________________
તા. ૧-૮-૫૫
પ્રબુદ્ધ જીવન મંગળમય શિખરમીલન
મહાશયે કોઈ પણ સંયોગોમાં એકમેક સામે શસ્ત્ર ઉગામી ન જ શકે છે અમેરિકા-યુનાઈટેડ સ્ટેટ્સના પ્રમુખ જનરલ આઈઝનહાવર, એવી શ્રધ્ધા આપણે કેળવીએ. દુનિયાના ભાવમાં શું લખેલું છે તે તે રશિયાના મુખ્ય પ્રધાન માર્શલ બત્રેનીન, ઈંગ્લાંડના મુખ્ય પ્રધાન સર કાણું કહી શકે તેમ છે.? પણ એ વિષે કોઈ શક નથી કે દુનિયા એન્થની ઇડન અને ફ્રાન્સના મુખ્ય પ્રધાન મેસ્સર એડગર ફોરદુનિયાના માથે ઝઝુમતા વિશ્વયુધ્ધને ભય બહુ દૂર ઠેલાય છે; આસપાસનું આ ચાર પ્રમુખ રાષ્ટ્રના મુખ્ય સૂત્રધાર જીનીવા ખાતે ગયા : જુલાઈ વાતાવરણે ભારે હળવું થયું છે, જેમાં હાલતાં ચાલતાં અણુશસ્ત્રની માસની ૧૮ તારીખથી ૨૩ મી તારીખ સુધી મળ્યા અને આજની ધમકી આપતા હતા તેઓ આર્જે શાન્તિપૂર્વક, સ્વસ્થતાપૂર્વક, વિવેક દુનિયાની શાતિ જોખમાવતા અતિ મહત્વ ધરાવતા રાજકારણી પ્રશ્નોની અને ભાવપૂર્વક વાટાધાટ કરવાની ભૂમિકા ઉપર આવ્યા છે. આ જ તેમણે ક્રમશઃ ખૂબ વિગતવાર ચર્ચા કરી, આલોચના કરી, ક્યા પ્રશ્નમાં આગેવાને કદિ યુધ્ધતત્પર નહિ જ બને એમ કેમ કહેવાય ? પણ કિાણુ કાણુ કયાં સુધી એકમતી ધરાવે છે અને કયાંથી જુદા પડે છે સાથે ખાધું, પીધુ, મહાબતે અનુભવી, હસ્યા, ખેલ્યા અને ગંભીર ચર્ચાઓ આ સંબંધમાં પરસ્પર સ્પષ્ટતા કરી, હસતા મળ્યા, હસતા વાત કરી પણ જેમણે સદ્ભાવ અને સૌજન્યપૂર્વક કરી તેમના માટે યુધ્ધ તરફ અને હસતા હસતા ઋા પડયા. આવું મંગળમય શિખરમીલન દનિયાના મહું ફેરવવું એ હવે સહેલી વાત નથી. આ શુભ મીલનનું સીધું. ઈતિહાસમાં એક અપૂર્વ-અભૂતપૂર્વ–ધટનાસમું નિર્માણ થયું છે. તેનું અને સચેટ 'એ પરિણામ આવ્યું જ છે કે આજે યુધ્ધની પરિભાષાનું જેટલું મહત્વ આંકવામાં આવે અને તેને જેટલું અભિનન્દન આપવામાં સ્થાન વાટાધાટોએ લીધું છે અને નાટ, સેટે, ઈ. ડી. સી. કે વરસે. આવે તેટલું ઓછું છે.
પેટની સ્થિતિ રજોરિયામાં સંધરવા લાયક ભંગાર માલ જેવી હાલ તુરત આટલા ટુંક સમયના
મુક્ત હાસ્ય
થઈ છે. સ્થાયી શાન્તિ અને મીલનમાં દુનિયાના બધા પ્રશ્નોને
શાશ્વતી તરફ દુનિયાએ આજે નીકાલ આવી જાય એ શકય
એક વિરાટ પગલું ભર્યું છે. નહોતું. એવી આશા કદિ કોઈએ
ચિરંજીવ શાન્તિની આશા સેવી નહોતી. આ મીલન દરમિ
આજે પુનર્જીવિત થઈ છે, થાન જર્મનીનું એકીકરણ,
દુનિયાની સીલ ઉપર મધુર યુરોપની સહીસલામતી, નિઃશસ્ત્રી
શાન્તિનું સ્મિત ફરકી રહ્યું છે. કરણ અને યુરોપના પૂર્વ પશ્ચિમ
આમીન1 : ' ' વિભાગમાં આવેલા દેશમાં પરસ્પર
ગેવાસંબંધે ભારત સરકારે સંપર્કવિકાસ-આમ યુરોપની
કરેલી ગંભીર જાહેરાત સુલેહશાન્તિ સાથે સંબંધ ધરાવતા
ગોવા સંબંધમાં તાજેપ્રશ્નો પૂરતી તેમણે પોતાની
તરમાં ભારત સરકાર તરફથી ચર્ચા મર્યાદિત કરી હતી. આ
અત્યન્ત મહત્ત્વના અને દુરગામી • ' ચાર પ્રશ્નો ઉપર પણ કોઈ સેક્સ
પરિણામ નીપજાવે એ એક નિર્ણય ઉપર આવી શકાયું નથી.
