________________ પ્રબુ ધ જીવન મૂળ તત્વ જ સમજ નથી તેમ પણ કહેવું જો એ પણ 60 ટકા ગ્રામપંચાયત ભેગવે પણ બેકારને રોજી આપવાની બધે પક્ષો જોઈએ જ તેમ નથી. વસ્તુતઃ સમાજમાં બે જાતનાં જવાબદારી રામપંચાયતતા રહે તેમ કરવું જોઇએ પ્રશ્ન છે : પ્રત્યક્ષ અને પરેક્ષ, સંસ્કૃતિમાંથી સાભાર ઉધૃત ' મનુભાઈ પંચોળી 'પ્રત્યક્ષ પ્રશ્નોની પતાવટ માટે પક્ષે ની જરૂર ન ૫ગુ પડે. શ્રી. શાન્તિલાલ શાહ સાથે યોજાયેલું . દા. ત. આ ગામમાં રસ્તે બાંધવો છે કે ડેમ બાંધવે છે કયાં સંધના સભ્યોનું સ્નેહ સંમેલન કરે તે પ્રશ્ન ઉપર મતભેદ થાય તે એક નિશાત આવીને બીજે જગ્યા એ કે પાંચ માણસ ભેગા મળીને બધુ મ પી શ્રી શાન્તિલાલ હ. શાહ જેઓ મુંબઈ જૈન યુવક સંધના તળીને નકકી કરે. તેમાં પક્ષ ઊભું કરવાની જરૂર ન રહે. ત્યાં વર્ષોથી સભ્ય છે તેઓ મુંબઈ પ્રદેશનું મહારાષ્ટ્ર અને ગુજરાત ' જ ઉકેલ મળી જાય. પરંતુ જે પ્રશ્ન પરોક્ષ છે કે મૂલ્યને છે એમ બે પ્રદેશના વિભાજન થવા બાદ નવા નિમાયેલા પ્રધાન' તેને માટે પક્ષે ઊભા થશે જ, જે વસ્તુ સાચી છે કે ખેતી તે મંડળમાં મજુર તથા કાર્યદાના પ્રધાન તરીકે ચાલુ રહ્યા તે બદલ આનંદ વ્યકત કરવા માટે તા. 20-6-60 ના રોજ સાંજના સમયે વિષે બે મત છે, જેને માપી કે તળી શકાતું નથી, જે અખ મને હર માં સંધ તરફથી એક સ્નેહસંમેલન ગોઠવવામાં આવ્યું ઉતરાથી જ સાબિત થાય તેમ છે તેમાં લઘુમતીને પિતાને વિચાર ' હતું. સંધની જાહેરાતને માન આપીને સંધનાં સભ્ય ભાઇબહેને જાળવી રાખવાનો અધિકાર નહિ આપીએ તે સંભવ છે કે સત્યને જ બહુ સારી સંખ્યામાં ઉપસ્થિત થયાં હતાં. શ્રી શાન્તિભાઈ નાશ થશે, દા. ત. સંતતિનિયમન-મૂથને પ્રશ્ન છે તેમાં મતભેદ તથા તેમનાં પત્ની શ્રી હીરાબહેન વખતસર આવી પહોંચ્યાં રહેવાનો. ને રાજ્ય તેને કાયમ બનાવે પક્ષે ન હોવાથી શું થાય. હતાં. સૌ ભાઈ બહેને યથાસ્થાને ગોઠવાયા બાદ શ્રી. શક્તિ બીજો દાખલો એ કે તિબેટ અંગે નેહરૂ-કપાલાની વચ્ચે ભાઈને સંધના મંત્રી શ્રી. પરમાનન્દ કુંવ-જી કાપડિયા તરફથી મતભેદ હતે. કેને વિચાર સાચે છે તે પાંચ વર્ષ અનુભવે જ હાર્દિક આવકાર આપવામાં આવ્યું હતું. વસ્તુતઃ આ સંમેલન ખબર પડે, તે જે લધુમતીને પિતાના મત પર ' પક્ષ રચવાની મુંબઈ પ્રદેશનું વિભાજન થયા બાદ તરતમાં ગોઠવવા ધારેલું, પણ છૂટ ન હોય તો તે વિચાર કોણ જાળવી રાખે? એ દિવસે માં શરૂઆતમાં શ્રી. રાન્તિભાઇને ખૂબ રોકાણે હતાં. 