Page Text
________________
શ્રી મુંબઈ જૈન યુવકસંઘનું પાક્ષિક મુખપત્ર
Regd. No. B.: 42661
પ્રબુણ જેના
તંત્રી: મણિલાલ મેકમચંદ શાહ,
અંક :
૬
મુંબઈ: ૧૫ જુલાઈ ૧૯૪૫ રવિવાર
• :
Bપિયા ૩
શ્રીમતી વિજયાલક્ષ્મી પંડિતનો અમેરિકાને પડકાર : સ્વાતંત્ર્યદિન-પ્રવચન
શ્રીમતી વિજયાલક્ષ્મી પંડિતે અમેરિકા જઇને હિંદુસ્થાનની જે સેવા કરી છે તેનું મૂલ્ય શબ્દોમાં આંકી શકાય તેમ નથી. અંગ્રેજી સરકારના પ્રચાર ખાતાએ કોંગ્રેસ અને ગાંધીજી વિરૂદ્ધ અમેરિકામાં પાર વિનાની ગેરસમજુતીઓ ફેલાવી હતી. આ ગેરસમજુતી અનેક નિવેદન, વ્યાખ્યાને, છાપાજગી મુલાકાત તેમજ લેખે દ્વારા શ્રીમતી વિજયા લક્ષ્મીએ નાબુદ કરી છે અને હિંદની વર્તમાન પરિસ્થિંતિને સત્ય આકારમાં રજુ કરી છે. તેમના પ્રભાવશાળી વ્યકિતત્વે હિંદના ગૌરવ અને પ્રતિષ્ઠામાં ખુબ વધારો કર્યો છે. તેમના કાર્યની પ્રબુદ્ધ જનના વાંચકોને કાંઈક ઝાંખી કરાવવાના હેતુથી તેમનાં અનેક તેજસ્વી વ્યાખ્યાને અને પ્રવચનમાંના એક લાક્ષણિક વ્યાખ્યાનને અનુવાદ નીચે આપવામાં આવે છે. આ વ્યાખ્યાન શ્રીમતી વિજયાલક્ષ્મી પંડિતે હિંદભરમાં સ્વાતંત્ર્યદિન તરીકે ઉજવવામાં આવે છે તે ગયા જાન્યુઆરી માસની ૨૬ મી તારીખે મીસ પલ બકના પ્રમુખપણ નાચે મળેલી અમેરિકનની એક જાહેર સભામાં આપ્યું હતું. આ વ્યાખ્યાનની સળગે નકલ હજુ થોડા સમય પહેલાં જ હિંદુસ્થાનમાં આવી શકી છે. મૂળ અંગ્રેજી વ્યાખ્યાન અનેક દૈનિક અંગ્રેજી છાપાઓમાં પ્રગટ થઈ ચૂક્યું છે. મીસે પર્લ બક અને મિત્ર!
લડી રહ્યા છીએ એમ નથી, પણ દુનિયાભરની સર્વ દબાયેલી પ્રજાઓની . મિત્ર તરીકે તમને સંબોધવાની અનુજ્ઞા માગું છું. કારણકે
મક્ષસાધના એ અમારી લડતનું ધ્યેય છે. (તાળીએકારણ કે તમારા દિલમાં મારા માટે, જે વિચારપક્ષનું હું પ્રતિનિધિત્વ ધરેવું
અમને માલુમ પડયું છે કે દુનિયાના સર્વ વિભાગોમાં વસતી પ્રજા જ્યાં છું તે વિચારપક્ષ માટે અને મારા દેશ માટે જે અમુક અંશે સદભાવ સુધી મુક્ત જાહેર ન થાય અને સમાનતા પ્રાપ્ત ન કરે ત્યાં સુધી દુનિયામાં - અને પક્ષપાત ન હોત તો આટલી કડકડતી ઠંડીમાં સખ્ત વાયુવીંઝતી"
ત'' ખરી શક્તિની સ્થાપના થઈ શકવાની નથી કે સાચી પ્રગતિ સધાવાની શિયાળાની રાત્રીએ જેને તમે બહુ ઓછું જાણે છે એવી એક બહેન
નથી. અને આજ ભાવનાથી આજે હિંદુસ્થાનમાં હજારો કુટુંબ એકઠા પાસેથી પહેલાં અનેકવાર સાંભળેલી જ વાત કરીને સાંભળવાને તમે
ગાંધર થયા હશે અને આ પ્રતિજ્ઞા કે જેમને થોડે ભાગ હું તમને હમણાં સર્વ અહિં ભાગ્યે જ એકઠા થયા હતા. અત્યારે કેટલાક અમેરિકન
જ વાંચી સંભળાવું છું તેનું તેમણે પુનરાવર્તન કર્યું હશે. મેલે તે મિત્રોને ઉદ્દેશીને કહેવાને આ અવસર મને પ્રાપ્ત થયો છે તેને હું
' , એક વખત હતો કે જ્યારે અનેક શહેરો અને ગામડાંઓમાં સંખ્યાબંધ મારું એક સદ્ભાગ્ય લેખું છું, કારણ કે મીસ મેકસવેલે હમણા જ "
માનવીઓ એકઠા થતા અને મોટી મોટી વિરાટસભાઓમાં આ પ્રતિ જણાવ્યું તે મુજબ હિંદી પ્રજાના સદ્દભાવની અને શુભેચ્છાઓની
'. જાહેર રીતે લેવાતી હતી. પણ આજે એ શક્ય નથી, કારણ કે ૧૯૪૨ " તમને ભેટ ધરવી અને સાથે સાથે પ્રસંગે ચિતે બે વાતો તમને
થી હિંદુસ્થાન એક વિરાટ કારાગૃહ બન્યું છે, જ્યાં ૮૬૦૦૦ સ્ત્રી સંભળાવવી એજ માત્ર મારા અહિં આવૈવાને હેતુ છે. હિંદ અને
( પુરૂષ કશી પણ કોર્ટની કાર્યવાહી સિવાય એમને એમ જ જેલમાં અમેરિકા વચ્ચે આજે કેટલાંક વર્ષોથી સંપર્ક શરૂ થયો છે. આ સંપર્ક
પુરવામાં આવ્યા છે. એ એક એવો દેશ છે કે જ્યાં અમારે કહેવુ આપણે ઈચ્છીએ તે પ્રકારને હજુ ઘડા તથી; એમ છતાં પણ એક
હોય, તે અમે કહી શકતા નથી, અમારી ઇચ્છા મુજબ છાપું છાપી મેક સાથે સંપર્ક અને અને એકમેકની ઓળખ આપણે પરસ્પર
આ શકતા નથી, તેમજ ધાર્યા મુજબ સભાઓ ભરી શકતા નથી. કારણે નજીક આવતા હોવાનું પ્રથમ ચિને છે.
