Prabuddha Jivan 1960 Year 21 Ank 17 to 24 and Year 22 Ank 01 to 16

SR No.: 525945
Original Sutra Author: N/A
Author: Parmanand Kunvarji Kapadia
Publisher: Mumbai Jain Yuvak Sangh
Publication Year: 1960
Total Pages: 254
Language: Gujarati
Classification: Magazine, India_Prabuddha Jivan, & India
File Size: 24 MB

Page 157

તા. ૧-૪-૬૦
રાખવાના વિચાર તર પક્ષે મનમાંથી કાઢી નાખવા કરે છે. છેલ્લાં દશ વર્ષના આ રૂપાંતર સાધવા માટે જે ઉપયેગ કરવા જોઇતા હતા તે નહિ કરવા બદલ પશ્ચાત્તાપ ચિન્તવીકે, ‘હવે પછીનાં પાંચ વર્ષ દરમિયાન પૂરા કટિબદ્ધ અની દરેક વિષયનાં પાઠ્ય પુસ્તકા તૈયાર કરવાના જ છે એ મુજખ બંને પક્ષાએ કૃતનિશ્ચય બનવું ઘટે છે અને એ રીતે ખતે પક્ષાએ શિક્ષણુ માધ્યમ તરીકે અંગ્રેજીને વધારેમાં વધારે પાંચ વર્ષ સુધી અને તેથી જરા પણ વધારે હિ ચાલુ રાખવું એવી સમાધાની સ્વીકારીને આ ઝગડાના અંત લાવવા ઘટે છે. આમાં કાઇ પણ પક્ષે અણનમ વલણ ધારણ કરવું હિતાવહ નથી એ અનુભવ
પ્રબુદ્ધ જીવન
ચોપાટી બૅન્ડસ્ટેન્ડના ખસ સ્ટાપ પાસે બસની રાહ જોતા હું ઊભા હતા અને લાઇનમાં ઊભેલે એક માણસ મારી પાસે આવ્યેા અને તેના કબજાની એક બાજુનુ કપાયલ ખીસ્સ દેખાડી આંખમાં આંસુ સાથે ભરાયેલા કડે કહેવા લાગ્યા કે “ હું ખસમાં બેઠા હતા અને મારી પાસે ૨૧ રૂપિયા હતા અને કોઇ મારું ખીસ્સુ કાપી નાંખીને મારા રૂપિયા લઇ ગયે, મારે આજે નાસિક જવુ હતુ તે અદ્ધર થઇ ગયા છું તે મારા ઘેર પહેોંચી જાઉ એટલી મદદ કરે તે। મહેરબાની.” સાધારણ રીતે આવી માંગણી કરનારાને તુચ્છકારી નાખવાની ટેવવાળે! હું આ ગરીબ માણસની દર્દભરી વાણી સાંભળીને હલી ઉઠયા અને મે પૂછ્યું કે “તારે શું જોઈએ છે? તેણે કહ્યું કે” ચારેક રૂપિયા આપે! મને પૂરી રાહત થાય” અને મે તેને પાકીટમાંથી ચાર રૂપિયા કાઢી આપ્યા.
ખીજે દિવસે સાંજે શેખમેમણુ સ્ટ્રીટમાં મારી પેઢીની સામેની દુકાને હું ખેઠા હતા અને એ દુકાનના માલિક આગળ ઉપર જણુાવ્યું તે રીતે કબજાનું કપાયેલું ખીસ્સુ આગળ કરીને યામણું મોઢે કોઇ માણસ યાચના કરી રહ્યા હતા અને “ જા જા, તારી જેવા ઢાંગી તો ધણા જોયા ! ” એમ કહીને એ માણસને તેમણે ધમકાવીને હાંકી કાઢયા. આ જોઇને આગલા સિને બનાવ મને યાદ આવ્યા અને પેલે માણસ પણ મને આ રીતે બનાવી તેા નહિ ગયેા હાય ને? એવા મનમાં વિચાર આવ્યે! અને એક ભલું કાર્યાં કર્યાં અર્ધધ આનંદ મનમાંથી આસરી ગયા.
