________________
(4
)
૧૨૨
પ્રબુદ્ધ જીવન
તા. ૧૫-૧૦-પપ
પંડિત સુખલાલજી સન્માન સમિતિ, મુંબઈ કાર્યવાહક સમિતિ
સન્માન સમિતિના અન્ય સભ્ય શ્રી. ચંદુલાલ વર્ધમાન શાહ શ્રી. શ્રેયાંસપ્રસાદ જૈન..............પ્રમુખ શ્રી. મંગળદાસ પકવાસા
મનમેહન પુ. ગાંધી , પ્રાણલાલ દેવકરણ નાનજી...ઉપપ્રમુખ , કેદારનાથજી
, રંભાબહેન મનમોહન ગાંધી , કૃષ્ણલાલ મેહનલાલ ઝવેરી, , , શાન્તિલાલ હ. શાહ
હીરાબહેન પાઠક , કાંતિલાલ ઈશ્વરલાલ , , , , તારાબહેન માણેકલાલ પ્રેમચંદ સુનંદાબહેન વેરા અધ્યાપક ગૌરીપ્રસાદ ઝાલા ) શ્રી. ઈન્દુમતીબહેન ચીમનલાલ
મેનાબહેન નરોત્તમદાસ શેઠ શ્રી. ખુશાલભાઈ ખેંગાર , , , , મનુ સુબેદાર
, ઉષાબહેન મહેતા એ ચીમનલાલ ચકુભાઈ શાહ # બાબુભાઈ ચીનેંય
,, વેણુબહેન કાપડિયા પરમાનંદ કુંવરજી કાપડિયા મંત્રીઓ
રતીલાલ મૂળજી ગાંધી
પ્રો. તારાબહેન રમણલાલ શાહ મેહનલાલ મહેતા (સોપાન)
લાલચંદ હીરાચંદ
શ્રી કાંતિલાલ હ. પંડ્યા , ચીમનલાલ પી. શાહ....કોષાધ્યક્ષ શેઠ રામજીભાઈ હંસરાજ
, ડુંગરસી ધરમસી સંપત ખીમજી માડણ ભુજપુરીઆસભ્ય શ્રી. નાથુરામ પ્રેમી લીલાવતીબહેન દેવીદાસ
, પ્રમોદભાઈ વીરચંદ શાહ » ખુશાલદાસ કુરજી પારેખ ભવાનજી અરજણ ખીમજી ,
, દુર્લભજી કેશવજી ખેતાણી ક, મણિલાલ બાલાભાઈ નાણાવટી , રતનચંદ ચુનીલાલ ઝવેરી
નાનાલાલ ચીમનલાલ મહેતા
, દીપચંદ લક્ષ્મીચંદ સંઘવી , ગીરધરલાલ દામોદરદાસ દફતરી
ભોગીલાલ લહેરચંદ ઝવેરી
, લીલાધર પાસુ શાહ છે જ્યોતિન્દ્ર હ. દવે
પોપટલાલ જી. શાહ
રવિશંકર મહેતા પ્રો. મનસુખલાલ ઝવેરી
વિઠ્ઠલદાસ જેરાજાણી
છે. જયાનંદ દવે કરસનદાસ માણેક
ભેળાભાઈ જેસંગલાલ દલાલ શ્રી. રમણિકલાલ મણિલાલ શાહ છે ગુલાબદાસ બ્રોકર
મણિલાલ મેહનલાલ હેમચંદ ઝવેરી દીપચંદ ત્રીભોવનદાસ શાહ - રામપ્રસાદ બક્ષી
મણિલાલ મેહનલાલ ઝવેરી
ટી. જી. શાહ. ચુંદુલાલ મેહનલાલ ઝવેરી , રતીલાલ ચીમનલાલ કોઠારી
અંબાલાલ ચતુરભાઈ શાહુ. રસિકલાલ મોહનલાલ ઝવેરી આ વરજીવનદાસ ત્રીભવનદાસ
યશવંત દોશી છે નવલમલ કુદનમલ ફીદિયા , , પ્રેમચંદ કરમચંદ કટાવાળા
શાન્તિલાલ દેવજી નંદુ છે તારાચંદ લક્ષ્મીચંદ કેઠારી , દુર્લભજી ઉમેદચંદ પરીખ
તનસુખ ભટ્ટ વાડીલાલ ડગલી , ભીખાભાઈ ભુદરભાઈ કોઠારી
