Prabuddha Jivan 1955 Year 16 Ank 17 to 24 and Year 17 Ank 01 to 16

SR No.: 525940
Original Sutra Author: N/A
Author: Parmanand Kunvarji Kapadia
Publisher: Mumbai Jain Yuvak Sangh
Publication Year: 1955
Total Pages: 248
Language: Gujarati
Classification: Magazine, India_Prabuddha Jivan, & India
File Size: 28 MB

Page 40

નામ:
dir
S
RET
''પ્રબુદ્ધ જીવન " " .
- . . ' તા, ૧-૨-પપ
છે એટલા મામા હુ માનું . મંદિરને મત
ચાલુ પ્રથાને આભારી છે. હું નથી કહેતા કે નવાં નવાં મંદિરો બાંધો. સ્થાને જીવયામાં માનવી દયાને સમાવેશ થાય છે એવો અર્થ કારાવીને, આજે આપણે સંભાળવા માટે જુનાં મંદિર એટલાં બધાં છે કે નવાં ઉપરના દંડની આવકના પચાસ ટકા માનવામાં વપરાય અને પચાસ મદિરો બાંધવાની હું બીલકુલ જરૂર જોતું નથી. હું તેની વિરૂધ્ધ છું. ટકા પશુ દયામાં વપરાય એ પ્રબંધ મારા સહકાર્યકર્તાઓ પાસે પણું જે છે તેને તે આપણે સંભાળવા જ જોઈએ. તે માત્ર જૈનેને જ સ્વીકારાવવામાં હું સફળ થયે હતે. તેહિ પણ હિંદી શિલ્પને અનુપમ વારસે છે. . . બીજો મુદે એ કે જૈન મંદિરમાં હરિજનના પ્રવેશ સામે , દિવદ્રવ્યના સંચય વિષે માણસે તરેહ તરેહની કલ્પના કરે છે. તેમને બીલકુલ વધે નથી અને કોઈ જૈને વધે લે ન જોઈએ
પણ મારે તે. આ જાતઅનુભવને વિષય છે, દેવદ્રવ્યને બધે . આવું તેમણે સ્પષ્ટ માર્ગદર્શન આપ્યું છે તે ભારે આવકારદાયક છે. મિળીને સરવાળો કરવામાં આવે તે એક કરોડ રૂપીઆથી વધારે નહિ આ રીતે આપણે બધા જૈને આ બાબતમાં એક થઈ શકીએ તે થાય એમ હું માનું છું. વધારે ચોકકસ ગણતરી કરતાં દશ લાખ અસ્પૃશ્યતાને લગતા થનાર ધારામાં જૈન ધર્મને હિંદુ ધર્મ સાથે મેળવી મોમ કે તેમ વધશે કે ઘટશે. એકલા આબુના સમાર કામને દેવાની બાબતમાં મને આશા છે કે આપણે જરૂર ઘટતા ફેરફાર કરાવી બિરસ કાઢતાં ૩૨ લાખને અંદાજ આવ્યો હતો. તે પછી ઢગલા- શકીએ.”- : , બિધ દેવદ્રવ્ય પડયું છે. અને તે સામાજિક કાર્યોમાં વપરાવું જોઈએ કે શેઠ કસ્તુરભાઈએ જણાવ્યું કે “ચીમનભાઈએ છવદ્યાની વાત એિ કલ્પના જ ભૂલ ભરેલી છે એમ આપણે સ્વીકારવું રહ્યું કરી તે જુદી છે અને દેવદ્રવ્યની બાબન તદન, જુદી છે. દેવદ્રવ્ય ' દિકરી “તમારે કોલેજો, દવાખાનાંઓ, આરોગ્ય મંદિર બાંધવા છે તે અંગે આવું “ઇન્ટરએટેશન’ થઈ ન જ શકે” ' તે માટે સ્વતંત્ર કંડ કરે. મેં પણ આવા ફંડ કર્યા છે અને લાખે.' ભાઈશ્રી વલ્લભદાસ ફુલચંદ મહેતાએ પુછ્યું કે “આજ સુધી’
પીઆ મળયા છે, પણ આ માટે દેવદ્રવ્ય તરફ નજર શા માટે એકત્ર થયેલા દેવદ્રવ્યને બાજુએ રાખીએ પણ હવે પછી એકત્ર નિાખવામાં આવે છે ? બીજા કાર્યો માટે પૈસા એકઠા કરવાની થનાર દેવદ્રવ્ય વિષે કોઈ પણ સંધ એમ નકકી, કરે કે આ દ્રવ્યને "
આળસ છે. એટલા માટે દેવદ્રવ્યને સામાજિક કાર્યોમાં વાપરવાની સામાજિક કાર્યોમાં ઉપયોગ થઈ શકશે તે પછી એવા દેવદ્રવ્યને વ્યાપક વિાતો કરવામાં આવે છે એમ હું માનું છું.
