Page Text
________________
તા. ૧૫-૯-પપ
પ્રબુદ્ધ જીવન - શ્રી. ઠાકરલાલ શ્રીપતરાય ઠાકરે બીલને ટેકો આપતાં - શ્રી. મેરારજીભાઈએ અન્તમાં અગાઉ જણાવ્યા મુજબની જણાવ્યું કે “આ બીલની ચર્ચા દરમ્યાન સંન્યાસ અને દીક્ષા એ શું દલીનું પુનરૂચ્ચારણ કરતાં જણાવ્યું કે બાળકોને લાગે વળગે છે ત્યાં છે તે અંગે ગંભીરતાપૂર્વક વિચાર થયો નથી, અને તેથી આ પ્રશ્ન સુધી આ બીલને હું સામાજિક પ્રશ્ન તરીકે ગણું છું, પરંતુ જે અંગે ગૂંચવાડે ઉભું થયું છે. સંન્યાસ એ તે સ્વયંભૂ વસ્તુ છે અને કિસ્સાઓમાં દીક્ષા લેવાની પૂરી યોગ્યતા હોય ત્યાં રાજ્ય વચ્ચે પડવું - હૃદયના ઊંડાણમાંથી ઉદ્દભવે છે. તેમાં કોઈ યોજના હોતી નથી, પધ્ધતિ કે કેમ તે અંગે સરકાર હજુ નિશ્ચય કરી શકતી નથી. સરકાર આ હોતી નથી, જ્યારે દીક્ષા એ તે એક પ્રકારની યોજના છે, એક ખરડાને પ્રથમ વાંચન દરમિયાન વિરોધ નહિ કરે, જેથી કરીને તેમાં પ્રકારની પધ્ધતિ છે, જે ધર્મને નામે ચાલી રહી છે. એ ધર્મ નથી. પ્રજામત માટે એને ફેરવી શકાય. કેટલીક બાબતો એવી હોય છે કે જે એ ધર્મને નામે ચાલતી રૂઢી જેવું છે અને તેથી એવી રૂઢીને સંન્યાસ અંગે કાયદા થવા જ જોઈએ, કેટલીક બાબતે એવી છે કે જેને અંગે સાથે સરખાવવી એ વ્યાજબી નથી. આટલે વિવેક બન્ને વચ્ચે કાયદા થઈ શકે, જ્યારે કેટલીક બાબત એવી છે કે જેને અંગે રાજ્ય ધ્યાનમાં રાખવામાં આવે તે દીક્ષાને ધર્મમાં સ્થાન ન રહે.
કાયદા કરવા જ ન જોઈએ. ધર્મ એક એવી બાબત છે. આ બીલ બીજી વસ્તુ એ છે કે માણસના જીવનમાં ૨૪ વર્ષ સુધીને દીર્ધકાળથી હસ્તી ધરાવતી ધાર્મિક પ્રથા સાથે સંબંધ ધરાવે છે. સમય એ શિક્ષણને સમય છે, ચિંતનને સમય છે, ગ્રહણ કરવાનો સમય છે. એટલે ખરડો ધાર્મિક બાબત સાથે દખલગીરી કરતા લાગે એ એ કર્મને કે ત્યાગને સમય નથી. આ સમય દરમ્યાન બાળકો અને યુવાનોને સંભવિત છે. તે સાથે એ એક સમાજ સુધારાનું પગલું પણ છે, કારણ
ગ્ય કેળવણી અને સંસ્કાર આપવાના હોય. આ સમય દરમ્યાન તેને કે એ બાળકોના ભાવી જીવન સાથે સંબંધ ધરાવે છે.” અમુક જ માર્ગ ગ્રહણ કરવાની દોરવણી આપવી એ અત્યાચાર છે, આમ કુલ સાત કલાકની ચર્ચા બાદ આ બીલ ઉપર મત યુવાન પકવ ન થાય તે પહેલાં એને અમુક જ માર્ગે દોરી જો એ લેવાતાં માત્ર એક જ મતના વિરોધ સાથે