સારાભાઈ એન. શાહ મારી અમેરિકાની યાત્રા” - તા. ૧–૧૦–૧૫ ના રોજ શ્રી મુંબઈ જૈન યુવક સંધના રિકાની પ્રજાને સમજણ આપવાનું અને હિંદી બનાવટના આ પ્રકારનો કાર્યક્રમે સંધના કાર્યાલયમાં જાયેલી સભામાં બહેન પુપુલ જ્યકર માલ માટે અમેરિકામાં સુરૂચિ પેદા કરવાનું અને માર્કેટ ઉભી કરવા થોડા સમય પહેલાં બે મહીના માટે અમેરિકાના પ્રવાસે ગયેલાં, તે હતું. આ માટે તેઓ અહિંથી ગયા એપ્રીલની ૮ મી તારીખે અમેરિકામાં પ્રવાસનાં કેટલાંક સંસ્મરણે તેમણે વાર્તાલાપના આકારમાં રજુ કર્યા ગયાં હતાં ત્યાં બે માસ રહ્યાં હતાં, યુનાઈટેડ સ્ટેઇટ્સના એક છે હતા. સભાની શરૂઆતમાં સંધના મંત્રી શ્રી. પરમાનંદ કુંવરજી થી બીજે છેડે વિચર્યા હતાં અનેક લોકોના – ત્યાંના કેટલાક કાપડિયાએ બહેન પુપુલને પરિચય કરાવ્યું હતું. 'કરણ ઘેલે” એ વિચારસ્વામીઓ અને જીવન ઘડવૈયાઓના–સંપર્કમાં આવ્યાં હતાં અને જાણીતી–સૌથી પહેલી એવી–ઐતિહાસિક નવલ કથાના લેખક સદૂગત પાછા ફરતાં એક માસ યુરોપમાં રોકાયાં હતાં. બહેન પુપુલનો પરિચય શ્રી. નંદશંકર તુલજાશંકરનાં બહેન પુપુલ પૌત્રી થાય, તેમજ વડોદરાના આપતાં, આ ઉપરાંત એ પણ જણાવવું જરૂરી છે કે, તેઓ સ્વભાવે દીવાન સદ્દગત મનુભાઈ નંદશંકર મહેતાનાં ભત્રીજી અને સૌથી પહેલાં ચિન્તનશીલ છે, અને એ ક્ષેત્રમાં શ્રી. જે. કૃષ્ણમૂર્તિ પ્રત્યે એટલે કે, ગુજરાતી આઈ. સી. એસ. સદ્ગત વિનાયક નંદશંકર મહેતાનાં પુત્રી તેઓ આજે જે વિશિષ્ટ કોટિનું જીવનદર્શન દુનિયા સમક્ષ રજુ કરી થાય. તેમના પતિ શ્રી, જયકર બેરીસ્ટર છે. અને એસેસીએટેડ રહેલા છે તે તરફ સારી પેઠે આકર્ષાયલાં છે,, સૌન્દર્યોલલી તેમની સીમેન્ટ કંપનીમાં જોડાયેલા હોઈને હાલ દીલ્હી રહે છે. બહેન પુપુલ સમગ્ર જીવનદષ્ટિ છે, અને એ દ્વારા પરમ તત્ત્વને જાણવા, ઓળખવા એક ભારે સંસ્કારસંપન્ન અને સત્વશાલી સન્નારી છે. મુંબઈ પ્રદેશની આત્મસાત કરવા તેઓ સદા આતુર પ્રયત્નશીલ રહે છે. આ રીતે સ્ટેઈટ ઈન્ડસ્ટ્રીયલ કો-ઓપરેટીવ એસોસીએશનનાં તેઓ એક ડીરેકટર શ્રી. પુપુલ બહેનને સંઘના મંત્રીએ પરિચય આપ્યું અને સંલ છે, મુંબઈ ખાતે સર ફીરોજશાહ મહેતા રોડ ઉપર આવેલ “બેબે સ્ટેટ તરફથી તેમને આવકાર આપવામાં આવ્યું. ત્યાર બાદ શ્રી. પુપુડા કોટેજ ઈન્ડસ્ટ્રીઝના સંચાલનમાં તેઓ અગ્રસ્થાને છે. તદુપરાન્ત ભારત બહેને એક કલાક