ઉપગ થઈ શકે કે કેમ ?” , દેવદ્રમ્ અન્યથા ને જ વપરાય, માત્ર મંદિરને લગતાં કાર્યોમાં જ શ્રી. કસ્તુરભાઈએ જણાવ્યું કે “દેવદ્રવ્યને તે કદિ અન્યથા વપરાય એમ જે હું કહું છું તે શાસ્ત્રજ્ઞા છે એટલા માટે હું નથી ઉપયોગ થઈ ન જ શકે. મંદિરની આવક તે મંદિરમાં જ વપરાવી કહેતોપણ આપણાં મંદિરોને જે અમૂલ્ય વાર મળે છે તેને ટકાવી જોઈએ. બીજા કાર્યો માટે ફંડ કરીને ? રિાખવા માટે આ પ્રથાને વળગી રહેવું ખાસ જરૂરી છે એટલા માટે શ્રી. રતિલાલ કેકારીએ જણાવ્યું કે “મંદિરમાં બેલાતી બેલીઓ
' દ્વારા કે અન્યથા થતી આવકને મંદિર પૂરતું મર્યાદિત ઉપયોગ સમજી ? આ “હરિજને મંદિર પ્રવેશ સંબંધમાં જણાવવાનું કે હું તે શકાય છે, પણું અન્યત્ર બોલાતી બોલીઓની આવક પણ દેવદ્રવ્યમાં હમેશાં માનતે અને કહેતે આવ્યું છું કે જૈન મંદિરના દર્શનાર્થે લઈ જવામાં આવે છે તે અઘટિત છે અને તેમાં ફેરફાર કરવાની આવતા કેઇને પણ અટકાવી શકાય નહિ. જૈન મંદિરો સૌ કોને ખાસ જરૂર છે.”, ' માટે ખુલ્લાં હોવા જોઈએ. અસ્પૃશ્યતામાં આપણે કદિ માનતા
શ્રી. પરમાનંદ કુંવરજી કાપડિયાએ પ્રશ્ન કર્યો કે “કોઈ કોઈ ઠેકાણે બિપી. હરિજનને જૈન મંદિરમાં આવવું હોય તે ભલે આવે. તે
એ તે વેબ 2 મેલીની અથવા તે ઉછાણીની આવક ઉપર પચાસ ટકા સરચાર્જ સામે રૂકાવટ હેવી ન જોઈએ. પણ એમ જે લીલ કરવામાં આવે તે
' લેવાની અને તે સરચાર્જને સાધારણ ખાતામાં લઈ જવાની પ્રથા શરૂ છેિ કે હરિજને હિંદુ છે. અને જૈને હિંદુ છે તેથી હરિજનને થઈ છે
S થઈ છે અને આ રીતે દેવદ્રવ્યની આવકના આધારે સાધારણ ખાતાને એનમંદિરમાં આવતાં ન અટકાવી શકાય-આ દલીલ મને
તરતું કરવાની પ્રથા સ્વીકારવામાં આવી છે. આ બાબત આપને શું -
અભિપ્રાય છે ? . રિલીકાર્ય નથી. આ રીતે કાર્ય કરીને જૈન ધર્મને હિંદુ ધર્મની શાખા
શેઠ કસ્તુરભાઈએ જણાવ્યું કે “આમાં મને કાંઈ વાંધા પડતું તરીકે લેખાનંવાને જે પ્રયત્ન ચાલે છે તે સામે હું સખ્ત વિરૂધ છું, લાગતું નથી.” જિન ધર્મ હિંદુ ધર્મથી જુ અને સ્વતંત્ર ધર્મ છે એમ ત્યારબાદ તાજેતરમાં લોકસભામાં રજુ થનાર અસ્પૃશ્યતા ધારો |
માનું અને હિંદુ ધર્મની શાખા તરીકે તેને સ્વીકારવાને હું અને જૈન હિંદના પ્રશ્ન ઉપર કેટલીએક ચર્ચા થઈ. શ્રી ચીમનલાલ ! કોઈ પણ સંગમાં તૈયાર નથી. સરકાર પિતાની નિશ્ચિત્ બહુમતીના ચકુભાઈ શાહે આ પ્રશ્ન ઉપર જૈનેમાં ચાલી રહેલા ઉકળાટને ધ્યાન આધારે ગમે તે કરી શકે છે, પણ આવું કોઈ પણ વિધાન તે કરશે લઇને જૈને અને સરકાર ઉભયને માન્ય થાય એ માર્ગ બધા સાથે તે તે ભેટી ભૂલ કરશે એમ હું માનું છું.”