આ બીલ અસાધારણ અધર્મ છે. ૨૪ વર્ષે જ્યારે તે ગ્રહસ્થી બનવા માંગે છે, કર્મના માર્ગે બહુમતીપૂર્વક પ્રથમ વાંચનમાંથી પસાર થયું હતું અને ચાર માસ જવા માંગે છે, ત્યારે ગુરુએ એને ‘સાવધાન, સાવધાન” કહે છે. માટે જાહેર મત માટે ખુલ્લું મૂકાયલું જાહેર કરવામાં આવ્યું હતું. “૨૪ વર્ષે પણ જો સાવધાન” કહેવાની જરૂર હોય તે ૧૦-૧૨ વર્ષે અમદાવાદની ૧૫ સ્ત્રીસંસ્થાઓએ બાલસંન્યાસતે શું કહેવું? દીક્ષાને માર્ગ ૧૮ વર્ષ પછી લેવો હોય તે લઈ શકાય છે, પણ ૧૮ વર્ષને થતાં પહેલાં નાના બાળકને દીક્ષાને માર્ગ
દીક્ષા પ્રતિબંધક બીલને આપેલે ટેકો ગ્રહણ કરવાની ફરજ પાડવામાં આવે તેવું વાતાવરણ તેની આસ. ' , અમદાવાદની જુદી જુદી પંદર જેટલી સ્ત્રી સંસ્થાઓની પાસ ઉત્પન્ન કરી એ માર્ગમાં તેને દોરી જવામાં આવે એ અત્યાચાર
બહેનેની એક જાહેર સભા તારીખ ૭ મી સપ્ટેમ્બર મંગળવારે છે. માટે આ કાયદે બાળકોના રક્ષણ માટે છે. મને તે લાગે છે કે
સાંજે ૩ વાગે જ્યોતિ સંધમાં પ્રજ્ઞાચક્ષુ પંડિત શ્રી. સુખલાલજીના આવો કાયદે તે આજથી ૧૦ વર્ષ પહેલાં લાવ જોઇતો હતો. પ્રમુખપદે ધારાસભામાં રજુ થયેલ બાલ
પ્રમુખપદે ધારાસભામાં રજુ થયેલ બાલસંન્યાસ દીક્ષા પ્રતિબંધક બીલને આવી બાબતમાં જેમ ગાયકવાડ સરકાર પ્રજાને દરવણી આપતી હતી
Aતી
અને
સમર્થન આપવા મળી હતી. તેમ આપણી સરકારે પણ આગળ પડીને દોરવણી આપવી જોઈએ.
સભાની શરૂઆતમાં આગેવાન સ્વીકાર્યકર શ્રી. સરલાદેવી મુંબઈના અગ્રગણ્ય કોંગ્રેસી કાર્યકર શ્રી. દેવજી રતનશી,
સારાભાઈએ સભાને હેતુ દર્શાવ્યું હતું અને જણાવ્યું હતું કે,
ધારાસભામાં શ્રી. પટવારીએ રજુ કરેલા બાલસંન્યાસ દીક્ષા પ્રતિબંધક પૂનાના જાણીતા એડવોકેટ શ્રી. વી. બી. દેશમુખ, લોકલ સેલ્ફ ગવર્નમેન્ટના નિષ્ણાત શ્રી, ચુનીલાલ બરફીવાલા, પૂનાના કોંગ્રેસી
બીલને ટેકો આપવા આપણે એકઠા થયા છીએ. બાલદીક્ષા એ ધર્મનું
એક અનિષ્ટ છે અને તે નાબુદ થવું જોઈએ.” કાર્યકર અને નામાંક્તિ ડોકટર શ્રી. બી. સી. લાગુ, શ્રી. પી. એ. કામટ (કોંગ્રેસ) તથા શ્રી. વી. એસ. પેઈજ (કોંગ્રેસ
બાળકને દીક્ષા ન અપાવી જોઇએ આ સભ્યએ આ ચર્ચામાં ભાગ લીધો હતો અને એમાંના બે સિવાય
આ પછી એલીસબ્રીજ મહિલા સમાજના કાર્યકર બહેન અન્ય સભ્યોએ બીલનું સમર્થન કર્યું હતું.