સુધી પ્રવાહબધ્ધ, મધુર અંગ્રેજીમાં જે હેતુથી સરકારના સ્પેલ સ્ટેઈલ ઈન્ડસ્ટ્રીઝ ખાતા સાથે સંબંધ ધરાવતા તેમનું અમેરિકા જવાનું થયું હતું તે વિષે, અમેરિકાના જીવન વિષે ઑલ ઈન્ડીઆ હેન્ડીક્રેટ બેના અને ઓલ ઈન્ડીઆ હેન્ડલૂમ કેટલીએક વિશિષ્ટ વ્યક્તિઓ સાથે તેમને મળવાનું બનેલું તેમના વિષે - બોર્ડના તેઓ એક સભ્ય છે. હેન્ડલૂમ ટેકસ્ટાઈલિ ફેબ્રીકસ હાલ ત્યાંને અમુક વિચારક વર્ગ ઝેન-બુધ્ધીઝમ ધ્યાનપ્રધાન બૌદE
સ એ તેમને વિશિષ્ટ અભ્યાસને તેમજ ખાસ દર્શનથી ખૂબ પ્રભાવિત છે તે વિષે, અમેરિકા આપણાં સંબંધ શેખને વિષય છે. થોડા સમય પહેલાં અમેરિકા (યુનાડ ટેઈસ ) અને આપણા મહાપુરૂષો સંબધે શું ધારે છે તે વિષે ભારે રસપ્રદ ના મુખ્ય શહેર ન્યુયોર્કમાં ધી મ્યુઝીયમ ઓફ મોડર્ન આર્ટ નામની વાર્તાલાપ કર્યો અને એકત્ર થયેલા ભાઈ બહેનને અત્યન્ત આનંદમુ એક સંસ્થા તરફથી હેન્ડવેવન ટેકસ્ટાઈલ્સ (હાથસાળનું કાપડ) અને કર્યા. આ વાર્તાલાપને સંક્ષિપ્ત સાર તેમણે લખી આપવા કહેલ છે. તે એર્નામેન્ટલ આર્ટસ (ઘરેણાં-દાગીનાને લગતી સુશોભન કળા) નું જ્યારે મળશે ત્યારે તે પ્રબુધ્ધ જીવનના વાચકે સમક્ષ સાદર એક પ્રદર્શન યોજવામાં આવ્યું હતું અને તેમાં એક ખાસ હિંદી કરવામાં આવશે. વિભાગ રાખવામાં આવ્યું હતું અને તે વિભાગ માટે હિંદમાંથી હાથ
પુપુલ બહેનનું કથયિતવ્ય પૂરું થયા બાદ સંધ તરફથી તેમના વણાટના કાપડના સંખ્યાબંધ નમુનાઓ અમેરિકા લઈ જવામાં આવ્યા હતા. આ પ્રદર્શન પ્રસંગે ભારત સરકાર તરફથી મોકલવા માટે બહેન
આભાર માનતાં શ્રી. ચીમનલાલ ચકુભાઈ શાહે અમેરિકા વિષેના - પુપુલની પસંદગી કરવામાં આવી હતી. તેમનું મુખ્ય કામ હિંદી હાથસાળના
પિતાનાં કેટલાંક સમાન્તર સંવેદને તેમજ અનુભવો રજુ કર્યો અને કાપડની જુદી જુદી ડીઝાઈને અને તે પાછળ રહેલી હિંદી સંસ્કૃતિ એ રીતે શ્રોતાજનોએ ઉભય વકતાઓ સાથે દઢેક કલાક સુધી અમઅને સભ્યતાની તેમ જ ઉચ્ચ કોટિની રસવૃત્તિની ભૂમિકા વિષે અમે રિકા-ઉદ્યનને આનંદ માણ્યો અને કૃતાર્થતા અનુભવી.
મુંબઈ જૈન યુવક સંધ માટે મુદ્રક પ્રકાશક : શ્રી પરમાનંદ કુંવરજી કાપડિયા, ૪૫-૪૭ ધનજી સ્ટ્રીટ, મુંબઈ, ૩.
મુદ્રણસ્થાન ઃ કચ્છી વીશા ઓશવાલ પ્રિન્ટીંગ પ્રેસ, મજીદ બંદર રોડ, મુંબઈ , ટે. નં. ૩૪૬૨૮