1 ચીન ખરેખર કેવું વલણ લે છે તેને સાચે ખ્યાલ" પછી તેઓ ઈંગ 70 7 વિમાનની મુંબઈથી અમેરિકા સુધીની પહેલી એક દશકા પછી આવે. તે પરોક્ષ પ્રશ્ન છે. તેમાં મંતભેદ હેય સફરમાં તેમનાં પત્ની સાથે જે યા અને અમેરિકાને તથા યુરોપના અને બહુમતી જે નિર્ણય મુજબ દેશ પગલાં લે. ધારો કે વઘુમતીને 22 દિવસને ઉડતા પ્રવાસ કરી આવ્યા. ત્યાર બાદ વહેલામાં નિગય સ ચ હોય પરંતુ દેશમાં પક્ષાપક્ષી ન જોઈએ તે કારણે, વહેલી તકે આ સંમેલન ગઠવવામાં આવ્યું હતું. શ્રી. શાન્તિતે પે તાને વિચાર કે કાર્યક્રમ જાતે કરે તે વિચાર કે કાર્યક્રમ ભાઈ સંઘના સભ્ય માટે કોઇ અજાણ વ્યકિત નહોતા. જાતે કરવામાં સરવાળે સમાજને લાભ ? વિચાર જાતે કરે શાન્તિભાઈ નિરાંત લઇને આવે અને કોઈ ઔપચારિકતાના તે સત્યનું શોધન થાય જ નહિ. તેવું જ પાકિસ્તાન સાથેની બંધનથી મુકત એવા વાતાવરણમાં સંઘના સભ્યો સાથે નીતિ અંગે પણ હોઈ શકે. તેમને મેળાપ થાય અને તેમના માથે જે વહીવટી જવાબદારીઓ ઈંગ્લાંડમાં બાળમજૂરી અંગે બે માન્યતા હતી. સરકાર છે તેને , વિભાજન બાદની મહાકાષ્ટ્ર તે ના ગુજરાત રાજ્યની અદ્યતન બહુમતીના નિર્ણય મુજબ ચાલતી હતી પણ વિરોધીઓને પરિરિતિને તેમ જ આગામી ભાવીને તેમ જ અમે કાના પ્રવાસ પંતને મત સાચે જ બિત કરવાની બધી તક મળતી હતી તે અંગે તેમના મન ઉપર પડેલી છાપને શ્રી શક્તિ માઈ ખ્યાલ છેવટે અનુભવે લે કેને સમજાયું કે તેમને મત સાચે છે. આપે-એ પણ આ સંમેલનના ગભમાં હેતુ રહેલ હતા. આ તેમાંથી બાળમજૂરી પ્રતિબંધક કાયદો થશે. મુજબ સંઘના મંત્રીશ્રીએ શાન્તિભાને વિનંતિ કરી અને શાન્તિ- મૂલ્યુના કે પરોક્ષ પ્રશ્ન વિષેના મતભેદમાં કોના મતને ભાઈએ સભ્ય સાથે લગભગ દોઢ કલાક સુધી મુકત મને વ તાંપ્રયોગ થવા દે? તે સ્વાભાવિક છે કે પહેલા પ્રયોગની તક લાપ કર્યો અને પિતાની તંત્રવિષયક જવાબદારીઓનું સ્વરૂપ બહમતીને મળે. તે મત સાચે જ છે માટે નહિ પણ બહુમતીને સમજાવ્યું, મુંબઈ પ્રદેશનું વિભાજન થતાં મહારાષ્ટ્ર તેમ જ પહેલી તક આપવી તે સ્વીકાયુ છે માટે. પછી તેને વિચાર ગુજરાત માટે જે નવિ પરિસ્થિતિ સર જાણી છે તેની વિસ્તારથી ખોટો હશે તેમ સાબિત થશે. દરમિયાનમાં લઘુમતીને પોતાના ચર્ચા કરી, ગુજરાત રાજ્યનાં જે રીતે મંડાણ થયા છે