Prabuddha Jivan 1954 Year 15 Ank 17 to 24 and Year 16 Ank 01 to 16

SR No.: 525939
Original Sutra Author: N/A
Author: Parmanand Kunvarji Kapadia
Publisher: Mumbai Jain Yuvak Sangh
Publication Year: 1954
Total Pages: 270
Language: Gujarati
Classification: Magazine, India_Prabuddha Jivan, & India
File Size: 24 MB

Page 19

. '
ના
નાદ"
*
7***નારા
1
,418
કે
* *
* * *
*
છુટક નક્ક: ત્રણ આના
શ્રી મુંબઈ જૈન યુવક સંઘનું પાક્ષિક મુખપત્ર
રજીસ્ટર્ડ બી. ર૬૬.
પ્રભુદા જીવન
તંત્રી : પરમાનંદ કુંવરજી કાપડિયા પ્ર, જૈન વર્ષ ૧૪ : અંક |
વાર્ષિકે લવાજમ રૂપિયા ૪ મુંબઈઃ ૧ ફેબ્રુઆરી ૧૯૫૪ સેમવાર છે, જીવન વર્ષ ૧ઃ ૧૯ /
ો પરદેશ માટે ? શીલિગ ૮
- ~વીસમી સદીને શહીદ ( ગાંધીજીની મૂર્તિને નીચે આપેલ બ્લેક વાપરવા માટે મેકલવા બદલ અમે ': = -
- નવજીવન પ્રકાશન મંદિરને આભાર માનીએ છીએ તેવી) . * - .. ? ?': 5:7 કળાકાર ચિત્ર કે મૂતિ દ્વારા જે વ્યકત કરવાને
શહીદની પંકિતમાં એક ઉમેરે કરનાર શહીદને મૂર્ત પ્રયત્ન કરે છે તે શબ્દોમાં રજૂ કરવાનું તેને માટે અતિશય
સ્વરૂપ આપવાને મેં આરંભ કર્યો ત્યારે એ મિથ્યાકપરું હોય છે. કળાકૃતિઓનાં શાબ્દિક વર્ણને કાં તે
ત્વની લાગણી મારામાંથી જતી રહી એની જગ્યાએ, એ ' તેમના હાર્દને છુપાવી દે છે અથવા તેમને બૌધ્ધિક
મહાપુરૂષના જીવનરહસ્યને મૂર્તિમંત કરવાના પ્રયત્નના સ્વરૂપ આપે છે, જે તેમના સૌંદર્યમૂલક મૂલ્યની દૃષ્ટિએ
એકાગ્રતાભર્યો હેતુએ સ્થાન લીધું. જોતાં વાજબી નથી હોતું, એ આપણે સૌ બરાબર
- એક સુકલકડી જરા લંબાએ દેહ અવકાશમાં જાીએ છીએ.
શકે છે, એ અવકાશ અનંતતાને સૂચક છે. એક મારી “વિસમી સદીને શહીદ કતિ કેવી રીતે
હાથ આકાશ તરફ ઊંચે થયેલે છે અને એક મજબુત
પણ તેને ધરતી સાથે જોડી રાખે છે. આ બે ઉદ્દભવી તેને વિષે તથા તેના સ્વરૂપ વિષે સમજૂતી
સ્પર આપવાને મેં કદી પ્રયાસ કર્યો ન હોત. પરંતુ ૨૦મી
વિરોધી બળોની વચ્ચે દેહ લટકી રહ્યો છે. તેના પર આ સદીની કળાને ઝેક વિષે કશીયે માહિતી ન ધરાવનારા
સંઘર્ષની કશી જ અસર થવા પામતી નથી. તે તે હજારો લોકે હવે એ કૃતિ જોશે, એટલા માટે જ મેં
સંપૂર્ણપણે શાન્ત અને સ્વસ્થ છે. એ આખું દશ્ય આ પ્રયત્ન આદર્યો છે. આવા લેકે, નૈસર્ગિકતાથી
