Page Text
________________
G$%-૭-૪
થતા વિરાધ ખરેખર હાસ્યાસ્પદ અને શાયનીય છે. હવે ઍ. જમાને આવ્યો છે કે સાધુએએ સુષુપ્ત સમાજને જામત કરવા ઘરે ઘરે ગાતાં ગાતાં કરવું પણ પડે ; સાધુઓએ પેાતાના જ્ઞાનની, સત્ય સમજની જ્યાત જવલંત રાખવા માટે અને જડવાદના ભાનભૂલ્યા જમાનામાં નીતિમત્તા ટકાવવા માટે આકરી મહેનત કરવી પડે. પાતાના નિત્ય જીવનમાં તે પ્રસંગને અનુકુળ થવા ઘણુા પરિવના કરવાં પડે. નહિંતર ધમ નહિં ટકે! આપણી કોન્ફ્રન્સ આ માટે ઉપદેશકાની યેાજના વિચારી રહેલ તે માટે મોટા ખ કરવા પણ તૈયાર છે, છતાં તેવા ઉપદેશા મળતાજ નથી તેવા સમયમાં એક પ્રતિષ્ઠિત સાધુ પોતાની શાન્તિ અને આરામના ભાગે કાય કરવા નીકળે તે તે આવકારદાયક છે, તેને બદલે તેનો વિરોધ, ધમકી વગેરે શા માટે તે કંઈ સમજાતું નથી.
મુદ્ધ જૈ
સાંભળવા મુજબ દેશના બીજા પ્રાંતામાં રાત્રી પ્રવચન થાય છે. ને વાંત કદાપિ સત્ય ન હોય તે। આ જાતની નિર્દેષિ ઉપયોગી પ્રવૃતિ શેધી કાઢીને સાધુજીવનને ક્રિયાશીલ રાખવા માટે મુનિશ્રી તાનંદજી, ખરેખર્ અભિનંદન અને અનુકરણતે પાત્ર છે. આજના સાધુવગ પેાતાના ભાગની કેટલીએક મર્યાદાને કારણે અન્ય રીતે તો બીજી કોઇ પણ પ્રવૃતિ કરી શકે તેમ નથી. માત્ર કેળવણી પ્રચાર જ્ઞાનપ્રચાર કરી લાક માનસને જાગૃત કરવાનું જ કાર્યાં તેને માટે શક્ય છે. સાધુ આ રીતે પોતાના સમયને સમાજ હિતાર્થે ઉપયોગ કરે તે ખેાટુ શું ? તેમાં ધલાપ કેમ આવી શકે ? નિર્દોષ પ્રણાલિકાભગતે કંઇ ધમબગ નથી, પણ ધમ ભંગની ભીતિ અને ધેલછામાંથી ખાધ ભગ આજે તા થઇ રહેલ છે.
જ
જોતાં તે છેલ્લા કટલાંયે વર્ષોમાં કાઇ સાચા અધિકારી થયે। જ નથી એમ સહેજે કરી શકાય. કારણ કે લગભગ સૌએ એછા વધતા પ્રમા- “ ણમાં ફેરફારો કર્યાં છે અગર તે કરવામાં સંમતિ આપી છે. છતાં પણ તે આજ સુધી તે ઉપકરણો અંગીકાર કરી રહેલા છે. કદાચ હવે તેના વેષ કે ઉપકરણા આંચકી લેવામાં આવે તે તેના જીવનમાં શું ફેરફાર થઇ જશે? જે પેાતાના વેષ ઉપર ચરી ખાનારા કે પેટભરા નથી તે વેષ વગર પણ તેટલો જ ઉપયોગી રહેવાના છે. બાકી તે જેનામાં શક્તિ જ નથી તે વેષ રાખે તેાય શુ અને કાઢી નાંખે તાય શું? શકિતશાળી વેશને જેટલા શાભાવે છે તેટલે જ કાઈ સિદ્ધાંત ઉપર તે દ્વેષ ઉતારી નાંખે એ પણ એટલું જ ધન્ય કાર્ય છે તે વાત વેવ ખેંચી લેવાની ધમકી આપનારાએ બુલવા જેવી નથી.
