતળે તિરસે કુરસી કર્યો હતો ? હિટલર- મુસોલિનીએ એમના દેશના માણસોને કંયાં ગાંડા નામે ઓળખાતા સર્પ જલદી નથી ઉતરતો. મેં આવા અનેક રાપેનેિ
નહોતા બનાવ્યા ? માનવ મન કે ચિત્ત એ ગૂઢ વસ્તુ છે. તેમાં ઉતાર્યા છે.” ' મેં કહ્યું : “નાથજી, મોટા ભાગના સંપે ઝેર વગરના હોય છે
અકલ્પ્ય શકિત છે. દીવાસળી સળગાવવી કે બટન દબાવીને વીજળીથી એટલે ઝેર વિનાને સાપ કરડયો હોય તે દંશથમ ઊભા કરી થોડી
બત્તી કરવી એ કાર્યો જેમ અમુક ક્રિયા કરવાથી નિશ્ચિતવાર પછી ગેરમુ હાની જતો હશે. તેથી સાપ: ઉતરી ગયો હોય પણે થાય છે તે જ પ્રમાણે મંત્રશકિતથી કોઈ પણ ચોક્કસ પરિણામે ' તે તો નહિ બનતું હોય ?'
નિશ્ચિતપણે થાય છે જ. કારણ કે તેમની પાછળ નિસર્ગની અને , "શ્રી. નાઘજી હસીને બેલ્યા: “રી સર્પ કરડયો છે તેની ખાત્રી ચિત્તની શકિતઓનાં ધર્મે જાણીને કરેલી શાસ્ત્રીય વૈજના છે... કયા પછી જ મંત્રવિધિ કરે છે. શાર્પ કરડયો હોય એ માણવા આવે મનની શકિત વિકસાવીને તે બધી શકિત જે શુદ્ધ સંકલ્પમાં ત્યારે તેને મીઠું, મરચું વગેરે ખવરાવું અને પછી તેને તેમાંથી કાં કરી શકાય અને તે સં૫ની દઢતાં; તીવ્રતા અને એકાગ્રતા વધારીને સ્વાદ ન આવે એટલો છે. મીઠું ખારું ન લાગે, મરચું તીખું લાગે વિશ્વશકિતની સાથે સમરસ થવાનું મેં મારા સિદ્ધ કરી શકે તે -સ્થા તેને ઝેર ચડયું છે એમ રામનું. પછી જ મંત્રવિધિ શરૂ થાય.” 'તેviામાં કંઈક વિશેષ શકિત, સંચરવા માંડે છે અને તે શકિતની “ “તે પd આને બૌદ્ધિક ખુવાર શે?' મેં પૂછયું : મંદદથી કેટલીક મુશ્કેલ બાબત પણ સહેજે સિદ્ધ થઈ શકે છે.
શ્રી નાથજીએ કહ્યું : “જે પ્રકાર તમે બૌદ્ધિક ખુલારો આમાં કશી અદ્ભૂતો નથી, એમાં-મિત્કાર નથી. અને કુદરતી અબ છે પાસે નથી. અરજબધી વરકુ *fથી સમજવી ધર્મ પ્રમાણે માનવી મનને પણ એ એક ધર્મ છે. હિંદુ વિગેરે
| SR No. | 525947 |
| Book Title | Prabuddha Jivan 1962 Year 23 Ank 17 to 24 and Year 24 Ank 01 to 16 |
| Original Sutra Author | N/A |
| Author | Parmanand Kunvarji Kapadia |
| Publisher | Mumbai Jain Yuvak Sangh |
| Publication Year | 1962 |
| Total Pages | 252 |
| Language | Gujarati |
| Classification | Magazine, India_Prabuddha Jivan, & India |
| File Size | 22 MB |