Page Text
________________
તા. ૧૫-૧૨-૪ :
છે આ. હિ. કે મલાયા બમ અને અગ્નિ એશિયાના બધા જ કેદીઓને મોકલવામાં આવ્યા હતા તે તદ્દન જુદું છે. અટકાયતી આ મુલકેના આક્રમણકારોની સામે હિંદીઓના જાન, માલ મિલકત અને છાવણીનું અસ્તિત્વ જ નહોતું. પણ જેઓ શિસ્તભંગ યા બીજા કોઈ કું આબરૂનું રક્ષણ કરવાનું કાર્ય સિદ્ધ કરી બતાવ્યું હતું. આ મુકદમાની ગુન્હા માટે અપરાધી ઠર્યા હોય તેમને માટે એક છાવણી રાખવામાં
છે. શરૂઆત થયા પછી રંગુનની ક્રિશ્ચિયન એસોસીએશનના તથા બર્મા આવી હતી. તેમને સંજા માટે ત્યાં રાખવામાં આવતા. એને આઝાદ | ઇન્ડીયન એસોસીએશનના પ્રમુખ તરફથી મને જે તારે મળ્યા છે તે હિંદ ફોજની ભરતી સાથે કંઈ સંબંધ નહોતે એથી ઉલટું અહિં’ શુ આ હકીકતને પુરાવા આપે છે.”
રાખવામાં આવતા યુદ્ધ કેદીઓને તેઓ માગણી કરે તે પણ સ્વયંસેવક ' 'લેફટનન્ટ ધીલનનું નિવેદન
તરીકે આઝાદ હિંદ ફોજમાં લેવામાં આવતા ન હતા, તેમને એ ' ' , લેક. ધીલને પિતાના નિવેદનમાં જણાવ્યું કે દેહરાદનની લશ્કરી છાવણીમાં રાખવામાં : આગ્યા એ બતાવે છે કે એમને ચારિત્રમાં કંઈક દિ શાળાના ચેટવુડ હેલમાં આ શબ્દ કોતરેલા છે: “હમેશા દર વખતે
એબ હતી તેથી તેમને આઝાદ હિંદ ફેજમાં જોડાવા માટે નાલાયક કે તમારા દેશની સલામતી, સ્વમાન અને કલ્યાણને પ્રશ્ન મોખરે રહે
ગણવામાં આવ્યા હતા. ફરીયાદ પક્ષના સાક્ષી એ પિતાની જાતને * જોઈએ, તમે જે માણસેના સેનાપતિ છે તેમની સ ામતી, સુખ
બચાવવા અને સરકારની કૃપા મેળવવા આ અંગે જુઠ્ઠી અને બનાવટી સગવડ અને ભલાઈને પ્રશ્ન હંમેશા અને હર પ્રસંગે છેલ્લે હવે
હકીક્ત રહી છે. યુદ્ધના દરેક તબકકે સૈનિકોને જો છ તે જ શું જોઈએ.’ આ આદર્શને મારી સમક્ષ રાખીને હું આઝાદ હિંદ ફોજમાં
છોડી જવાની તેમને છૂટ આપવામાં આવી હતી અને આજ કારણે છે. એક અમલદાર તરીકે જોડાયા હતા અને મારા દેશની મેં સેવા બજાવી
અઠવાડિયા સુધી દુશ્મનની હરોળથી બે માઈલની અંદર રહેવા છતાં Fર છે.” ત્યારબાદ સિંગાપુરની શરણાગતી અને કે. મેહનસિંહને હાથે
મારા કોઈ પણ માણસે દુશ્મનને પિતાના સ્થાન વિષે બાતમી પહોંચાડી આઝાદ હિંદ ફોજની રચના થઈ ત્યાર સુધીના બનાવોનું વર્ણન કરતાં
ન હતી ઘણી વાર મારે ૨૦ થી ૩૦ કલાક સુધી પાણી વગર અને કે તેમણે જણાવ્યું કે “જેમનું રક્ષણ કરવાની જવાબદારી બ્રીટીશ સરકારે
બેથી ત્રણ દિવસ ખેરાક વગર ચલાવવું પડતું. બ્રીગેડ કમાન્ડર તરીકે - માથે લીધી હતી તે મલાયાના લોકોની જાપાનીસ આક્રમણથી જે
મારે આટલી હાડમારીઓ વેઠવી પડતી તે મારા માણસેને તે આનાથી ૬દુર્દશા થઈ તે જોતાં હિંદ પર આક્રમણ થાય તે માટે દેશબંધુઓની
કેટલું વધારે સહન કરવું પડયું હશે ? આમ છતાં પણ તેઓ મારી કેવી દુર્દશા થાય તેને મને વિચાર આવ્યો અને ધુજારી છુટી.”