૬૭
વાદ પહોંચતાં વેંત આપ જ્યાં ઊતરવાના હે। ત્યાં હું તરત જ પહોંચાડી દઇશ.” કાણુ જાણે કેમ મેં સરળપણે તેની વાત માની લીધી, એટલુંજ નહિ પણુ, “આટલામાં તમારું શું થશે? તમને વધારે રકમ જોઈએ તે વધારે આપુ” એમ મેં ઉલટુ જણાવ્યું. તેણે કહ્યું કે ત્રીસ આપે!, ચાલીસ આપે। તે આપની ઘણી મેાટી મહેરબાની, પણ અમદાવાદ કર્યાં ઊતરવાના છે તે તથા ત્યાં ટેલિફોન નંબર હાય તા તે પણ જણાવે કે જેથી આપની રકમ તરત જ પહોંચાડી શકું.” આમ જ્યારે ૩૦-૪૦ એમ તેની માગણી વધી ત્યારે મને સૂઝવુ જોઇતુ હતુ કે આ માણસ ફ્રાંક બરાબર નથી; પણ તેને મદદરૂપ બનવાના તાનમાં અને . ગુમાનમાં આવેા કાષ્ટ વિચાર મને ન આવ્યું. અને ભાળા ભાવે રૂા. ૪૦ મે કાઢી આપ્યા અને અમદાવાદનું મારું ામકાજી તથા ટેલિફોન નંબર જણાવ્યેા. તે ગૃહસ્થે મારા ઘણા ઘણા આભાર માન્યા. મેં જવાખ આપ્યા કે “આવે વખતે આપણે એકમેકને મદ ન કરીએ તેા ક્યારે કરીએ? આજે તમારી મુશ્કેલી છે. આવતી કાલે મને આવી મુશ્કેલી હાય. એકમેકને આમ મદદ કરવી એ એકમેકની ફરજ છે.” આમ આજે એક સારું કામ કર્યું, એક માણસને ભીડને વખતે મદદ કરી એમ મલકાતો મલકાતા હું આગળ ચાલ્યા. મારી પત્નીએ પૂછ્યું શું હતુ ?” તેને મેં બધી વાત કરી. તેણે મને એ માણસને જોયા, જાણ્યા સિવાય આમ રૂા. ૪૦ આપી દેવા અદ્દલ ૪પકા આપ્યા. મે વળતા જવાબ આપ્યા કે “ તને માણુસ જાતમાં વિશ્વાસ નથી. હું તો વિશ્વાસમાં માનુ છું અને આ જગત વિશ્વાસ ઉપર અને નહિ કે અવિશ્વાસ ઉપર ચાલે છે,” તેણે કહ્યું કે “ એ વિશ્વાસ—અવિશ્વાસમાં હું કશું સમજતી નથી, પણ એ રૂપિયા તમારા આવવાના નથી.