તે પૂરતાં વિચારને જાળવી રાખવાને, પ્રચાર કરવાનો અને તેમ આશાદથી. છે, અને જે પ્રજાના આગેવાનને પૂરતો ટકે મળે તે કરતાં પોતાના મતની બહુમુતી ઊભી કવાનો ગાળો મળી રહે છે. અને પેટાપ્રાદેશિક સ્પર્ધાના વિચારથી જે દૂર રહેવામાં આવે અને પક્ષ દ્વારા વિચાર જાળવી રાખવાની તક આપવી તે ઓછામાં જે તે પ્રશ્ન ઉપર સરકાર સામે લ‘તનું આન્દોલન ઉભું કરવાની ઓછા ખર્ચે, ઓછામાં ઓછા જોખમે સત્ય છે ધનને માર્ગ છે. વૃત્તિ ઉપર કાબુ રાખવામાં આવે તે ગુજરાતનું ભાવી અત્યન્ત તે નાબુદ કરવા તેને 'અર્થ સત્યની શોધ નાબૂદ કરવી કે બળજબરી દ્વારા ફેફાર કરાવવો તે છે. ઉજ્જવળ હોવાનું એવી આશા અને શ્રદ્ધા તેમણે વ્યક્ત કરી અને રાજકારણમાંથી પ્રવાસની વ તે ઉપર આવતાં અમેરિકામાં છેવટે જયપ્રમશએ જે બે વિચારો આપણી સમક્ષ મૂક્યા પિને શું જોયું અને ત્યાંની પ્રજા અને રાજકારણ અંગે પિતે શું છે તેને વહેલી તકે અમલમાં મૂખ્યા તથ્થુ આપણે વાવું જોઇએ. તેના ઉપર જેટલે ભાર મૂકશું તેટલું સુખ આ દેશમાં વધશે. અનુભવ્યું એને લગતી અનેક વાતો તેમણે સંભળાવી. પ્રેરક અને - પહેલું તે એ કે શહેરીકરણું બંધ કરો અને બીજું ગમ પ્રબોધક એવા આ મધુર વાર્તાલાપના કારણે આ સંમેલનમાં ઉપલમાં વીજળી કે બીજી શકિત દ્વારા વિકેન્દ્રિત ઉદ્યોગ વિકસાવી છે સ્થિત થયેલાં ભાઈ બહેને એ ડી પ્રસન્નતા અનુભવી. આ માટે ખેતી અને ઉદ્યોગોને સુમેળ ઊભા કરો અને ત્રીજું હું ઉમેરુ - સંઘના પ્રમુખ શ્રી ખીમજી માડણ ભુજપુરીઆએ શાન્તિભાઈ પ્રત્યે કે આટલું થવા પછી ગામના બેકારોને કામ આપવાની જવાબદારી - ઊંડા આભારની લાગી વ્યક્ત કરી. આ સંમેલન સાથે મધુર ગ્ર મપંચાયતને સાંપ. આમ થશે તે ગમલે કે તરત જ આયે- એ અલ્પાહાર પણ જોડાયલે જ હતો. જાણે કે મોટા કુટુંબને જન કરતા થશે, બેઠા બેઠા ખવડાવવા કરતાં કામ શોધી આપવાનું દઢ બે કલાકને મેળા જામ્યા હોય એવા સુખદ સંવેદનપૂર્વક પસંદ કરશે. એટલે આજન કરતા થશે અને તેમાંથી ઘણી છુપી રાત્રીના આઠ સવા આઠ વાગ્યે સો છૂટાં પડ્યાં. શકિત પ્રગટ થશે અને ઠીક ઠીક ભ ગ સરકાર ભેગવે અને મંત્રી, મુબઈ જૈન યુવક સંઘ - - ' મુંબઈ જૈન યુવક સ ધ માટે મુદ્રક પ્રકાશક: શ્રી પરમાનંદ કુંવરજી કાપાડયા 45-47, ધનજી સ્ટ્રીટ, મુંબઈ 3. મુદ્રણસ્થાન “ચંદ્ર ઝિં. પ્રેસ, 451 કાલબાદેવી રેડ, મુંબઈ 2. ટે. નં. 28303