સાથે જ રહ્યા. બળજબરી અને દબાણુથી જોડાયેલા માણસે આ . “દેઢ વર્ષના બ્રીટીશ અમલ દરમ્યાન મારા કમનશીબ દેશની
પ્રમાણે સહન કરે જ નહિ.” છેજે પાયમાલી થઈ છે તે પણ તે વખતે મને સમજાયું. મેં મનમાં
“એ ખરૂં છે કે ચાર માણસને ફોઝ છોડી જવાના અને જ વિચાર કર્યો કે બ્રીટીશોએ પિતાના લાભાર્થે અમારી સાધન સામગ્રીનું
દુશ્મન સાથે સંપર્ક સાધવાના આરોપસર સજા કરવામાં આવી હતી. કે ભારે રોષણ કર્યું છે. પિતાના શાહી યુદ્ધો માટે અમારી માનવશક્તિને
પણ એ તદન ખેચ્યું છે કે તેમને મારા કહેવાથી કે મારા હુકમથી હાર
કરવામાં આવ્યા હતા. જે દિવસે એમને ઠાર કરવામાં આવ્યાનું કહેપણ છૂટથી ઉપયોગ કર્યો છે. જરૂરને સમયે અમારા દેશનું રક્ષણ
વાય છે તે દિવસે અને તે સમયે હું તે પથારીવશ હતા અને હલનછે. કરવા એમણે અમને તૈયાર કર્યો નથી પણ અમને હમેશા ગુલામીમાં ' રાખ્યા છે અને દુર્બળ બનાવ્યા છે.”
ચલન કરવા અસમર્થ હતો. હકીકત એ છે કે જે માણસોને મૃત્યુની “કે. મોહનસિંગે જે આઝાદ હિંદ સેના ઉભી કરવાની યોજના
સજા કરવામાં આવી હતી તે ડીવીઝનલ સેનાપતિએ રદ કરી હતી.
તેને અમલ કરવામાં આવ્યું ન હતું.” | કરી હતી તેમાં મને હિંદ માટે નવી આશાનાં કિરણો દેખાયાં. મને
“મેં કંઈ કર્યું છે તે આઝાદ હિન્દુસ્થાનની કામચલાઉ સરછે. લાગ્યું કે આ ક્ષણે એક બળવાન અને સ્વયં પ્રેરિત રાષ્ટ્રીય લશ્કર
કારના આશ્રય નીચે લડતા એક વ્યવસ્થિત લશ્કરના સભ્ય તરીકે કયું ઉભું કરી શકાય તે એ હિંદને પરદેશી શાસનથી મુક્ત કરી શકે
છે. એટલે હિંદી લશ્કરી કાનુન પ્રમાણે તેમજ હિંદના ફેરજદારી કાયદા એટલું જ નહિ પણ જો જાપાનીસ વચનભંગ કરે અને આપણુને
પ્રમાણે ઉપરોક્ત સૈન્યના સભ્ય તરીકે ફરજ બજાવવા માટે મારા પર આઝાદી પ્રાપ્ત કરવામાં મદદ કરવાને બદલે પિતાના લાભાર્થે આપણું કામ ચલાવી શકાય નહિ.” છે દેશનું શોષણ કરવા ઈચ્છે તે તેને પણ સામનો કરી શકે. ભારત- મને સલાહ આપવામાં આવી છે કે લશ્કરી દૃષ્ટિએ મારી | માતાને સાદ જાણે કે મને સંભળાતે' હોય તેમ મને લાગ્યું અને તપાસ ગેરકાયદેસર છે. હું આઝાદ હિંદ ફેઝમાં શુદ્ધ ભાવથી જોડાયે - એ અવાજને માન આપવાનો મેં નિર્ણય કર્યો. અને કે. મેહનસિંગ હતો. આઝાદ હિંદ ફેઝના સભ્ય તરીકે હું ઘણા દુદ્ધ કેદીઓને પૈસા . સાથે મેં મારું ભાગ્ય જોડી દીધું.”