દિવસની ટ્રેન હતી. આખે રસ્તે એ મુસલમાન ગૃહસ્થને કાઇ તે કાઇ સ્ટેશને જોવાની હું આશા સેવતા રહ્યો, પણ તે અમદાવાદ જવાને હાય અને મસ્કતી માર્કેટનેા ખાનદાન વેપારી હાય તા દેખાયને? અમદાવાદ પહોંચ્યા. એક દિવસ પસાર થશે. કાઇને કશા સ ંદેશા કે લિફોન ન આવ્યેા. આખરે નકકી થયું કે પેલા ગૃહસ્થ જેવા દેખાતા મુસલમાન મતે બનાવી ગયેા. હુ ખાટા પાયે, મારી પત્ની સાચી રી. એક એ દિવસ ‘હું છેતરાયા ' એનું મનમાં દુ:ખ ઠીક ઠીક સાહ્યા કર્યું. પછી મેં તેા સદ્દબુદ્ધિથી અને શુભ ભાવથી એ રકમ આપી હતી એમ મનને મનાવીને “ એ માણુસ મને બનાવી ગયા ” એ વાતને ભૂલવાના પ્રયત્ન મેં શરૂ કર્યાં. આમ છતાં એ બાબત સાવ ભૂલી તેા નથી શકયા, પણ તેને લગતુ મનદુ:ખ હળવું બની ગયુ છે. આજે એ વાત જાણીને ખીજા હસે તે પહેલાં હું જ મારી જાતને હસી રહ્યો છું અને આ અનુભવ હળવા દિલે પ્રસિદ્ધ કરી રહ્યો છુ–એ આશયથી કે આ અનુભવ જાણીને આવી પદદ કરતાં બીજા લેાકેા જરા વધારે સભાળ રાખે. પરમાનંદ
wwwwwww
X
X
X
એ ગયા. ઓકટોબર માસની ૨૧ મી તારીખની સવાર હતી. એ વખતે સુરત આગળ રેલ્વેનું સમારકામ ચાલતુ હોવાથી સૌરાષ્ટ્ર એકસપ્રેસ સવારના છ વાગ્યે ઉપડતી હતી. આ ગાડીમાં અમારે અમદાવાદ જવાનુ હતુ એટલે સવારના સાડા— પાંચ લગભગ હું અને મારી પત્ની સેન્ટ્રલ સ્ટેશને પહોંચ્યાં. મેટરમાંથી હું સામાન કુલી પાસે ઊતરાવી રહ્યો હતા, એટલામાં નજીકમાં જ એક મુસલમાન ગૃહસ્થને મેં જોયા. તેમની પાસે ઊભેલા મજૂરે તેમને સામાન ઉપાડયા હતા. તેમને સામાન અને કપડાં ઉપરથી એ ગૃદ્ધસ્થ પૂરા ખાનદાન લાગતા હતા. તે ગૃહસ્થે મારી પાસે આવીને કહ્યું કે “ વહેલી સવારે અમે વી. ટી. ( એટલે કે વિકટારિયા ટરમિનસ સ્ટેશને ) ઊતર્યાં. અને વૉટર બેઝીન ઉપર હાથમેાઢું ધોવા માટે મે મારા કાટ ખજો ઊતારીને ખાજુએ મૂકયે। અને હાથ માઢું સાફ કરીને જોઉં છું તે મારા ખીસ્સામાંથી કાઇ મારું પાકીટ ઉપાડી ગયું અને તેમાં સાતસેા રૂપિયા હતા. કુટુંબ સાથે અમદાવાદ જવું છે. મારી પત્ની-બાળકો થર્ડ કલાસની ટિકિટા મળે છે ત્યાં બેઠાં છે. અમદાવામાં મસ્કતી માર્કેટમાં મારી દુકાન છે. આપ જો મને રૂ।. ૨૫ આપી શકો તે અમા
વિષયસૂચિ
સાણંદના શુદ્ધિપ્રયાગ સત્ય સશોધનની વૃત્તિ સ્વતંત્ર વિચારણા પાગલ પ્રેમી
પ્રકીર્ણ નોંધ : આશાસ્પદ સાહિત્યેાપાસકનું અકાળ અવસાન, ગુજરાત યુનિવર્સિટીના શિક્ષણ માધ્યમના પ્રશ્ન, એ અનુભવ. સિલાનની સૂત્રધાર સિરિમાવે ધર્મની એ જૂની વ્યાખ્યાઓ
પરમાનદ રતિલાલ મફાભાઇ શાહ
ગીતા પરીખ પરમાનંદ
...
પૃષ્ઠ
51
૬૩
... ૪ ૬૫
એલ. જે. સાઝ ... 56 દલસુખભાઇ માલવણિયા ૬૯