________________
వాటం
तहि मया सह युध्यस्वेत्युदीरयन कुमारस्तेन सह भृशं युध्वा तं पराजितवान् । स यावचेन सह युध्यमानो दूर गतस्तावत् | स श्रेष्ठी निजपोतमचालयत् । तत्राप्रात्य पोसमपश्यमेव व्यचिन्तयत्-अहो ! लोकस्थितिः कीदृशी वर्तते १ यानई तस्मादरवं
तेऽत्रैव मां मुक्त्वा मताः । जगति सबै स्वार्थलम्पटा एव वा कोऽपि कस्यापीष्टमनिष्टं वा कसु न शक्नोति । यद्देवं समीहते हैतर भवति कृतं कर्म भोगेनैव क्षयं याति । अतो हे जीव ! तव धर्म एव सर्वत्र समुपकर्तास्ति, नान्यः कोऽपि, इत्येवं विचिन्तयन्
फलादिनाऽऽत्मानं पोषयन् परशचाल । मार्गे च मदनमतिमिव तमुत्तमकुमारमालोक्य तवीपदेवी तरक्षणं घोडशशृङ्गारसज्जिता, हावभावादिकं कुर्वती परितः कटाक्षयन्ती मदनशरबाहपीडिताङ्गी तदभिमुखी बभूव । तदने तजिगीषया प्रथमं कामराजस्व सामन्तभूतभ्रमरायितकटाक्षविशिखान्मुमोच । तदनु स्मितजितशरदिन्दुक्दनविनिर्गतवाग्याणवृष्टिमकरोत् । ततः कन्दर्पराजस्व प्रयाणसमये हृदयभूधरोपरि तत्सैन्यभेरीमिव स्तनकमलकोरकमदर्शयत् । इत्थं बहुमियुवजनमोहनकरैहर्भािश्च मोहितोऽपि स मेस्खनिश्चल एवादर्शि | वशीकृतात्मनां राजादयोऽपि मनामप्यनिष्ट कर्तुं न प्रभवति । यतायस्य हस्तौ च पादौ च, जिहा चाऽपि सुयन्त्रिता। इन्द्रियाणि सुगुप्तानि, रुष्टो राजा करोति किम् ? ॥२१॥
ततस्संतुष्टा सा तं संस्तुबती तदने सार्धद्वादशकोटिस्वर्णवृष्टि विधाय निजस्थानगयात् । कुमारोऽप्यग्रे गच्छन् समुद्रदचव्यापारिणः पोतमपश्यत् । स उच्चमकुमार सादरं निजपोतमारोहवत् । कियदिनानन्तरं तस्मिन्नपि जलव्यये सर्वे लोकास्कृषाकुलाचिन्तामापुः । तत्राऽवसरे तत्रस्थनियामकः शास्त्रमवलोक्य जगाद मिष्टवारिपूर्णः कूषोत्र पर्वते विद्यते, परं ततो जलाहरममतिक