અને સાધન સામગ્રીની મદદ કરી શકો હતા. આઝ:દ હિંદ ફેઝ દૂર - કે. ધીલને શ્રી. સુભાષચંદ્ર બોઝના સેનાપતિપણા નીચે ઉભી
પૂર્વમાં વસતા હિંદીઓના જાન-માલ અને સ્વમાનનું રક્ષશું કરી શકી દ કરાયેલી બીજી આઝાદ હિંદ ફેઝમાં ચાલુ રહેવાના નિર્ણય વિષે હતી. જાપાનીસ દ્વારા જુદા જુદા આરેપ માટે મતની સજા પામેલા 0 સમજાવતાં જણાવ્યું કે “આઝાદ હિંદ ફેઝમાં જોડાવા માટે કાઈ નાગરિક તથા યુદ્ધકેદીઓના જાન મેં બચાવ્યા હતા. જાપાનીસને પણુ યુદ્ધકેદી પર દબાણ કરવામાં આવ્યાનું મારી જાણમાં નથી. , હિંદ પર, બેબમાર ન કરવા સમજાવ્યા હતા. મેં જાપાનીસેને હિંદના
આવા હેતુ માટે બળ કે દબાણુની બીલકુલ જરૂર જ નહતી કારણ કે શહેરમાં વસતા નાગરિકે અને તેમના માલમિટુકત પર બેબમારી * અમારી પાસે સંખ્યાબંધ સ્વયંસેવક હતા કે જેમને બધાને અમે કરતા અટકાવ્યા હતા. અને દૂર પૂર્વમાં વસતા હિંદીએાએ આઝાદ શસ્ત્રો પણ પૂરી પાડી શકવા અસમર્થ હતા અને સાધનોના અભાવે હિંદ ફઝે બનાવેલી તેમની સેવાની કદર તરીકે આઝાદ હિંદ ફેઝની પૂરી તાલીમ પણ આપી શકતા ન હતા.”
કામચલાઉ સરકારના ફંડમાં કરોડ રૂપિયા ભર્યા હતા.” - પોતે આપેલાં ભાષણો વિષે કહેતાં લેફ. ધીલને કહ્યું કે “હું
અનુવાદક સરલાબહેન સુમતિચંદ્ર શાહ, સભાજનેને કહેતા કે જે તમને તમારા દેશ પ્રત્યે પ્રેમ હોય અને 'ચલો દિલહી પુકારકે નિશાં લહરાય જા - બધી મુશ્કેલીઓ અને હાડમારીઓનો સામનો કરવા તમે તૈયાર છે . કદમ કદમ બઢાય જા ખુશીકે ગીત ગાયે જા !
તે જ તમારે આઝાદ હિંદ ફોર્જમાં જોડાવું. મરચા પર જતી વખતે યહે જીદગી હય કેમકી તે કોમપે લૂટયે જા ! પણ હું મારા માણુને ચેતવણી આપતા. કેટલાક એફીસરો અને તું શેરે હિંદ આગે બઢ મરનેસે ફીર ભી તુ ન ડર ! માણસે કે જેમની સંખ્યા ૨૦૦ જેટલી હતી તેમણે નાખુશી બતાવતાં આસ્માન તક ઉઠાયે સર - જોશે બતન બઢાયે જા ! મારી રેજીમેન્ટ માંગ્યાન છેડયું તે પહેલાં તેમને પાછા રંગુન મોકલી તેરી હિંમત બઢતી રહે, ખુદા તેરી સુનતા રહે! આપવામાં આવ્યા હતા.”
જે સામને તેરે ચડે તે ખાકમે મિલાયે જા હા, “ફરીયાદપક્ષના કેટલાક સાક્ષીઓએ એમ જણાવ્યું છે કે આઝાદ
ચલો દિલ્મી પુકારકે કોની નિશાં સમાલિકે ! હિંદ કેજમાં જોડાવા માટે દબાણ કરવા અટકાયતી છાવણીઓમાં યુદ્ધ
લાલ કાલે ગાઢકે લહરાય જા, લહરાય જા!'
Iની એજના સમા અસમર્થતા સમયે હ ત કરવામાં
પાવા માટે છે. હિંદુ
વસતા નામ અને દૂર કર તરીકે ના?
| SR No. | 525930 |
| Book Title | Prabuddha Jivan - Prabuddha Jain 1945 Year 06 Ank 17 to 24 and Year 07 Ank 01 to 16 |
| Original Sutra Author | N/A |
| Author | Manilal Mokamchand Shah |
| Publisher | Mumbai Jain Yuvak Sangh |
| Publication Year | 1945 |
| Total Pages | 190 |
| Language | Gujarati |
| Classification | Magazine, India_Prabuddha Jivan, & India |
| File Size | 22 MB |