મળીને સરકારને સચવવા શ્રી કસ્તુરભાઇને વિનંતિ કરી, શ્રી કસ્તુરભાઈએ છે ત્યાર બાદ ચર્ચા શરૂ થતાં શ્રી ચીમનલાલ ચકુભાઈ શાહે જણાવ્યું દિગંબર સમાજને આ બાબતમાં સાથે લેવાની પોતાની મુશ્કેલી રજુ કે “કસ્તુરભાઈના- ભાષણમાંથી આપણને બે ઉપગી મુદ્દા મળે કરી અને શ્રી ચીમનલાલ ચકુભાઈ શાહને બધાયને માન્ય થાય એવી છે એક તે દેવદ્રવ્યને મંદિરે પૂરતો મર્યાતિ ઉપયોગ કર ફર્મ્યુલા-સમાધાન ભૂમિકા-ઘડવા સૂચવ્યું. છેવટે શ્રી પરમાનંદ કુંવરજી છે જોઈએ. એમ જે તેઓ કહે છે તે કેઈ શાસ્ત્રજ્ઞાના કારણે કાપડિયાએ જણાવ્યું કે “જો કે જૈન–હિંદુઓ સંબંધમાં અહિં રજુ કરવામાં નિહિ પણ આજે તેમ કરવું જરૂરી છે એ માટે તેમને આ આવેલા વિચારોથી હું જુદું મન્તવ્ય ધરાવું છું અને જૈને હિંદુ
કારને. આમ છે. આ રીતે તેમના વિચારની ભુમિકા શાસ્ત્રધારની સમાજને એક અંગભૂત સમાજ છે અને જૈન ધર્મ હિંદુ ધર્મમાં અન્તમિથી પણ બૌદ્ધિક છે અને આ ભુમિકા એવી છે કે જે ભૂમિકા ર્ગત એ એક સ્વતંત્ર સંપ્રદાય છે એમ હું માનું છું અને આ છે ઉપર આપણે બધા મળી શકીએ છીએ અને ચર્ચા કરી શકીએ છીએ. સ્વીકારવામાં જૈન સમાજનું અને ધર્મનું શ્રેય રહેલું છે એ હું આ ભૂમિકા ઉપર વિચાર કરતાં એમ પણ ફલિત થઈ શકે કે જેમાં અભિપ્રાય ધરાવું છું-એમ છતાં પણ આ પ્રશ્નની લાંબી ચર્ચાને ' મંદિરની જરૂરિયાત ન હોય ત્યાં દેવદ્રવ્યને અન્યથાં ઉપયોગ થઈ શકે છે. સમયના અભાવે અહિં અવકાશ નથી. તેવી જ રીતે દેવપ્રવ્યની ચર્ચા હવે જે એક દાખલો આપું. અમુક ફંડનાં નાણાં જીવંધ્યામાં જ વાપરી માટે પણ હાલ વિશેષ અવકાશ નથી. અત્યારે તે શ્રી. કસ્તુરભાઈ સાથે આ ' શકાય એવી તેને લગતાં ટ્રસ્ટની એક મહિતી અને જીવ શબ્દનો અર્થ રીતે આપણા સમાજને સ્પર્શતા વિષયે સંબંધમાં ચર્ચા અને વિચારોની મનુષ્ય નહિ પણ મનુષ્યતર સર્વ પશુઓ એમ કરવામાં આવતો હતો. એના આપણે કરવાને આપણને સુયોગ સાંપડયે અને તેઓ અમારા સંધના