પછી ગાવાના
બીજો વિરાધ સ્ત્રીઓની હાજરીને છે, આ ભીતિ એ તે આપણુ સાધુ સમાજની નબળાઈનુ ચિન્હ છે. સ્ત્રીના દર્શન માત્રથી સાધુ ચળી જશે, ભ્રષ્ટતાનાં માર્ગે ચડી જશે એવી તે સાધુની થાપાત્ર નિમ્ળ સ્થિતિ હોય, તે તે વર્ગ નાશ થવા યેાગ્ય જ લાગે છે. વળી વાત વાતમાં એ પુરૂષોને સારી દેશે એમ કહેવું તે સ્ત્રી જાતિનું મોટામાં મેટુ અપમાન કરવા બરાબર છે. આ ભીતિદ્વારા સાધુ અને સ્ત્રીજાતીની બેઇઝતી કરવાના કોઈ અધિકાર કાને નથી. સ્ત્રીઓ સાધુઓને કાઇ પણું. ખાનગી એકાંતમાં ન મળે તે સમજી શકાય. • આપણે આપણા સાધુને કાશાવેશ્યાને ત્યાં ચાતુર્માસ ગાળવા અજિત મેકલીએ તે પણ સમજાય. પણ સામાન્ય સ્ત્રી પુરૂષના સષક આપણે ભર વતીમાં કેમ અટકાવી શકીએ ? શું એ રીતે જ આપણે આપણુા સાધુવને અને સ્ત્રી તે ચારિત્રવાન, ‘અશકિતવાન સહજ સાધુ’ રાખવા 'માગીએ છીએ ? આ બીતિ વધારે પડતી છે, આપણા ઉપયેગી “ અંગ‘સાધુ અંતે સ્ત્રીની અવહેલના કરનારી છે. . કાણ પ્રકારનું આકપણ પછી તે બલે હાય કળાનું, સાહિત્યનું, સંગીતનું' કે સાધુતાનુ અને કે.ઇપણુ પ્રકારની શકિત જો યોગ્ય રીતે નહિ જીરવી શકાય તે ય સભાન છે. તેની પાછળ પતન ધીમે ધીમે લપાતુ લખાતું આવી જ રહેલુ છે જ. એટલે' શું દરેક વ્યક્તિને બધી ખાતામાંથી છોડાવી અંધારા ખૂામાં રાખી મૂકવા અને પતનથી બચાવવા આ આકષ ણુને નિર્ભય નિર્દોષ બનાવવા માટે તે ધમ છે. તે જો આટલું ન કરી શકે તે બીજું શું કરી શકશે ? આપણે આપણા સાધુ વને આવે નબળા, વાતવાતમાં પતિત થઈ જાય તેવા. ઢીલે। કલ્પવા યોગ્ય નથી. અલબત આપણે તેની ચોકી કરીએ, પણ તે અમુક રીતે, વારવાર ઉપકરણેા આંચકી લેવાની કે છેડાવી દેવાની ધમકી પણ મેહુદી લાગે છે. શું આપણા સાધુ આપણા ધર્મો ઉપકરણ ઉપર જ નિર્ભર છે ? આટલી બધી વેષપૂજા ખરા ધનહિ ટકવા દે.
જુનવાણી વર્ગ તે માને છે કે શાસ્ત્રે નકકી કરેલી રીતમાં જરા પશુ પરિવતન કે ફેરફાર કર્યાં વિના જીવન વિતાવનાર જ ખરો મહાવીરના નાના સાધુ છે અને તે જ ઉપકરણોના અધિકારી છે. જીવનમાં, જીવનના ઉપયોગમાં કે મુળભૂત સિદ્ધાંતમાં ફેરફાર મગર ભાત્ર વિધિ વિધાન કે દિનચર્યાની પ્રીતિમાં કરકાર કરનાર પણ અધિકારી. આ રીતે
સમાજે સાધુની ચેષ્ટા રાખવી ઘટે અને તે જ્યારે તેના ઉપયોગની બહાર જતે મૂળભૂત સિદ્ધાંતને ત્યજતા કે દૂષિત બનતે દેખાય ત્યારે
તેતે આકરામાં આકરી સજા પણ અવશ્ય કરે. પણ જ્યારે સમાજમાં વધુ ઉપયોગી થવા માટે, ધ, રાષ્ટ્ર અને નીતિના પ્રચાર માટે સાધુ પોતાના જીવનમાં ચેડુક નિર્દોષ પરિવર્તન કરતા હોય ત્યારે તા તેને સાથ આપી તેના ભાગ તે વધુ ને વધુ નિર્દોષ રાખવ ||I[ રાખવી ઘટે છે. આજે નવરા પડેલા સાધુ સમાજને જો સમાજના મેાવડીએ કામ ઉપર હિ યેજી શકે, તેની પાસેથી શકય બધી સેવા નહિ બે તા ધીમે ધીમે સાધુ વ વગરને પરપીંડ–છવી બનશે અને જગત સાધુના બેઠા છતાંય હારી જશે.