" કે આ બધી બાબતોની અમારા દેશમાં બંધી કરવામાં આવી
: -- છે. કોઈ એક પ્રાંતમાંથી બીજા પ્રાંતમાં મુસાફરી કરે અને ખબર જ આજે આપણે એક ભાવનાનું ધ્યેયનુંઉદ્યાન કરવા એકઠા થયા
લઈ જાય એ સિવાય એક પ્રાંતમાં શું બની રહ્યું છે તેની બીજા છીએ, કારણ કે તમે જાણો છો તેમ હિંદની આઝાદી હજુ અમૂર્ત. મન્ત સ્વપ્ન છે. અત્યારે જે હું અમારી, સ્વાતંત્ર્યદિનની પ્રતિજ્ઞાન
- પ્રાંતને ખબર પડતી નથી. આમ હવાથી પહેલાં માફક આજે ત્યાં
જાહેર સભાઓ ભરી શકાતી નથી. આમ છતાં પણ આજે એવા અમુક ભાગ તમને સંભળાવું તે તમે કૃપા કરીને ધીરજપૂર્વક મને આ
અસંખ્ય જુવાન છોકરાઓ અને છોકરીઓ, વિદ્યાર્થીઓ અને અન્ય સાંભળશે. સ્વાતંત્ર્યનાં ધ્યેયની પુનઃ દીક્ષા અંગીકાર કરવાની ભાવના
પ્રજાજને જરૂર નિકળી આવશે કે જેઓ પાંચથી વધારે ભાણસાએ સાથે આ આખી પ્રતિજ્ઞા વાંચી જવી એ આજના દિવસે દરેક હિંદી
કઈ પણ જાહેર સ્થાનમાં એકઠા થવું નહિ એ કાયદાનો છડેચોક ભંગ માટે ધર્મકાર્ય જેવું થઈ પડયું છે. તમોએ સ્વાતંત્ર્ય પ્રાપ્ત કર્યું છે
ન કરશે અને લાઠીમાર, ગોળીબહાર કે જેલવાસનું જોખમ ખેડશે. : અને તેથી આજે એ હકીકતને, સંભવ છે કે, તમને બહુ વિચાર આવે નહિ હોય. પણ જેણે હજુ સ્વાતંત્ર્ય હસ્તગત કર્યું નથી એવી અમારી
(તાળીઓ) અને આજે આખા દેશમાં કેટલીયે ધરપકડ થશે અને જે “પ્રજા માટે સ્વાતંત્ર્યદિનનું ઉદ્યાન ખાસ આવશ્યક બને છે. અમારા ,
હું તમારી સમક્ષ વાંચી સંભળાવું છે તે વાંચવાની ધૃષ્ટતા કરવામાં
ખાતર આવતી કાલે આ વખતે કેટલાયે નવજુવાને જેલની દીવાલો માટે એવા એક નિશ્ચિત દિવસની વધારે આવશ્યકતા રહે છે કે જ્યારે
પાછળ પુરાઈ ગયા હશે. માત્ર અમારા દેશને જ આઝાદ બનાવવા માટે નહિ પણ આખી માનવજાતને મુક્તિ આપાવવા ખાતર-જે માટે હિંદ' પ્રતિજ્ઞાબદ્ધ છે
સ્વાતંત્ર્યપ્રતિજ્ઞા -અમારી સ્વાતંત્ર્યપ્રતિજ્ઞાને અમે તાજી કરી શકીએ. અમારા દેશના ચાલીસ એ ' “અમે માનીએ છીએ કે હિંદની પ્રજા પિતાને સંપૂર્ણ વિકાસ કરોડ માનવીઓને જ મુકિત અપાવવી એવા કેવળ સાંકડા અર્થમાં અમે સાધી શકે તે હેતુથી બીજી કોઈ પણ પ્રજાની માફક હિંદી પ્રજાતા
'
. -
-
-
| SR No. | 525930 |
| Book Title | Prabuddha Jivan - Prabuddha Jain 1945 Year 06 Ank 17 to 24 and Year 07 Ank 01 to 16 |
| Original Sutra Author | N/A |
| Author | Manilal Mokamchand Shah |
| Publisher | Mumbai Jain Yuvak Sangh |
| Publication Year | 1945 |
| Total Pages | 190 |
| Language | Gujarati |
| Classification | Magazine, India_Prabuddha Jivan, & India |
| File Size | 22 MB |