સિધ્ધાન્ત સ્થાપિત કરવામાં આમ છતાં પણ એકમેકના
આવ્યો છે. ભારત સરકાર જણાવે દષ્ટિબિન્દુઓની ભારે નિખાલસ
છે કે “પચુગલ ગોવાને કબજે તાપૂર્વક સ્પષ્ટતા થઈ શકી એ
કરીને બેઠું છે તે હિંદમાં ઓછું આવકારદાયક નથી. પ્રસ્તુત
સ્થાપવામાં આવેલ રાજ્યશાસ" બાબતેને શાન્તિપૂર્વક વાટાઘાટ
નમાં દખલગીરી કરવા બરાબર દ્વારા નિકાલ આજે નહિ તે
છે અને કોઈપણ બીજી. રાજ્યઆગળ ઉપર લાવવો જ છે
સત્તા આવી દખલગીરી કરશે એવા નિરધારપૂર્વક તેઓ સુખદ
તે તે પણ હિંદના રાજ્યહસ્તધૂનનપૂર્વક હસતા મેઢે 2
શાસનમાં દખલગીરી કરવા પડયા છે. ઔપચારિક તેમ જ
બરાબર લેખવામાં આવશે.” અનૌપચારિક અનેક મેળાપ
આજ સુધી ભારત આ ચાર વ્યકિતવિશેષે વચ્ચે
માર્શલ બત્રેનીન : જનરલ ઓઝનહાવર, સરકાર, પિગલના શાસકો ગોઠવાયા: ભેજનસમારંભે થયા; વાર્તાવિદ પણું સારા પ્રમાણમાં સધાયો. દીવ, દમણ અને ગોવાને ફેંચ શાસકો માફક સમજુતીભય નીકાલ છ દિવસના મીલન દરમિયાન ને કોઈએ આંખ લાલ કરી કે ન કોઈ લાવશે એ આશાપૂર્વક, પૂરી કટી થાય એવી ખામેશ ધારણ કરીને ઉંચે સાદે બેલ્યું. આવું આ મંગળમીલન ભારે આશાસ્પદ ભાવીની આગાહી આપે છે.
બેઠી હતી, અને હિંદમાંથી જતા સત્યાગ્રહીઓનું થઈ રહેલું પાશવી દમન આજ પાના ઉપર “ટાઈમ્સ ઓફ ઈન્ડીઆ ’ના સૌજન્ય
ઊંડા અન્તઃક્ષોભપૂર્વક નિહાળી રહી હતી. પણ જેમ જેમ ભારત સુલેહ પરિણામરૂપ જનરલ આઈઝનહોવર અને માર્શલ બલ્બનીનની
શાન્તિભરી વાટાધાટોની વાત કરતું જતું હતું તેમ તેમ પિચુગલના સંયુક્ત છબી આપવામાં આવી છે. તેની અંદર ચિરકાલીન મિત્ર
શાસં દમનને કરડે વધારે ને વધારે જોશપૂર્વક નિઃશસ્ત્ર સત્યાગ્રહીએ માફક આ બન્ને સૂત્રધારે બાજુબાજુએ ખુરશી ઉપર બેઠા છે
સામે વીંઝયે જતા હતા, અને દુનિયાભરમાં ભારત વિરૂધ્ધ અસત્યભર્યો, બન્નેના મેઢા ઉપર મીઠું નિખાલસ હાસ્ય ઝળકી રહ્યું છે અને
પ્રચાર કર્યો જતા હતા. ધીરજની પણ હદ હોય છે. છેવટે ભારત આપણુ સર્વને–આજની દુનિયાને–અભય આપતા હોય એમ હાથ '
. . સરકારને ઉપર જણાવ્યા મુજબની ગંભીર જાહેરાત કરવી પડી છે. ઉંચે કરીને તેઓ આપણને બેલાવી રહ્યા છે. ગઈ કાલ સુધી કેટર
આ જાહેરાતની જે હજુ પણ પોચુંગલ અવગણના કરે તે તેનું લેખાતા આ બે પ્રતિપક્ષીઓમાં માનવતાનું-સૌહાર્દનું-એકસરખું મીઠું
એક જ પરિણામ આવે કે ભારત સરકારને પોલીસ પગલું લેવાની ઝરણું વહી રહેલું આપણી નજરે પડે છે. આ છબીને-આ ચિત્રને ફરજ પડે. ધરમાં પડેલા ડાકુને આખરે બળજોરીથી કાઢ પડે તેવી જ ' શકિત સ્થાપનાના પ્રતીક તરીકે આપણે લેખીએ અને આ બંને રીતે પાર્ટુગલને હિંદની ભૂમિ ઉપરથી ઉપાડીને ભારત સરકારે સમુદ્રર્શાયી