શ્રી. સરલાબહેને ૧૩–૧૪ વરસની એક બહેનને અપાતી દીક્ષા અટકાઆ બીલ ઉપરની ચર્ચા સમેટી લેતાં બીલ રજુ કરનાર
વ્યાને એક કિસ્સો રજુ કરી જણાવ્યું હતું કે “બાલદીક્ષા અંગેના . શ્રી. પ્રભુદાસ પટવારીએ ધારાગ્રહના એકેએક સભ્ય આ બીલને વિચારો બાળકના માનસ પર ઠોકી બેસાડવામાં આવે છે, એ વિચારે વધાવી લીવું છે એ પ્રત્યે પિતાને આનંદ વ્યક્ત કર્યો હતો
એના મનમાં ઉદ્ભવતા નથી. બુદ્ધિશાળી અને સમજુ થયા પછી જ તેમજ સરકારે પ્રથમ વાચનમાંથી પસાર કરી બીલના સિધ્ધાંત અંગે દીક્ષા અપાવી જોઈ
દીક્ષા અપાવી જોઈએ. અણસમજમાં બાળભેળપણને લાભ લઈ દીક્ષા સંમતિ આપી છે તે માટે આભાર દર્શાવ્યું હતું. બીલના વિરોધમાં
અવશ્ય ન અપાવી જોઈએ.” જે એક બે સભ્યો બેલેલા તેમની દલીલને જવાબ આપતાં જણાવ્યું
શ્રી, સત્યવતીબહેને બાર અને ચૌદ વરસની બે બાળાઓને હતું કે “તેમની દલીલને સારાંશ તે બીલને ટકા રૂ૫ જ હતું અને ખાનગી દીક્ષા અપાવ્યાને એક કિસ્સો રજુ કર્યો હતે. અને જણાવ્યું તેથી એ રીતે આ બીલને એકીમતે મંજુર કરેલું ગણી શકાય. હતું કે, “જે બાળા સંસાર શું એ સમજતી નથી, આત્મા અને
બીલ સામાજિક પ્રશ્ન અંગેનું જ હોઈ અને ધર્મના ક્રિયાકાંડ કે આત્માનું કલ્યાણ શું એ સમજતી નથી. જેના દિલમાં સાચે વૈરાગ્ય કેળવણી માટે બાધકર્તા ન હોઈ ધર્મમાં દખલ કરનારૂં નથી. પરંતુ ઉદ્દભવ્યું નથી એવી બાળાને દીક્ષા નહીં આપવી જોઈએ.” તેના રક્ષણ અને કલ્યાણ માટેનું જ આ બીલ છે. સાધુ થયાં ન ધર્મને આડે આવતી વસ્તુ નથી પછી સમાજમાં પાછા આવવા માટે કાયદે રકત નથી, પરંતુ શ્રી. ચારૂમતીબહેન ધે જણાવ્યું હતું કે, “બાલસંન્યાસ સમાજને અને ધર્મને ભય અને તેવી વ્યક્તિને સામાજિક બહિષ્કાર દીક્ષા પ્રતિબંધ એ ધર્મને આડે આવનારી વસ્તુ નથી, પણ ધર્મને બહુ જ ઓછાને ઇચ્છા હોવા છતાં સમાજમાં આવવા દે છે. એક ટેકે નામે કુમળાં બાળકને જે બેગ અપાય છે તે અટકાવવાની વસ્તુ છે.” આપનારે યોગ્ય કહ્યું હતું તેમ આ બીલ દીક્ષાની સદંતર રૂકાવટ પતાસાની પાળને એક કિસ્સો રજુ કરી શ્રી. ચારૂબહેને જણાવ્યું હતું કરનારું નથી, પણ બાળક પુખ્ત ઉમરનું થાય ત્યાં સુધી દીક્ષા મુલતવી
કે “કેટલીક વાર ધર્મમાં પદવી મળે એટલા માટે કેટલાક જૈન સાધુરાખવાને અનુરોધ કરનારું છે. ત્યાર બાદ તેમણે ચેડા અનિષ્ટ દીક્ષાના કરૂણ દૃષ્ટાંતે કેર્ટના
સાધ્વીઓ પરાણે બાલદીક્ષા અપાવે છે. આવી અયોગ્ય દીક્ષા ન ચુકાદાઓ સાથે વર્ણવી બતાવ્યા હતા. છેવટે તેમણે આ બીલને
અપાવી જોઈએ. આપણે તેને વિરોધ કરવો જોઈએ. ધારાગૃહને જે સાર્વત્રીક ટેકે મ હતું તેને માટે ફરીથી આભાર
* “બહેનોએ આ પ્રશ્નમાં રસ લઈ, બાલસંન્યાસનાં વિરોધમાં અવાજ વ્યકત કર્યો હતે.
ઉઠાવવું જોઈએ અને ઠેર ઠેથી ઠરાવે કરી મોકલી આપવા જોઈએ.”
| SR No. | 525940 |
| Book Title | Prabuddha Jivan 1955 Year 16 Ank 17 to 24 and Year 17 Ank 01 to 16 |
| Original Sutra Author | N/A |
| Author | Parmanand Kunvarji Kapadia |
| Publisher | Mumbai Jain Yuvak Sangh |
| Publication Year | 1955 |
| Total Pages | 248 |
| Language | Gujarati |
| Classification | Magazine, India_Prabuddha Jivan, & India |
| File Size | 28 MB |