આજે તે આપણા દેશનેતાઓ જે રીતે પ્રજાને રાષ્ટ્ર માટે તૈયાર કરી રહેલા છે તે રીતે સાધુઓએ પ્રશ્નને ધમ માટે તૈયાર કરી`ઘટે અને તે માટે કેટલાએક પરિવર્તન તેમને પોતાના જીવનમાં કરવા પણ પડે તે સ્વાભાવિક છે. કેટલાક સમાચાર અને નોંધ
વ્રજલાલ વ. મેધાણી,
(‘મુખપૃષ્ટથી ચાલુ) પચ્ચીસ વર્ષના યુવાનને દીક્ષાની ઘેલછા લગાડીને કેમ ભમાવવામાં અને છુપાવવામાં આવ્યા હતા, અને તેના પાંચ દિવસે કેવી રીતે પત્તો લાગ્યું, અને તેની બૈરી તથા બાળકાને આ બાાતની માંગરોળ ખાર પડતાં દેવી ફાળ પડી અને તે એકાએક મુંબઈ દોડી આવ્યા અને • સાગરાનજીના જે શિષ્યો આ બાબત સાથે સડાવાયેલા હતા તેમણે - ભાઇ રતિલાલ વિષે તેમને કશા પણ પત્તો નહિ આપવાથી તેમની કેવી દશા થઈ હતી તેનો આબેહુબ ચિતાર રજુ કરવામાં આવ્યે છે. ચાર દિવસના ચાંદરણાની માફક ભાઇ રતિલાલના મન ઉપર ઘેરો ઘાલી એડેલું વૈરાગ્યનુ વાળું સરી ગયુ. અને તે પાછા હતા ત્યાંને ત્યાં આવીને બેઠા. પણ આ જે આવ્યો તેને મુડવા, તેની ચેગ્યતા કે તૈયારીના કશે પણ ખ્યાલ કરવા નહિ, તેના કુટુંબનું રી બાળકોનું શું થાય એ પણ વિચારવું નહિ—આવી જે દીક્ષા આપવાની-શિષ્યા વધારવાંની—ઘેલછા કેટલાક સાધુએને લાગી છે
તે ભારે ઘણાજનક અંતે વખેડવા યોગ્ય છે. આવી ઘેલછામાંથી કેવા સાધુઓ પાર્ક છે તેના તાજેતરમાં જ બનેલ એક બનાવ ધડા લેવાલાયક દાખલા પુરા' પાડે છે. જામનગર પાસે ખાસીંગમાં શાન્તિવિજયજી નામના એક જૈન સાધુને એક છોકરા સાથે સૃષ્ટિવિહૃદ્ધ કમ કરવા તેમજ તેના શરીરે ભારે ઇજા કરવા બદલ પાંચ વર્ષની કેદની સજા કરનાવવામાં આવી છે. આ ઘટના આખા જૈન સમાજને ભારે શરમાવનારી અને ઉંડા વિચારમાં ઉતારી દે તેવી છે, જે સાધુધમ પાંચ મહાવ્રત અને ત્રણ ગુપ્તિ ઉપર ઉભેલ છે તે સાધુધમ ની-સાધુવેશનીઆસી વિડંબના આવી કદ ના–કેમ સબવે? આનું એક કારણ પરિ પકવ વૈરાગ્ય વિના જેને તેને અપાતી દીક્ષા છે એ વિષે એમત હાઈ શકે જ નહિ. આવી દીક્ષાના પ્રચારકા વિજયરામચદ્રસૂરી કે સાગરાન દળ કુપાત્રે તેમજ કશી પશુ તૈયારી વિનાના પાત્રને અપાતી દીક્ષાના કુટુંબ, સમાજ તેમજ ધર્માંસ'પ્રદાય ઉપર કેટલાં માઠાં પરિણામ આવે છે તેને વિચાર કરવા માંગતા જ નથી. પરિણામે જૈનધમ, જનસાધુએ તેમજ જૈન દીક્ષા ખંડાળા જનસમાજમાં ભારે હાંસીપાત્ર બને છે અને નાની
| SR No. | 525929 |
| Book Title | Prabuddha Jivan - Prabuddha Jain 1944 Year 05 Ank 16 to 24 and Year 06 Ank 01 to 16 |
| Original Sutra Author | N/A |
| Author | Manilal Mokamchand Shah |
| Publisher | Mumbai Jain Yuvak Sangh |
| Publication Year | 1944 |
| Total Pages | 150 |
| Language | Gujarati |
| Classification | Magazine, India_Prabuddha Jivan, & India |
| File Size | 15 MB |