પૂરેપૂરી પ્રત્યક્ષતાથી આલેખવામાં આવ્યું છે અને સાદાસહેજ પણ ચલિત થયા હોઈએ તેથી અથવા જેને
ઇની છાપ પાડવા માટે હરેક પ્રકારની વિગતને તિલાં
જલિ આપવામાં આવી છે. ગાંધી પિતાની જીવનતેમને પરિચય ન હોય એવા સ્વરૂપની અભિવ્યકિતથી
પદ્ધતિમાં એ સાદાઈને એક મહત્ત્વના અંગ તરીકે ગૂંચવાડામાં પડી જાય છે, એટલું જ નહીં પણ તેમનામાં વિરોધાભાસ પણ પેદા થાય છે. આ ઉપરાંત, જીવનની
લેખતા હતા. અને એ શાન્તિ તેમના એ નાજુક દેહને, ભૌતિક જરૂરિયાતે તેમને સૌદર્યના પ્રતિકનું રહસ્ય
તેમની દોરવણી નીચે ન્યાયને અથે ઝઝનારાઓને
માટે મજબૂત કિલ્લા સમાન બનાવતી હતી. પામવા જેટલી નવરાશ આપતી નથી.
જોકે એ નિરૂપણમાં માત્ર એક જ ભુજા અને . એટલા માટે, મારા ટુડીઓમાં જે મૂર્તિ
એક જ પગ છે, પણ એ આકૃતિ જેની સામે લટકે નિર્માણ થઈ છે તેની સમજૂતી એવા લોકોને આપવાની
છે તે ભીંત પર એ બંને અવયના પડછાયા પાડે છે. . મારા આ પ્રયત્ન છે. એ કૃતિ કોઈ બૌદ્ધિક પ્રેરણાથી
અને એ પડછાયા વાસ્તવિકતા ધારણ કરે છે તથા નહીં, પણ અંતઃસ્કૃતિને લઈને નિર્માણ થઈ છે.
ગેરહાજર અવયવનું સ્થાન લે છે. એટલે, અવયવ જ્યાં આગળ ધમધતા, અન્યાય અને ભૌતિક
તથા તેમના પડછાયાની પરસ્પરની પ્રતિક્રિયામાં પ્રકાશ લાભ, જેને આપણે સંસ્કૃતિ તરીકે ઓળખીએ છીએ,
અને અંધકારની, સત્ય અને અસત્યની, નકકર અને તેનાં પ્રેરક બળ છે એવી અસ્તવ્યસ્ત દુનિયામાં મહાત્મા
તરવરૂપની, તથા ભૌતિક અને આધ્યાત્મિકની પરસ્પરની ગાંધી બાકી રહેવા પામેલાં જૂજ હિતકારી બળે પૈકીના
રૂપકાત્મક પ્રતિક્રિયા રહેલી છે. અને એ બળના એક હતા ?
સંધર્ષની સમતુલા શાહીદ ગાંધીની અમર શાન્તિથી . તેમના માતજનક અવસાને મારા મન પર
સૂચિત સુલેહશાન્તિના આદર્શ દ્વારા જળવાઈ રહી છે. અતિ ઉંડી અસર કરી. આ કૃત્ય જાણે જીવનની
છેલ્લે, ઉચે કરાયેલે હાથ આશીર્વાદ આપતા પરિસ્થિતિ સુધારવાને, આજે લગભગ પશુટિએ
જણાય તો એ આશીર્વાદ છે. એ જે વિરોધ દર્શાવવા પહોંચેલો માનવતાને ઉન્નત કરવાનો પ્રયત્ન મિસ્યા છે
ઉંચે કરાયેલો લાગે તે અન્યાય સામેના નિત્ય વિરોધ એમ બતાવતું હોય એમ લાગે છે.
તરીકે એ ભલે રહ્યો. અને તેમ છતાં, એ ખબર સાંભળીને આખી , ર . ર૩-૩-૫૩ * વિલિયમ દ સેન્ડર્સ હેન્ડિક્સ રાતના ઉજાગરા બાદ) ઇતિહાસકાળ દરમ્યાન થઈ ગયેલા
હરિજનબંધુમાંથી સાભાર ઉદ્ધત